Saıasat • 21 Sáýir, 2021

Sot oryndaýshylary shekten shyǵyp júrgen joq pa?

2097 ret kórsetildi

Elimizdegi sot oryndaýshylary keıde óz ókiletterin asyra paıdalanatyn sııaqty. Máselen, olardyń aıyppuldy óz erkimen tólegen adamdarǵa qosymsha májbúrleý sharasyn qoldanýyn qalaı túsinýge bolady? Sot oryndaýshysy, aty aıtyp turǵandaı, tek sottyń sheshimin oryndatýy kerek emes pe?

Áńgime túsiniktirek bolýy úshin óz basymyzdan keshken bir jaıdy aıtyp bereıik. Byl­tyr eńbek demalysynda asta­naǵa barǵan saparymda «Sergek» jol baqylaý júıesi meniń jol qozǵalysy erejesin saq­tama­ǵanym úshin 8334 teńge aıyppul salypty. Odan keıin, shamamen 15 kúndeı ýaqyt ótkende mashınamdy satqan bolatynmyn. Satý kezinde mamandandyrylǵan HQO salyq pen aıyppuldan qa­ryzym bar-joǵyn tekserip, eger bolsa sol jer­de qolma-qol tóletedi. Tóle­meseń, satý qujat­taryn re­sim­­­demeıdi. Demek, men sol jo­­ly bárin tólegenmin. Odan ke­ıin, jyldyń aıaǵynda JSN-ym­­­ arqyly salyq nemese bas­qa­ qa­ryzymnyń bar-joǵyn ózim de teksergenmin. Sóıtip esh­qan­daı qaryzym joqtyǵyna kóz jet­kizgenmin.

Endi jýyrda banktik tólem kartochkamnyń buǵattalǵanyn kórip tańǵaldym. Bank menedjeri meniń kartochkamdy «aıyppul tólemegenim úshin» astanalyq jeke sot oryndaýshy Danııar Qurmanbaev buǵattaǵanyn aıtyp, onyń telefon nómirin ta­ýyp berdi.

Sot oryndaýshysyna telefon soǵyp edim, telefondy kótergen bir áıel  meniń «jeke sot oryndaýshynyń qyzmetin» tóleýim kerek ekenin aıtty. Men sot oryndaýshyǵa eshqashan ótinish jasaǵan emespin, onyń eshqandaı qyzmetin suraǵan nemese alǵan emespin degen saýalyma ol: «Sizge Nur-Sultan qalalyq Polısııa departamentiniń Ákim­shilik polısııasy  jol qozǵalysy tártibin buzǵanyńyz úshin aıyppul tóleýge №207100033781575 uıǵarym ja­saǵan eken, sot oryndaýshy sol boıynsha jumys istegen. Endi onyń qyzmeti úshin 2083 teńge tóleısiz», dep qarap tur.

«Men bul aıyppuldy ýaqy­tynda tólegen edim ǵoı. Sot oryn­daýshy bul máselege nege ara­lasqan? D. Qurmanbaevtyń meniń kartochkamdy buǵattaýyna negiz bolǵan qujatty kórsetińiz nemese aıtyńyz», degen edim. «Biz tek joǵaryda atalǵan uıǵarymnyń negizinde sizdiń kartochkańyzdy buǵattadyq» dedi. Ol ol ma, «Endi siz 2083 teńge emes, 4488 teńge tóleısiz, tólemeseńiz kartochkańyz buǵattan shyǵarylmaıdy», dep qorqytty. Amal joq, 4488 teńgeni tólep, kartochkamyzdy bosatyp aldyq. Áıtpese, eshqandaı aýdarym jasaı almaı qalǵan edik.

Bul ne sonda? Ákimshilik is sotqa berilmese, aıyppul tóleýge sot oryndaýshysy nege aralasady? Adam aıyp­pul­dy ózdiginen tólese, sot oryn­daýshysynyń oǵan qandaı qaty­sy bar? Oǵan jeke adamnyń tólem kartochkasyn ıesine aıtpaı buǵattaýǵa kim quqyq berdi? Bul adamnyń quqyǵyn aıaqqa basý emes pe? 

Álde, bul bireýlerdiń kól­deneń tabys tabýy úshin qoldan jasal­ǵan sybaılastyq pa? Buǵan quzyr­ly organdar ne aıtar eken?

 

Soltústik Qazaqstan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Shýchede jańa sport kesheni salynady

Aımaqtar • Búgin, 18:59

Erlikke toly sýretter

Rýhanııat • Búgin, 13:05

Kıikterdiń tóldeý kezeńi bastaldy

Fotogalereıa • Búgin, 12:07

Qazaqstannyń altyn-valıýta qory ósti

Ekonomıka • Búgin, 12:02

Pavlodarda avtobýs baǵanǵa soǵyldy

Oqıǵa • Búgin, 09:54

Batys Qazaqstanda kıikter ólip jatyr

Aımaqtar • Búgin, 09:44

Uqsas jańalyqtar