О́ner • 11 Sáýir, 2021

Mýzeı qory qundy kartınalarmen tolyqty

29 ret kórsetildi

«Rýhanı jańǵyrý». Umyt bolǵan salt-dástúrimizdi, óne­rimizdi, ádebıetimiz ben mádenıetimizdi jadymyzda jańasha jańǵyrtqan baǵdarlama bul. Ulttyq rýh pen sa­naǵa tyń lep bergen aýqymy keń baǵdarlamanyń aıasynda atqarylǵan ıgi ister az emes. Ásirese, óńirdegi óner mýzeıinde tórt jyl qatarynan istelgen sharalar týraly aýyz toltyryp aıtýǵa bolady.

Oblystyq óner mýzeıiniń negizgi baǵyty beıneleý óneri, ádebıet jáne mýzyka. 2017 jyly «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy qabyldanǵannan beri Shyǵys Qazaqstanda beıneleý ónerine óte kóp kóńil bólindi. Qazaq sýret óneriniń atasy Ábilhan Qasteevtiń túpnusqa kartınalaryna deıin mýzeı qorynda toptastyryldy. Elimizdegi qas sheber sýretshiler úsh jyl qatarynan Shyǵysta bas qosyp, ásemsal tabıǵattyń aıasyna plenerge shyǵyp júrdi. Ár plenerden soń óner mýzeıiniń keń zalynda jazǵan etıýdterinen úlken kórme ótkizýdi dástúrge aınaldyrdy. Byltyr ǵana, eldegi ahýalǵa baılanysty jospardaǵy kóptegen sharalar keıinge shegerildi.

2017 jyldyń kúzinde «Rýha­nı jańǵyrý» baǵdarlamasy qabyl­dana sala mýzeıdiń qoryna belgili sýretshiler Bahtııar Tabıev pen Maǵaýııa Amanjolovtyń 9 kartınasy satyp alyndy. Kelesi jy­lynda Ábilhan Qasteev, Shaı­mardan Sarıevterdiń jaýhar týyndylarymen tolyqty. Jalpy, osy tórt jyldyń ishinde oblystyq О́ner mýzeıi 134 mln teńgeniń 59 eksponatyn satyp alǵan. Onyń tórteýi gobelen, ekeýi gorelef. Al qalǵany joǵaryda atalǵan sýretshilermen qatar Gúlfaırýs Ismaılova, Aısha Ǵalymbaeva, Evgenıı Sıdorkınniń qoltańbasy qalǵan kórkem týyndylar.

– El ekonomıkasymen qatar, mádenıetimizdi de damyta túsýimiz kerek. Ekonomıkanyń damýy ha­lyqtyń ál-aýqatyn arttyrsa, mádenıet adamzatty rýhanı baıytady. О́zge el de qazaq hal­­­qyn mádenıet, óneri arqyly tanı túspek. Sondyqtan da mań­daıaldy sýretshilerimizdiń túp­nusqa polotnolaryn mýzeıdiń qoryna jınastyryp jatyrmyz. Bul sheberlerdiń shyǵarmalary qazaq tarıhy men dástúrlerine negizdelgen. Ýaqyt ótken saıyn tarıhı kartınalardyń qoǵamdaǵy quny arta túspek, – deıdi Shyǵys Qazaqstan oblystyq óner mýzeıi­niń dırektory Begaıym Qasym­hanqyzy.

Aıtqandaı, Tór Altaıda, Ulan aýdanynyń kórikti jerlerinde jyl saıyn plener ótkizilip keledi (eldegi ahýal ońalǵan soń jalǵasyn tabady). Bul shara 2019 jylǵa deıin respýblıkalyq deńgeıde uıymdastyrylsa, aldyńǵy jyly halyqaralyq dárejede ótti. Altaı tórindegi Rahman qaınarynyń ja­ǵalaýynda uıymdastyrylǵan «Uly Dala palıtrasy» plenerine Germanııa, Túrkııa, Lıtva, Grýzııa, Tatarstan, О́zbekstan, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan jáne óz elimizdiń jıyrmadan astam qylqalam sheber qatysty. Ál­bette, olar kórikti tabıǵat aıasynda jazǵan bir-bir týyndysyn mýzeı qoryna qaldyryp ketisken. Esesine, sýretshilerdiń eńbegi de eskerýsiz qalmady. Árqaısysyna arnaıy sertıfıkat pen qalamaqy da qarastyrylǵan.

Al 2018 jyly kásibı sýret­shiler asaı-múseılerin arqalap, Ulan aýdanynyń kórikti tabı­ǵatyn kenepke túsirýge attanǵan. Aınaladaǵy ár tasqa, ár talǵa tańdana-tamsana qaraıtyn she­berlerdiń jazǵan kartınalaryn shedevr dersiń. Boıaýlary da bir-birine uqsamaıdy, san túrli, qanyq. On kúnge sozylǵan «Altaı – Qazaqstan jaýhary» atty plenerge Astana, Almaty, Pavlodar, Qaraǵandy, О́skemen, Semeı qalalarynan kelgen belgili sýretshiler Kóktaý, Shy­byndy kól, Taıynty syndy ta­bıǵaty sulý jerlerde jata-jas­tana etıýd jazǵan. Sembiǵalı Smaǵul, Seısenhan Mahambet, Baqytnur Búrdesbekov, Májıt Báıtenov syndy múıizi qaraǵaıdaı sýretshilermen qatarlasa palıtra betinde oınaqtaǵan jas sýretshiler de sheberlikterin shyńdady. «Rý­hanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda on kúnge sozylǵan bul sharada ónerli azamattar sýret salýmen aınalysa júrip, óńirdiń kórikti jerlerin elge, shetelge tanytýǵa zor úlesterin qosty.

Álemge qaýip tóndirgen indet­tiń beti qaıtyp, jaǵdaı turaq­talǵan soń «Rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamasy aıasyndaǵy bul ju­mystar mindetti túrde jalǵasyn tappaq. Aınaldyrǵan úsh-tórt jyl ishinde aımaqtaǵy kıeli jerlerdi aralap shyǵý múmkin emes. Áıtpese, sonaý túkpirdegi Marqakól, Qıyn kerish, Zaısan, Alakól, Tarbaǵataı, Batys Altaı syndy qasıetti, kıeli jerler jetip artylady Shyǵysta. Onyń bárin kenep betine túsirýdiń josparlary kezeń-kezeńimen ázirlenip te jatyr.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Araq satylmaıtyn aýdan

Aımaqtar • Keshe

Erlikke toly sýretter

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar