Qazaqstan • 22 Sáýir, 2021

AQSh sanksııasy Qazaqstanǵa áser ete me?

814 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

О́tken aptada AQSh prezıdenti Baıdenniń ákimshiligi «eldiń ulttyq qaýipsizdigine qol suqqan» Reseıdiń keıbir áreketterine baılanysty sanksııalar jarııalady. Bul jaǵdaı Qazaqstanǵa qalaı áser etedi degen saýalǵa AQSh-tyń Qazaqstandaǵy elshisi Ýılıam Mozer jaýap berdi.

AQSh sanksııasy Qazaqstanǵa áser ete me?

Aq úıdiń resmı saıtynda Reseı Fe­de­ra­sııasy úkimetiniń «zııandy syrt­q­y áreketine» jaýap retinde ja­rııa­lan­­ǵan málimdemede birqatar jeke tul­ǵa men uıymnyń jumysyna shek­teý qo­ıyl­ǵan. Qujatta Baıden ákim­shiligi Amerıka Qurama Shtattary Reseı­men tu­raqty jáne boljamdy qarym-qaty­nas­­ty qalaıtynyn anyq kórsetkeni aıtyl­ǵan. Sondaı-aq AQSh bıligi eki el qa­rym-qatynasyn teris traektorııada jalǵastyrý kerek dep oılamaımyz deıdi. «Degen­men, biz ulttyq múddelerimizdi qor­ǵaı­tynymyzdy, Reseı úkimetiniń qaýip tóndiretin is-áreketterine jaýap be­reti­nimizdi ashyq aıttyq» delingen habar­lamada. Bul arqyly AQSh Reseı­diń «turaqsyzdyqqa jeteleıtin halyq­ara­lyq is-qımyldary» toqtamaǵan nemese odan saıyn órshigen jaǵdaıda stra­te­gııa­lyq jáne ekonomıkalyq saldary bola­tynyn eskertip otyr.

Reseıge taǵylǵan aıyp kóp. Atap aıtqanda, «AQSh pen seriktesteriniń demokratııalyq ınstıtýttaryna, ádil ári ashyq demokratııalyq saılaý ótkizýge kedergi keltirý, kıbershabýyldarǵa uıyt­qy bolý nemese qatysý, ózge elder­diń úkimetterine áser etý úshin transult­tyq sybaılas jemqorlyqqa jol berý, dıssıdentter men jýrnalıster­ge qar­sy eks­terrıtorııalyq sıpat­taǵy áre­ket­ter, AQSh-tyń ulttyq qaýipsiz­digi úshin mańyzdy elder men memleketter­diń qaýipsizdigine qol suǵý, memleketter­diń aýmaqtyq tutastyǵyn qurmetteýdi us­tanatyn halyqaralyq zań prınsıpterine qarsy kelý» sekildi aıyptaýlar bar.

AQSh Qarjy mınıstrliginiń shetel­dik aktıvterdi baqylaý basqar­masy Reseı banki, Ulttyq ál-aýqat qory jáne Qarjy mınıstrligi shyǵar­ǵan oblı­gasııa­­lardy satyp alýǵa, olarǵa qaryz berýge tyıym saldy. Bul tyıym 2021 jylǵy 14 maýsymda kúshine enbek.

Sondaı-aq AQSh Qarjy mınıstrligi Reseı­diń alty tehnologııalyq kompa­nııa­syn «qara tizimge» engizip otyr. Málimdemede bul kompanııalar «Reseı­diń arnaıy qyzmetteriniń kıber baǵ­dar­­lamasyna qoldaý kórsetedi, onyń ishinde saraptamalyq keńester berip, baǵdarlamalar ázirleýge jáne kı­ber­ke­ńistiktegi zııandy áreketterdi jeńildetýge kómektesedi» delingen.

«AQSh-taǵy prezıdent saılaýynyń nátıjelerine áser etýge tyrysqany» jáne «jalǵan aqparat taratqany úshin» 32 zańdy jáne jeke tulǵaǵa canksııa engizilgen. El úkimeti mundaı qyzmetpen aına­lysatyndardy qýdalaýdy jalǵas­ty­ratynyn aıtady. Odan bólek, Va­shın­gtondaǵy Reseı dıplomatııalyq mıssııasynyń 10 qyzmetkerin elden shyǵarý týraly sheshim qabyldanǵan.

Jaqynda AQSh-nyń Qazaqstandaǵy elshisi Ýılıam Mozer Reseıge qatysty sanksııalardyń Qazaqstanǵa áseri bolmaıtynyn jetkizdi.

«Reseıdiń is-áreketin ózgertý úshin osy sanksııa sharalaryn qabyldaǵanymyzdy aıtqym keledi. Munda bir nárseni atap ótý kerek: olardyń bizdiń saılaýǵa jáne memlekettik aqparatqa aralasý sııaqty áreketi boldy. Biraq Qazaqstanǵa qatys­ty bul sanksııalardyń mindetti saldaryn boldyrmaý úshin biz Qazaqstanda ju­mys istedik jáne jumys isteı beremiz de. Biz bul sanksııalardyń Qazaqstanǵa áser et­kenin qalamaımyz», dedi Ý.Mozer.

Reseı óz kezeginde AQSh-qa qarsy sank­sııalaryn jarııalady. Máskeý sáı­kesinshe 10 amerıkalyq dıplomatty elden shyǵaryp jibermek. Reseı men úshinshi elderdiń azamattaryn AQSh elshiligine nemese bas konsýldyǵyna jumysqa tartýdy toqtatý boıynsha da sharalar qarastyrylady. Sondaı-aq amerıkalyq dıplomattardyń ornalasqan jerlerinen tys aýmaqtarǵa saparlaryna tyıym salady. Reseıdiń ishki isterine ara­­lasatyn amerıkalyq qorlar men úki­met­­­tik emes uıymdardyń jumysyn shek­teý bo­ıynsha sharalar qabyldanbaq. So­ny­­­men qatar jaqyn arada mınıstrlik «qara tizimge» engizilgen segiz amerıka­lyq sheneý­nik­tiń attaryn jarııalaıty­nyn málim­de­di. Eldiń syrtqy ister mınıstr­ligi eger Vashıngton sanksııalar saıasatyn us­taný­dy jalǵastyrsa, Máskeý basqa da sha­r­a­lardy qarastyra bastaıdy deıdi. Mı­nıstrlik Máskeý Vashıngtonmen qa­rym-qatynastaǵy shıelenistiń odan ári ósýi­ne jol bergisi kelmeıtinin jáne dıa­log­qa ashyq ekenin jetkizdi. AQSh ta soń­ǵy en­gi­zil­gen sanksııalarǵa qaramastan, dıp­lo­­ma­tııalyq baılanys ornatýǵa daıyn sekildi. 

Aıta ketý kerek, Reseı prezıden­ti Vla­dımır Pýtın ózge 40 el kósh­bas­shysymen qatar, AQSh bastamasymen ótetin Halyqaralyq klımat sammıtine qatysady. Alaıda Pýtın – Baıden kelissózi ótpeıtini belgili.