Sport • 22 Sáýir, 2021

Aqtoǵaıdan Almatyǵa, odan keıin Bordo...

174 ret kórsetildi

Búgin Irına Gerlıstiń týǵan kúni. О́tken ǵasyrdyń sekseninshi jyldarynyń ekinshi jartysy men toqsanynshy jyldardyń basynda bul esim erekshe qurmetpen atalatyn. Qazaqstanda týyp-ósken ol uzaq ýaqyt boıy basketboldan Almatynyń «Ýnıversıtet» klýbynyń namysyn qorǵady. KSRO quramasy sapynda jasyndaı jarqyldap, álemdegi úzdik oıynshylardyń sanatyna qosyldy. Mine, sol dańqty jerlesimiz búgin 55 jasqa tolyp otyr. 

Irına Gerlıs basketbolmen 11 jasynda tabys­ty. Pavlodar qalasynda jergilikti bapker Valerıı Tarasovtyń qol astynda jattyǵyp, osy ónerdiń qyr-syryna qanyqty. Orta mektepti aıaqtap, qolyna attestat tıgen bette ol esh oılanbastan, kıim-keshegin jınastyrdy da Alataý baýraıyna attandy. О́ıtkeni sol kezderi Qazaqstanda KSRO chempıonatynyń joǵary lıgasynda oınaıtyn jalǵyz ǵana klýb boldy. Ol – Almatynyń «Ýnıversıteti». Gerlıs dál sol respýblıkamyzdyń bas komandasynyń quramynda óner kórsetýdi armandady.

«Ýnıversıtettiń» sapynda Irına jasyndaı jarqyldap, birden maıtalman mamandardyń qyraǵy nazaryna ilikti. Kóp uzamaı daryndy qyz KSRO-nyń jastar quramasy sapyna qabyldandy. Sol komandamen birge jerlesimiz biraz belesterdi baǵyndyrdy. Atap aıtsaq, 1984 jyly Ispanııanyń Toledo qalasynda Eýropa birinshiliginde kúmis medaldy ıelense, 1985 jyly AQSh-ta álem chempıony atandy. Aqtoǵaılyq arýdyń úlken sporttaǵy karerasy osyndaı jarqyn jeńistermen bastaldy.

a

1986 jyly KSRO-nyń bas komandasyna qabyldanǵan Gerlıs álem chempıonatyna qatysty. Bul básekeler Máskeý, Mınsk jáne Vılnıýs qala­larynda ótti. Toptyq týrnırde barlyq qarsylasyn bet qaratpaı utqan Odaqtyń basketbolshylary jar­tylaı fınalda Chehoslovakııadan (78:67) basym túskenimen, fınalda AQSh-qa (88:108) ese jiberdi. Osy jarysta Qazaqstannyń ókili de ózin jaqsy qyrynan kórsetip, komandalyq áriptesterimen birge kúmis medaldy moınyna ildi. Dál osy chempıonattan keıin KSRO quramasynyń bas bapkeri Vadım Kapranovtyń tarapynan Gerlıske Máskeýdiń SSKA-syna aýysýy jaıynda usynys tústi. Árıne ataǵy alysqa jaıylǵan áskerıler klýbynyń jeıdesin kııý ár sportshynyń armany. Alaıda jerlesimiz Alataý baýraıynda ornalasqan ásem shahardy qıyp kete almady. Ol Máskeýge barýdan bas tartyp, Almatyda qaldy. Odan keıingi jyldary da Irına «Ýnıversıtettiń» namysyn abyroıly qorǵap, jergilikti jankúıerlerdiń yqylasyna bólendi.

Irına Gerlıs sporttyń bul túrinde tolaǵaı tabystarǵa qol jetkizgeni daýsyz. Tarqatyp aıtsaq, 1986 jáne 1990-jyldar aralyǵynda ol Eýropa chempıony atanyp, Izgi nıet oıyndary men Dúnıejúzilik Ýnıversıadada kúmis medaldy enshiledi. 1988 jyly Olımpııa oıyndarynyń qola júldesin ıelendi. Al 1992 jyly Barselona Olımpıadasynda quramynda Gerlısteı keremet oıynshysy bar TMD komandasy bas júldeni oljalady. Dúbirli dodanyń sheshýshi tusynda olar AQSh (79:73) pen Qytaıdy (76:66) qapy qaldyrdy.

t

Keńes Odaǵy ydyraǵannan keıin Qazaqstan bas­ketboly qurdymǵa ketti. Elimizdiń ózge de myqty basketbolshylarymen birge Irına Gerlıs te shekara asty. Birer jyl ol Ispanııanyń Madrıd pen Ovedo qalalarynda jasaqtaǵan komandalardyń sapynda oınady. Keıinnen Fransııaǵa qonys aýdaryp, «Bordo» men «Reımstiń» namysyn qorǵady. Úlken sporttan qol úzgennen keıin Irına Iаkovlevna bapkerlik qyzmet atqardy. Qazirgi kezde ol óziniń otbasymen birge Bordo qalasynda turyp jatyr.

Áıgili basketbolshyny týǵan kúnimen qut­tyqtaıyn dep sonaý Bordoǵa qońyraý shaldyq. Irınamen sóılesýdiń reti kelmedi. Ol jumys babymen Fransııanyń bir qıyrynda júrgen kórinedi. Telefon tutqasyn kúıeýi Vıktor Kozık (ol da Qazaqstanǵa tanymal voleıbolshy) kóterdi. Qazaqstannan ekenimizdi, respýblıkamyzdyń bas basylymy – «Egemen Qazaqstan» gazetinen habarlasyp turǵanymyzdy estigende kóńil kúıi kóterilip qaldy. «Rahmet, umytpapsyzdar! Irına úıge kelgende quttyqtaýlaryńyzdy jetkizemin. Zaıybym da qatty qýanatyn boldy. Qazaqstan ekeýmizdiń de kindik qanymyz tamǵan jerimiz ǵoı», dep aqtaryla sóıledi.  

 

Sońǵy jańalyqtar

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar