Oqıǵa • 29 Naýryz, 2021

Týraǵulǵa qatysty tyń derek

541 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Muhtar Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıver­sıtetiniń «Muhtartaný» ǵylymı ortalyǵy ǵalymdarynyń izdenisiniń nátıjesinde Abaı Qunanbaevtyń saıası qýǵyn-súrgin qurbanyna aınalǵan perzenti Týraǵul Ibrahımulyna qatysty tyń derek tabyldy.

Týraǵulǵa qatysty tyń derek

Ǵalymdardyń aıtýynsha 1990 jyldary Máken Týraǵulqyzy almaǵaıyp zamanda sheıit ketken ákesiniń aty óshpesin hám tarıhta máńgi qalsyn degen nıetpen «Memorıaldy taqta» jasatqan. Bir ereksheligi – ol memorıaldy taqtada tek Týraǵuldyń ǵana emes, Abaı­dyń ózge de urpaq­tary­nyń qaı jyly, qaı jerde jerlengendigi týraly aqpa­rat berilgen.

Sondaı-aq, atalǵan tas­tuǵyr­­ǵa Hakim Abaıdyń:

«Jas qartaımaq,

joq týmaq, týǵan ólmek,

Taǵdyr joq ótken ómir

qaıta kelmek.

Basqan iz, kórgen qyzyq

artta qalmaq,

Bir qudaıdan basqanyń

bári óz­germek», – degen bir shýmaq óleńimen qosa: «Abaı Qunan­baevtyń Shym­kent qalasynda jer­lengen úrim-butaǵy» delinip, 4 adamnyń esimi men qaı jyly, qaı jerde jerlengenderi kór­­setil­gen. Olar: «Týraǵul Abaıuly – Áıgerim­nen týǵan. 1934 j. HFZ aımaǵy;

Kelinderi: Dámejan – Mı­kaıl­diń áıeli. 1960 j. Shu­qyrsaı,

Kamalııa – Áýbákirdiń áıeli. 1962 j. Qasqa zıraty;

Nemeresi: Áýbákir – Aqyl­baıdyń uly. 1933 j. Kóksaı;

Týragýl Abaıýly – syn Aıgerım. 1934 g. R-N HFZ;

Jeny synoveı: Damejan – jena Mıkaıla. 1960 g. Shýkyrsaı;

Kamalııa – jena Aýbakıra. 1962g. K-she Kaska;

Vnýk: Aýbakır – syn Akyl­baıa. 1933 g. Koksaı». Tas­tu­ǵyr­daǵy bul mátinder qa­zaq-orys til­derinde beril­gen.

Bul jádiger sol jyldardan beri «Hımfarm» aksıonerlik qoǵamynyń arnaıy bóliminde saqtalǵan. Al Táýelsizdiktiń 30 jyl­dyq mereıli merekesine oraı kompanııa basshylyǵy qundy dúnıeni «Muhtartaný» ǵylymı ortalyǵyna tabys etýdi jón dep tapqan.

Ǵalymdardyń sózine súıen­­­sek, bul tastuǵyr osy kún­­ge deıin aıtylyp júr­gen: «Týraǵuldyń súıegi Shym­kenttegi Qorǵasyn zaýy­­­tynyń astynda qalyp qoı­dy» – degen pikirdi túbe­geı­li te­ris­ke shyǵarady. О́ıt­­keni atal­mysh zaýyt 1882 jyl­dary salynǵan, al Týra­ǵul Ibra­hım­uly 1934 jyly qaı­tys bol­ǵany bel­gili.

Aıta keterligi, tabyl­ǵan já­­diger Muhtar Áýezov atyn­daǵy Oń­tústik Qazaq­stan ýnı­ver­sıtetiniń «Muh­tartaný» ǵy­lymı ortaly­ǵynyń mura­jaıyna qoıyl­dy. Ortalyq qyz­metker­leri qundy dú­nıe­ge baılanys­­ty zertteý ju­mys­taryn júrgizýde.

 

ShYMKENT