Baılanys sapasyna talap kúsheıtildi
Budan bylaı 4G mobıldi baılanys qyzmetiniń sapasy sekýndyna 5 megabıtten, 3G-diń baılanys sapasy sekýndyna 1,5 megabıtten kem bolmaýy tıis. Mundaı talap bıyl belgilenip, ony baılanys operatorlary saqtamaǵan jaǵdaıda kólemdi aıyppul tóleıdi. Mınıstr vedomstvonyń bastamasymen tıisti baǵyttaǵy qurylys talaptaryna ózgeris engizilgenin, endi optıkalyq arnalar qurylys aıaqtalǵanǵa deıin qosylýy kerek ekenin aıtty. Sondaı-aq salalyq zańda baılanys operatorlaryna qatysty jaýapkershilik kúsheıtilip, aıyppul mólsherin on esege, ıaǵnı 2 mln teńgege deıin arttyrý qarastyrylýda. Ǵarysh salasyn damytý boıynsha eki baǵytqa kóńil bólinip otyr. Birinshisi, baılanys spýtnıkterine qatysty. Atap aıtqanda, quzyrly organ KazSat-2R jasandy jerserigin eskirgen tehnologııamen ǵaryshqa jiberýden bas tartqan syńaıly. Balama sheshim retinde tómen orbıtaldy spýtnıktik toptardyń óndirisin jolǵa qoıǵan kompanııalarmen áriptestik ornatý kózdelip otyr.
«Qazir 1200 aýylǵa ınternetti zamanaýı spýtnıktik tehnologııalar arqyly jetkizýdi josparlap otyrmyz. Bul maqsatta úsh operatormen, naqty aıtqanda OneWeb, Starlink jáne Ses sekildi kompanııalarmen kelissózder júrgizilip jatyr. Iаǵnı KazSat-2 taratatyn 8 megabıt pen tómen orbıtaldy spýtnıkter taratatyn 1 gıgabaıt baılanys jyldamdyǵyn salystyrýǵa kelmeıdi. Demek eskirgen tehnologııalarǵa ınvestısııa salǵannan góri, tyń tehnologııalarǵa basymdyq bergen áldeqaıda tıimdi», dedi B.Mýsın.
Ekinshi baǵyt – Jerdi qashyqtan zondtaý júıeleri. Bul tehnologııalardyń birneshe salada nátıjeleri baıqalyp, óziniń tıimdiligin áldeqashan dáleldegen. Aıtalyq, byltyr 1 mln gektardaı paıdalanylmaı jatqan aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer ýchaskeleri, 217 zańsyz aǵash kesý, 4 mln gektar alqapqa taraǵan orman órti, sondaı-aq 9 myń zańsyz qoqys orny anyqtaldy. Bul baǵyttaǵy jumysty «Qazaqstan ǵarysh sapary» kompanııasy atqaryp keledi. Spýtnıktik júıelerdi quny 63 mlrd teńgeni quraıtyn jańa zaýytta shyǵarylmaq.
Internet sapasyn arnaıy jabdyqtar anyqtaıdy
Tıisti vedomstvonyń aqparatyna súıensek, bıyl 286 aýyl 2G-den 3G jáne 4G tehnologııalaryna aýystyrylady. Halqynyń sany 250 adamnan aspaıtyn taǵy 292 aýylda baılanys sapasy jaqsartylatyn bolady dep sendirdi Sıfrlyq damý mınıstrliginiń ókilderi.
«Internet sapasyn baqylaý maqsatynda arnaıy jabdyqtar satyp alyndy. Olardyń 6-y elimiz aýmaǵynda qoldanylyp, osyndaı 17 jabdyq oblys ortalyqtarynda ornatylǵan. Dese de baılanys sapasyn tekserý úshin óńirlerge shyǵyp turamyz. Mysaly, Túrkistan oblysyna barǵan kezimde Shymkent-Túrkistan baǵytyndaǵy jolda ınternet sapasy álsiz eki aýyldy anyqtadyq. Qajetti jabdyqtarmen tıisti ólshem júrgizilip, aıyppul salyndy, sol sekildi olqylyqty joıýǵa 2 aı berildi. Eger de bul merzimde qatelikterdi túzemese, qatań sharalar qabyldanady.
Álbette, aıyppul salyp elimizdiń 17 óńirinde arnaıy ólsheý sharalaryn júrgizýge múmkindigimiz jetkilikti. Alaıda oǵan negiz bolatyndaı sebep qajet. Facebook jáne Instagram arqyly kóptegen qońyraý keledi, biraq olar negiz bola almaıdy. Tek qol qoıylǵan nemese elektrondy sıfrly qoltańbamen kýálandyrylǵan azamattardyń ótinishterin ǵana paıdalanýymyz qajet», dedi Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri.
Sondyqtan B.Mýsın halyqty ınternettiń sapasyz jumysyna baılanysty ýákiletti organǵa habarlasyp, eskertip otyrýǵa shaqyrdy.
Derbes derekti qorǵaý – basty nazarda
«Qazir derbes derekti qorǵaý ózekti máselege aınalǵany belgili. Sol sebepti Memleket basshysy jeke málimetterdi qorǵaý isin myqtap qolǵa alýdy tapsyrǵan edi. Osyǵan baılanysty quzyrly organ birneshe baǵytta jumys istep jatyr», dedi mınıstr.
«Eger de buryn HQKO-nyń operatorlary azamattardyń derekterin JSN arqyly alyp júrse, endi klıentter SMS-tegi kodty óz erikterimen aıtpaıynsha, kirýge tyıym salynatyn qaǵıda engiziledi. Tıisti kod engizilgennen keıin ǵana operator jeke derekterdi kóre alady. Mundaı qaǵıda barlyq jerde qoldanylmaq. Qazir 3 Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵynda synaqtan ótkizilýde. Jyl sońyna deıin júıe retke keltirilip, búkil jerge engiziledi. Bul derbes derekterdi qorǵaýdyń jáne memlekettik qyzmetshilerdi shekteýdiń eń pármendi qaǵıdaty», dedi ol.
Budan basqa WebTotem qyzmetin qoldaný isi jalǵasyp keledi. Qazir 160 myńǵa jýyq saıt atalǵan júıemen qorǵalǵan. Bug-bounty 275 bastamasy sheńberinde «aqjaǵaly hakerler» memlekettik resýrstardyń aqparattyq qaýipsizdiginiń osal tustaryn anyqtaýda. Búginde olar aqparattyń tarap ketý táýekeliniń 172 parametrin taýyp otyr.
«Biz derbes derekti taratýǵa baǵyttalǵan táýekelderge tyıym salyp, olardy tolyǵymen joıýǵa basymdyq berip otyrmyz. Máselen, Memlekettik kirister komıtetinde Salyk.gov saıty bolǵanyn jaqsy bilesizder. Onda kez kelgen azamattyń aty-jónin terip, JSN-yn, sol sekildi turǵylyqty jerin taýyp alýǵa bolatyn. Sondyqtan osyndaı servısterdi joıyp, tek derbes derekterdi qorǵaý aıasyndaǵy qyzmetterdi usynýǵa kóńil bólemiz», dedi quzyrly organnyń basshysy.
B.Mýsın taıaý ýaqytta «1414» biryńǵaı operatorynyń jumysy da retke keltiriletinine ýáde berdi.
