Ádebıet • 01 Naýryz, 2021

Abyz aqyndy Anadoly ulyqtady

31 ret kórsetildi

Ankara qalasynda «Uly dalanyń kórnekti tulǵalary: Abaı, Farabı jáne Jambyl» atty is-shara ótti. Jıyn belgili tulǵalardyń rýhanı murasy men týyndylaryn nasıhattaýǵa arnalǵan. Is-sharany Qazaqstan Respýblıkasynyń Túrkııa Respýblıkasyndaǵy elshiligi, Halyqaralyq Túrki akademııasy jáne Eýrazııa Jazýshylar odaǵy uıymdastyrdy.

Atalǵan basqosý «Adamzattyń ekinshi ustazy» atanǵan Ál-Fara­bıd­iń 1150 jyldyq jáne uly oıshyl Abaıdyń 175 jyldyq mereı­toıynyń qorytyndysy, jyr alyby Jambyldyń 175 jyl­­dyq mereıtoıynyń ashylýy ispetti ótti.

Is-sharada sóz sóılegen Qazaq­stannyń Túrkııadaǵy Tóten­she jáne ókiletti elshisi Abzal Saparbekuly 2020 Farabı jáne Abaı jyly aıasyn­da Túrkııada qyrýar sharýa atqa­ry­lyp: kó­she­le­rge, saıabaqtar men túrli mekemelerge dala danysh­pan­da­rynyń aty berilgenin, eskert­kish­teri ashyldy, kitaptary túrik tilinde jaryq kórgenin jet­kiz­­di. 2021 jyly Jambyldyń mu­ra­syn tanytý jyly ekenin aıtqan Elshi Jambyldyń shy­ǵar­ma­la­ryn qazaq halqynyń mádenı ensıklopedııasy jáne rýhanı qazynasy retinde sıpattady.

2021 jyldyń búkil Túrki álemi úshin mańyzdy mereıtoılar­dy atap ótetin jyl bolatynyn eske salǵan Saparbekuly eń áýe­li elimizdiń Táýelsizdiginiń 30 jyl­dyq mereıtoıynyń atalyp ótiletinin aıtty. Elshi Túr­kııa­nyń Qazaqstannyń táýelsiz­digin alǵash moıyndaǵan el bol­ǵanyn atap ótip, «Osyǵan baı­lanysty Túrkııada biz keń aýqym­dy is-sha­ralar ótkizýdi jos­par­lap otyr­­myz» dedi. Elshi táýel­siz­dik­tiń 30 jyldyǵymen qatar, Qa­zaqstan tarıhyndaǵy bir­qa­tar mańyzdy oqıǵanyń jyl­dyq­tary men belgili tulǵa­lardyń mereıtoılarynyń atalyp óte­ti­nin málimdedi.

Alqaly jıynda sóz sóıle­gen Ha­lyqaralyq Túrki Akade­mııa­synyń prezıdenti Darhan Qydyráli álemdik pan­demııaǵa qaramastan, Abaı mereı­toıynyń Túrkııada óte aýqymdy toıla­nýy­nyń túrik halqynyń Qazaqstanǵa degen yqylasynyń kórsetkishi eke­nin jetkizdi.

«Farabı, Iýnýs Emire, Abaı jáne Jambyl – bizdiń ortaq qun­dylyqtarymyz», degen Túrki akademııasynyń basshysy osy tuǵyrly tulǵalar arqyly tamyrlas Túrki áleminiń yntymaǵy artyp kele jatqanyna nazar aýdar­­dy.

2020 jyldyń Abaı, ál-Farabı jáne abyz Tonykók jyly retinde atap ótilgenin aıtyp ótken D.Qydyráli osy oraıda Jambyldyń baǵzy túrkiden tamyr tartqan, Tonykók, Iollyǵ –teginnen bastaý alatyn jyraý­lyq dástúrdiń saryn-sarqyty ekenin eske saldy.

Eýrazııa Jazýshylar odaǵy­nyń Tóraǵasy Iаkýp О́meroǵlý Abaı, Farabı jáne Jam­bylǵa arnalǵan is-sharamen oraı­lasyp Ankarada Bilge Tony­kók eskertkishiniń ashylýyn jaq­sy­­lyq­qa jorydy.

Is­-sharada sóz sóılegen TÚRKSOI Bas hatshysy Dúısen Qaseıinov Abaı, Farabı jáne Jambyl qazaqtar úshin ǵana emes, búkil Túrki álemi úshin mańyzdy qaıratkerler sanalatynyna toq­tal­dy. Farabıdiń Mýzyka týra­ly kitabynyń arab tilinen túrik ti­line aýdarylyp jatqanyn aıt­qan Qaseıinov shyǵarmanyń ja­­qynda oqyrmandarǵa jol tar­ta­tynyn jetkizdi.

Quttyqtaý sózderden keıin Myrzataı Joldasbekovtiń «Dala ádebıetiniń uly aqyny Jambyl» atty kitabynyń túrik ti­li­ne aýdarylǵan nusqasynyń tusaýkeseri boldy.

Osydan keıin, 2020 jyly Abaı men Farabıdiń Túrkııada tanylýyna úles qosqan ǵalymdar, jýrnalıstter men memlekettik qaırat­kerler Qazaqstan Prezı­den­tiniń, Halyqaralyq Túrki aka­demııasynyń, Qazaqs­tan Má­de­nıet jáne sport mınıstr­li­gi­niń jáne Qazaqstan elshi­liginiń alǵys hattary jáne medaldary­men marapattaldy.

Atap aıtqanda, «Ulttyq kóz­qaras» jýrnalynyń bas redaktory, Túrkııa Parlamenti depýtaty Metın Gúndoǵdýǵa, TRT Avaz arnasynyń úılestirýshisi Sedat Saǵyrkaıaǵa jáne Pamýkkale ýnı­­versıtetiniń professory Nergız Bıraıǵa Qazaqstan Res­pýb­­lıka­sy­nyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń alǵys haty ta­bys­taldy.

 

Sońǵy jańalyqtar

Búgin – ekologııalyq bilim kúni

Ekologııa • Búgin, 15:59

Esil ańǵarynan asyp, qaýip tóndirýde

Aımaqtar • Búgin, 13:50

Pavlodar oblysynda da balyqtar qyrylyp qaldy

Ekologııa • Búgin, 12:25

Túrkistanǵa 3000 jyl

Rýhanııat • Búgin, 12:10

Elimizde jumyssyzdyq deńgeıi ósti

Qoǵam • Búgin, 10:03

2002 adam koronavırýstan emdelip shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:32

Dollar qaıtadan arzandaı bastady

Qarjy • Búgin, 09:22

Saryala qazdyń qańqyly estildi

Rýhanııat • Búgin, 08:51

Shyǵyrshyqtar jeńiske shaqyrady

Oqıǵa • Búgin, 08:50

Aqmolalyqtar Aqkólge qarap boı túzeıdi

Tehnologııa • Búgin, 08:40

Qor naryǵy qymbattady

Álem • Búgin, 08:33

La-Sýfrıer janartaýy oıandy

Álem • Búgin, 08:30

Baba amanatyna adaldyq

Rýhanııat • Búgin, 08:07

Medıatorlar qatary qalyńdaı túsedi

Qoǵam • Búgin, 08:05

Balýannyń alǵashqy altyny

Kúres • Búgin, 08:02

Nannyń qadir-qasıetin umytpaıyq

Qoǵam • Búgin, 08:01

PSJ ese qaıtardy

Fýtbol • Búgin, 07:59

Jarysty jeńispen bastady

Boks • Búgin, 07:56

Jaqaevtyń taqııasy

Rýhanııat • Búgin, 07:47

Shilikti aýylyn sý basty

Aımaqtar • Búgin, 07:44

Ekpe alý pýnkti meshitte de ashyldy

Qoǵam • Búgin, 07:35

Ever Given Mysyrda qaldy

Álem • Búgin, 07:28

Jer týraly zań Senatqa joldandy

Parlament • Búgin, 07:22

Baı men kedeıdiń arasy alshaqtap barady

Ekonomıka • Búgin, 07:15

Uqsas jańalyqtar