Sport • 21 Aqpan, 2021

Sportshylar jeńisi – el mereıi

164 ret kórsetildi

Toqsanynshy jyldardyń basyndaǵy elimizdegi ekonomıkalyq daǵdarysqa qaramastan, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan NAZARBAEV sport salasynyń damýyna qolaıly jaǵdaı jasady. Sonyń nátıjesinde halyqaralyq arenalarda tolaǵaı tabystarǵa qol jetkizgen jerlesterimiz álemdik qaýymdastyq aldynda abyroıymyz ben mártebemizdi arttyrdy.

Otandastarymyz Olımpııa oıyndary, álem jáne qurlyq chempıonattary, álem kýbogy, Azııa oıyndary sekildi asa iri jarystarda atoı saldy. Sonymen qatar buqaralyq sporttyń qaryshtap damýyna aıryqsha kóńil bólindi. Al eń bastysy, respýblıka aýmaǵynda kóptegen sporttyq nysandar boı kóterip, sonyń barlyǵy da bul kúnderi el ıgiligi úshin qyzmet etip keledi.  

Otandyq sportty damytýdyń jáne onyń buqaralyq sıpat alýynyń birden-bir ońtaıly joly – respýblıka aýmaǵynda kúlli álem jurtshylyǵy nazar aýdaratyndaı asa iri keshendi jarystar uıymdastyrý ekenin Memleket basshysy sol kezdiń ózinde-aq jaqsy túsindi. Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń «Táýelsizdik dáýiri» atty kitabynda «Joǵary deńgeıli sport jarystary – salamatty ómir saltyn, dene shynyqtyrý men sportty nasıhattaıtyn eń ozyq tájirıbeniń biri. Qazaqstan táýelsizdik jyldarynda jalpyulttyq ıgilikke aınalyp úlgergen úzdik sporttyq jetistikterge qol jetkizdi. Sport salasynda tabystarǵa jetip qana qoımaı, sport ınfraqurylymdaryn damytýda da alǵa qadam jasadyq. HHI ǵasyrdyń birinshi onjyldyǵynda Qazaqstan sporty órleý kezeńin basynan keshirdi. Memlekettiń udaıy qoldaýy men sportshylardyń ynta-jigeri joǵary nátıjelerdiń kepili boldy» dep aıtqan edi. Shynynda da, Elbasy aıtqandaı, Qazaqstan «sport salasynda tabystarǵa jetip qana qoımaı, sport ınfraqurylymdaryn damytýda da alǵa qadam jasady».

Sonyń nátıjesinde, 2011 jyly Astana men Almatyda VII qysqy Azııa oıyndary jáne 2017 jyly Alataý baýraıynda XXVIII qysqy Dúnıejúzilik Ýnıversıadanyń alaýy tutandy. Mine, dál sol tarıhı oqıǵalarǵa oraı Qazaqstannyń eń iri eki qalasynda zaman talabyna saı sporttyq ǵımarattar salynyp, aıtýly nysandar eń sońǵy úlgidegi tehnologııalyq qural-jabdyqtarmen jabdyqtaldy. Endi solarǵa jeke-jeke toqtalaıyq.

 

NUR-SULTAN QALASY

«Astana Arena» stadıony. 2009 jyldyń 3 maýsymynda paıdalanýǵa berildi. Ol 30200 kórermenge eseptelgen. Bul jobaǵa 182 mln AQSh dollary jumsaldy. Stadıonnyń ózindik erekshelikteri jetkilikti. Solardyń arasyndaǵy eń bastysy, ol  álemdegi 10 myń sharshy metrden asatyn jyljymaly shatyrly júıesi bar sanaýly ǵana sporttyq nysandardyń biri bolyp tabylady. Shatyry nebári 20 mınýt aralyǵynda ashylyp, jabylady. «Astana Arena» soltústik, ońtústik, batys jáne shyǵys dep atalatyn tórt trıbýnadan turady. Alańnyń aýmaǵy 105h68 metrdi quraıdy. Tabany jasandy shóppen kómkerilgen, al oryndyqtary plastık materıaldan jasalǵan.

«Alaý» muz saraıy. 8 myń kórermendi syıdyra alatyn aıtýly keshen 2011 jyly ashyldy. Ol konkı sportynan básekeler ótkizýge beıimdelgen. Keshenniń jalpy aýmaǵy 65 myń sharshy metrdi quraıdy. Ol jerde muz aıdyny men trıbýnalardan (35 970 m²) bólek, fıtness-ortalyǵy (4 200 m²), qonaqúı (3 460 m²) jáne ákimshilik blogy (534 sharshy metr) bar.  

«Saryarqa» respýblıkalyq velotregi. Ol 2011 jyly paıdalanýǵa berilip, 9 270 kórermenge eseptelgen. Veloshabandozdyń bas kıimi beınesinde salynǵan keshenniń aýmaǵy 20 myń sharshy metrdi quraıdy. Velotrekten bólek, ol jerde basketbol men voleıbol alańy, fıtness-ortalyǵy, basseınder jáne taǵy basqa zaldar bar.

 

ALMATY QALASY MEN ALMATY OBLYSY

«Almaty Arena» muz saraıy. 2016 jyly salyndy. Jalpy aýmaǵy 9,96 gektar jerdi alyp jatyr. Úlken arenasy 12 myń jáne kishi arenasy 3 myń adamdy syıdyra alatyn alyp keshenniń qurylys jumystaryna 38,5 mlrd teńge jumasaldy. Ol jerde kóptegen sport túrleri boıynsha jarystardan bólek, túrli mádenı shara, konsert ótkizýge bolady.  

«Halyq Arena» 2016 jyly salyndy. Ony turǵyzýǵa qajetti qarajat 23,4 mlrd teńgeni qurady. Bul keshen 3 200 kórermenge eseptelgen. Ol 11 gektar jerdi alyp jatyr. Ol úsh bloktan turady – basty, kómekshi jáne ákimshilik.

«Suńqar» halyqaralyq shańǵy tramplınderi kesheni. 2010 jyly salyndy. 5200 adamǵa eseptelgen. Ol eki bólikten turady – jarystar ótkizetin jáne jattyǵý jumystaryn uıymdastyratyn.  

«Alataý» shańǵy-bıatlon stadıony. Almaty oblysy Talǵar aýdanynyń aýmaǵynda ornalasqan keshen 2009 jyly salyndy. Ol 3 100 kórermenge eseptelgen. Bul jerde bıatlon, shańǵy, shańǵy baǵdarlaýdan básekeler ótkizýge bolady.

Osydan úsh jyl buryn Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Challenge Drýgoı ty!» atty respýblıkalyq sport sharasyna qoldaý kórsetip, osy aksııanyń qatysýshylaryna beıneúndeý joldaǵan edi. Osy sporttyq sharaǵa arnalǵan Elbasynyń úndeýi Facebook-tegi AkordaPress paraqshasynda jarııalandy.

Bul bastamanyń maqsaty – elimizdiń turǵyndary arasynda dene shynyqtyrý men salamatty ómir saltyn nasıhattaý. Aksııa aıasynda otandyq tanymal sportshylardyń, elimizdiń mádenıet jáne mass-medıa ókilderiniń qatysýymen ashyq jattyǵýlar ótkizý josparlandy. Osylaısha, olar qazaqstandyqtardy dene shynyqtyrýmen jáne sportpen shuǵyldanýǵa yntalandyratyn boldy.

«Qurmetti otandastar! Sportpen shuǵyldaný, jattyǵý jasaý – salamatty ómir saltyn qalyptastyrýdyń negizgi kepili bolyp sanalady. Densaýlyǵy myqty adam ǵana baqytty ómir súrip, bıik maqsatqa qol jetkize alady. Búkil adamzatqa belgili qaǵıda – baılyq ta emes, mansap ta emes, baqyttyń 90 paıyzy densaýlyqta jatyr. Árbir azamat «shynyqsań, shymyr bolasyń» degen qaǵıdany berik ustanǵany abzal. Memleket dene tárbıesine erekshe kóńil bólip, sport salasyn damytýǵa jaǵdaı jasap kele jatqanyn ózderińiz kórip otyrsyzdar. Barlyq oblysta stadıondar jónge keltirildi. Tennıstik kordtardy da salyp jatyrmyz. Qazir qalalardy aralap kórseńizder, árbir aýdanda, árbir aýlada, ıaǵnı barlyq jerde kishkentaı sport alańdary jasalyp, sol jerde bizdiń jastarymyz denesin shynyqtyrýda», dep atap ótti Nursultan Nazarbaev.

Osy oraıda, Prezıdent elimizde jańa jattyǵý zaldary, fıtnes ortalyqtary, sport alańdary salynyp jatqanyn, sonyń barlyǵy halyqtyń ıgiligine qyzmet etýge arnalǵanyn aıtty. «Jyldan-jylǵa sportpen turaqty túrde shuǵyldanǵandardyń da qatary kóbeıýde. Munyń barlyǵy halyqtyń básekege qabilettigin arttyrýǵa, Qazaqstandy qýatty elge aınaldyrýǵa jol ashady. Kórip otyrsyzdar, bizdiń qansha sportshylarymyz dúnıejúzilik dodalarda jarysqa túsip, jeńiske jetip, «altyn», «kúmis» medaldardy elge alyp kelýde. Osynyń barlyǵy kóp jastardyń sportpen shuǵyldanǵanynyń arqasynda. Bul jurtshylyqty salamatty ómir saltyn ustanýǵa shaqyratyn eń sátti bastama bolyp sanalady. Sondyqtan kópshilik tarapynan qoldaý taýyp, jigerli jastardy tárbıeleýge septigin tıgizedi dep kámil senemin. Deni saý, ózi kreatıvti ári belsendi adamdar ǵana elimizdi damytady, alǵa jeteleıdi. Osyny umytpańyzdar. О́zderińizdiń baqyttaryńyz da osy jolda qoldaryńyzǵa keledi. Bul ıgi sharaǵa bastamashy bolyp, qoldaý kórsetken azamattarǵa shynaıy rızashylyǵymdy bildiremin. Sizderge zor densaýlyq, tolaǵaı tabys tileımin!», dedi Elbasy.

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýynda buqaralyq sportty damytý týraly aıtqan bolatyn. Onda «О́ńirlik deńgeıdegi rezervterdi taýyp, buqaralyq sport pen dene shynyqtyrýdyń qoljetimdiligin arttyrý qajet» deı kelip, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Úkimetke jáne ákimderge kem degende 100 dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin salýdy tapsyrǵan-dy. Sondaı-aq qoldanystaǵy, ásirese mektepterdegi sport ǵımarattaryn tıimdi paıdalanyp, dene shynyqtyrýmen aınalysý úshin aýlalardy, saıabaqtardy jabdyqtaýdy mindettedi. Búginde Qazaqstanda sportpen shuǵyldanatyn jandar qatary kóbeıip jatsa, memleket tarapynan jasalǵan osyndaı qamqorlyqtyń arqasynda  múmkin bolyp otyr dep aıtýǵa bolady. Qazir búkil elimiz boıynsha salamatty ómir saltyn ustanatyndar men sportty serik etkenderge arnalǵan jattyǵý oryndary, sport nysandary jyl saıyn kóbeıip keledi.

Osydan eki jyl burynǵy derekke den qoısaq, respýblıkadaǵy irili-usaqty sport nysanynyń sany 11 myń 400-den asady eken. Onyń 9311-i bilim berý uıymdaryna tıesili, al qalǵany dene tárbıesi men sporttyq baǵytta salynǵan. Bulardyń qatarynda 1500 orynǵa arnalǵan stadıondar sany 269-ǵa jetti. Sport saraıy 30, sport keshenderi 399, al júzý basseınderi 300-den asady. Sport zaldary bolsa – 8469. Byltyr sport nysandaryn salýǵa pandemııa kedergisin tıgizse, al aldaǵy ýaqytta onyń jalǵasyn tabatyny sózsiz.

 

Sońǵy jańalyqtar

Almaty mańynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Sý aıaǵy qurdymǵa kete me?

Aımaqtar • Keshe

Kók túrkiniń kózi

Tarıh • Keshe

Tólge toly Taıketken

Ekologııa • Keshe

15 mamyr – Halyqaralyq otbasy kúni

Qoǵam • 15 Mamyr, 2021

Semeıde eki jeńil kólik soqtyǵysyp qaldy

Aımaqtar • 15 Mamyr, 2021

Uqsas jańalyqtar