Sport • 15 Sáýir, 2021

Azııa chempıonatynda alty júlde buıyrdy

391 ret kórsetildi

Almatydaǵy Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıynda grek-rım kúresinen Azııa chempıonaty aıaqtaldy.

Atalǵan jarysta Qazaqstannyń 10 balýany kúsh synasyp, solardyń altaýy jeńis tuǵyryna kóterildi. Tarqatyp aıtsaq, jerlesterimiz 2 altyn, 2 kúmis jáne 2 qola medaldi ıelendi. Osy nátıjeniń arqasynda bizdiń balýandar jalpykomandalyq esepte ekinshi orynǵa taban tiredi. Aldymyzda –tek Iran quramasy.

 

О́tkenge zer salsaq, 1983-2020 jyldar aralyǵynda grek-rım kúresinen Azııa chempıonattarynyń jalaýy 30 márte jelbiregenin baıqaımyz. Sol aralyqta jalpykomandalyq esepte Iran quramasy 12 márte (1983, 2001, 2007-2009, 2011-2012, 2015-2017, 2019-2020) top jarsa, Ońtústik Koreıanyń balýandary 10 ret (1989, 1991-1993, 1996-97, 2000, 2005, 2010, 2013) qarsylas shaq keltirmepti. Qazaqstandyqtar alty jarysta (1995, 2003-2004, 2006, 20014, 2018) aldaryna jan salmaǵan. Japonııa (1987) men О́zbekstannyń (1999) órenderi bir-bir retten dara shyǵypty. Mine, komandalyq saıysta bas júldeni oljalaý qurmetine nebári bes memlekettiń balýandary ǵana bólengen eken.

Bıylǵy sary qurlyqtyń basty dodasy óz elimizde ótip jatqandyqtan, qazaq­standyqtar jalpy esepte aldyna jan salmaıtyn shyǵar dep úmittendik. Sebebi buǵan deıin de Azııa chempıonattarynyń jalaýy Qazaqstanda úsh márte jelbiregenin jaqsy bilemiz. Bul básekeler 2004 jáne 2006 jyldary Almatyda jáne 2014 jyly Astanada uıymdastyryldy. Aıtýly dodalardyń barlyǵynda otandyq grek-rım kúresi sheberleri komandalyq saıysta eshkimge ese jibergen joq. Jarys kestesinde ár kez jeke-dara kósh bastady. Biraq bul joly ondaı baq bizge buıyr­mady. Almatydaǵy dodaǵa Irannyń apaıtósteri keremet daıarlyqpen kelgenin baıqatty. Parsy eliniń ókilderi 4 altyn, 2 kúmis jáne 2 qolany oljalap, jeke-dara kósh bastady. Qazaqstan ekinshi oryndy qanaǵat tutsa, úshinshi satyǵa Japonııa jaıǵasty. Kúnshyǵys eliniń balýandary 2 altyn men 4 qolany qorjynǵa saldy. Sondaı-aq júldeli oryndardy enshilegender qatarynda Ońtústik Koreıa (1 altyn, 1 kúmis, 4 qola), О́zbekstan (1 altyn, 1 kúmis, 1 qola), Tájikstan (1 kúmis), Qyrǵyzstan (3 kúmis, 5 qola) jáne Taıpeı (1 qola) syndy elderdiń ókilderi bar.

Qazaqstannyń balýandary arasynda Sultan Ásetuly men Aıdos Sultanǵalıdiń asqan sheberligine tánti boldyq. 63 kılo salmaqta saıysqa túsken Sultan úshin bul eresekter arasyndaǵy nebári úshinshi jarys edi. Bıyl ol el chempıonatynda top jaryp, Rımde ótken halyqaralyq týrnırdiń aqtyq synyna deıin alqynbaı jetti. Alaıda jaraqat alýyna baılanys­ty fınaldyq básekege shyqpaı, kúmis medaldi moınyna ildi. Jambyl oblysy túleginiń Azııa chempıo­natyndaǵy óneri tipten keremet boldy. Jalyndy jas taıpeılik Chjý Chı Hýan, sırııalyq Muhammed Fýaz jáne ırandyq Meısam Dalhanıdi oısyrata utyp, bas júldeni qanjyǵasyna baılady. Bir ǵajaby, Sultan Ásetuly osy qarsylastarynyń barlyǵyn alyp uryp, týshege túsirdi.

60 kılo salmaqta kúresken Aıdos Sultanǵalı – 25 jasta. Naǵyz jalyndap turǵan shaǵy. Osydan úsh jyl buryn ol Býdapeshtte ótken álem chempıonatynda qola medaldi ıelenip, kópshilik nazaryn ózine aýdarǵan edi. Aıdos Almatyda da atoı saldy. Ońtústik Koreıanyń ókili Kım Seýnghak pen ıraktyq Karrar Abas Albeed­handy san soqtyrǵan qandasymyz fınalda ırandyq Mehdı Mohsen Ned­jadpen kúsh synasty. Bul básekeniń alǵashqy jartysy Parsy eli ókiliniń paıdasyna sheshildi – 0:4. Al úzilisten keıin «qaharyna» mingen qandasymyz eki birdeı kesek ádis jasap, 8:4 esebimen alǵa shyqty. Nedjat qansha tyrysqanymen, qazaq sportshysyn qýyp jete almady. Bul esep kezdesýdiń sońyna deıin saqtaldy. Syr boıynyń saıypqyrany Aıdos Sultan­ǵalı – Azııa chempıony!

67 kılo salmaq dárejesinde beldes­ken Almat Kebisbaevtyń da bas júldeni oljalaıtyndaı tamasha múmkindigi boldy. Bastapqy básekelerde ózbekstandyq Mırzobek Rahmatov pen koreıalyq Kım Do­hengti jáne jartylaı fınalda qyrǵyz­standyq Amantur Ismaılovty jolynan yǵystyrǵan saqa sportshy sheshýshi tusta japonııalyq Sýchıka Shımoıamadamen sheberlik baıqasty. Báseke barysynda qazaq jigiti qarsylasynan baqandaı jeti upaı ozyp turdy. Endi bir upaı alsa, jeńis Almattyń enshisine jazylatyn edi. Biraq syn saǵatta Almat bilgeninen jańylyp, qarsylasyna tizgindi áp-sátte berip qoı­dy. Janushyra alǵa umtylǵan japon jigiti birden 12 upaı oljalap, bul tartys­ty óz paıdasyna sheshti. Sóıtip qazaq sportshysyna kúmis medaldi qanaǵat tutýdan basqa amal qalmady.

130 kılo salmaqtaǵy Álimhan Syz­dyqovtyń alyptarmen aıqasyp júrgenine asa kóp ýaqyt bola qoıǵan joq. Soǵan qaramastan ol Azııa chempıonatynda ózin jaqsy qyrynan kórsetip, kúmis medal­di moınyna ildi. Ol japonııalyq Sota Nakamýra men koreıalyq Mınjon Kımdi qapy qaldyrǵanymen, sheshýshi tusta Irannyń alyby Álıaqpar Iýsý­pahmadchalıge áli jetpedi.

Kezinde Parıjde álem chempıo­natynyń kúmis medalin keýdesinde jar­qyratyp, barsha jankúıerdiń qoshemetine bólengen Demeý Jady­raevtyń da Almatyda bas júldeni oljalaıtynyna kúmánimiz bolǵan joq. Jarysty jap-jaqsy bastaǵan qan­­dasymyz jartylaı fınalda oıda-joqta tájikstandyq Daler Reza­zadege ese jiberdi. Odan keıin onyń túrik­menstandyq Muhammedberdi Mame­dovten mereıi ústem boldy. Alaıda Jadyraevtan biz qola emes, altyn medal kútkenimizdi nesine jasyraıyq. Sol sekildi 97 kılo salmaqtaǵy Erulan Ysqaqov ta bul jarysty qola medalmen qorytyndylady.

Al Janserik Sársenbıev (55 kılo), Azat Sadyqov (72 kılo), Evgenıı Polı­vadov (82 kılo) jáne Nursultan Tursynov (87 kılo) jeńis tuǵyryna kóterile almady. Osy balýandardyń arasynan tek Nursultanǵa ǵana esh ókpe aıta almaımyz. О́ıtkeni ol jýyrda ǵana Almatyda ótken lısenzııalyq týrnırde kúresip, Tokıo Olımpıadasynyń joldamasyna ıelik etti. Bul jarys onyń kóp kúsh-qýatyn sarqyp alǵany Azııa chempıonaty barysynda anyq baıqaldy. Tursynov qansha talpynsa da, kózdegen maqsatyna qol jetkize almady.

Jalpy, osy oraıda ulttyq qurama bapkerlerinen de aǵattyq ketkeni anyq. Kúni keshe ǵana dúbirli dodada janyn salyp aıqasqan balýandy arada úsh-tórt kún ótkennen keıin jarys jolyna shyǵarmaı-aq qoıýǵa da bolatyn edi ǵoı. Bul rette olar Nursultandy demaldyryp, onyń ornyna jas býyn ókilderiniń birine senim artýy qajet edi.

 

Sońǵy jańalyqtar

Araq satylmaıtyn aýdan

Aımaqtar • Keshe

Erlikke toly sýretter

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar