Kásiporyn qaldyqtaryn kádege jaratý – qorshaǵan ortaǵa qamqorlyq

Biraz ýaqyttan beri qaıtalama shı­kizat kommýnaldyq qurylysta jáne azamattyq qurylysta qaýipsiz qoldanylyp keledi. Búgingi tańda bul tájirıbe Qazaqstannyń belgili bir óńirlerinde sátti qoldanylýda. Máselen, Ekologııa, geologııa jáne tabı­ǵı resýrstar mınıstrliginiń máli­meti boıynsha, ótken jyly Qos­tanaı oblysyndaǵy ekologııa departamenti qurylys obektilerine ónerkásiptik qaldyqtardy tartý jumystaryn júrgizdi. Sonyń nátı­jesinde sońǵy eki jylda oblys boıynsha ónerkásiptik qoqys kólemi 15%-ǵa azaıdy. Eger 2019 jyly bul kórsetkish 287,8 mln tonnany qurasa, 2020 jyly kórsetkish 43,2 mln tonnaǵa tómendedi. Bul – osy óńirdiń ekologııasy úshin oń ózgeris.

Kommýnaldyq qaldyqtardy qaıta óńdeý qazaqstandyqtar úshin sheteldik noý-haý emes. Búginde Qostanaı oblysynyń aýmaǵynda plastık, shyny, qaǵaz, qańyltyr buıymdaryn bólek jınaýǵa arnalǵan myńnan astam konteıner ornatyldy. Tek ótken jyldyń ózinde onda 1 500 tonnadan astam paı­dalanylǵan shıkizat jınalyp, qaıta óńdeýge berildi. Sonymen qatar qazir Qostanaıda qýattylyǵy jylyna 30 tonnaǵa deıin bolatyn polımerlik qaldyqtardy qaıta óń­deý sehy jumys isteıdi. Arnaıy teh­nologııa bo­ıyn­sha qaldyqtardan káriz lıýkteri shyǵarylady jáne bolashaqta tas tósemder men plıtkalar shyǵarylady.

2020 jyly Qostanaı oblysy «Qazaqstan Ǵarysh Sapary» UK» AQ spýtnıktik zondtaý arqyly qoqys úıindileriniń bar-joǵy zertteldi. Spýtnık sýretteriniń kómegimen 538 ruqsat etilmegen qoqys oryndary anyqtaldy, onyń kóbi joıyldy.

Qaýipti qaldyqtardy retteý kóp­tegen oblystyń problemasy ekeni belgili. Naýyrzym aýdanynda bul problema ýly qaldyqtar men ý­ly hımıkattardyń basym bóligi or­nalasqan mamandandyrylǵan qoıma salý arqyly sheshildi. Departamenttiń qoldaýymen ekologııalyq taza tehnologııalardy engizý maqsatynda demerkýrızasııa – quramynda synaby bar paıdalanylǵan shamdardy jınaý úshin konteınerler ornatyldy. Sondaı-aq medısınalyq qaldyqtardy qaıta óńdeý jobasy sátti iske asyryldy. Osynyń barlyǵy Qostanaı óńiriniń barlyq eldi mekenderindegi qorshaǵan ortanyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa múm­kindik berdi.

Sonymen qatar qorshaǵan ortany kásiporyndardyń qaldyqtarynan tazartý jumystaryna kóp mán beriledi. Jaqynda Mańǵystaý oblysynda munaı qaldyqtarymen lastanǵan 10 polıgon tolyqtaı tazartyldy. Bul týraly Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı re­sýrs­tar mınıstri Maǵzum Myr­zaǵalıev Twitter paraqshasynda jazdy.

«Ekologııalyq mańyzy zor jumys­ty mınıstrlik pen «QazMunaıGaz» UK» AQ arasyndaǵy Qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy ynty­maq­tas­tyq týraly memorandým aıasyndaǵy júzege asyrdyq. Keńes kezeńinen beri mun­da munaı qaldyqtarymen lastanǵan jer­ler 47 gektarǵa jetkenin atap ótýi­miz kerek. Kompanııa sonyń ázirge 6 gektaryn, ıaǵnı 350 myń tonna topy­raqty tazartty», dep habarlady mınıstr.

Onyń sózinshe, endi topyraǵy qaı­ta óńdelgen aýmaq memlekettik baqylaý organdarynyń qaraýynda bolmaq. «QazMunaıGaz» 2024 jylǵa deıin munaımen búlingen jerlerdi tolyq qalpyna keltirip berýge ýáde etip otyr.