Aımaqtar • 11 Mamyr, 2021

Kásiporyndarda ekpe alý báseń

145 ret kórsetildi

Bul másele indet taralmaýyna oraı qurylǵan is-qımyl jónindegi óńirlik shtabtyń otyrysynda aıtyldy. Shtab otyrysynda jarııalanǵan máli­metterge sáıkes, oblystaǵy iri kásiporyndarda vaksınalaý ózge mekeme, basqarmalarmen salystyrǵanda tómen deńgeıde júrgizilip jatyr.

Al epıdemııalyq jaǵdaıdy baǵalaý matrısasyna sáıkes, Pavlodar oblysy 26 sáýirden bastap «qyzyl aımaq» qataryna qosyldy. Oblys aýmaǵynda indet taralýynyń ósýine baılanys­ty bas sanıtarlyq dárigerdiń jańa qaýlysy 3 mamyrdan bastap kúshine endi.

Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Aıdar Seıitqazınovtyń aıtýynsha, vaksınanyń birinshi kom­ponentin oblysta 54 myńnan astam, al ekinshi komponentin – 16 myń­nan astam adam qabyldaǵan. Shtab oty­rysyna qatysqan iri kompanııa­lardyń ókilderine medısına qyz­met­kerleriniń vaksınalaý úshin óndi­ris oryndaryna barýǵa daıyn ekeni, eriktilerdiń tizimin jasap, dári­ger­lerdi shaqyrtý jaıly eskertildi.

О́ńirdegi iri kásiporyndarda, atap aıtqanda «Qazaqstan Alıýmınıı» AQ, «Qazaqstan elektrolız zaýyty» AQ, Aqsý, Ekibastuz qalalaryndaǵy birneshe iri kásiporynnyń árqaısy­synda keminde 6-7 myń adam eńbek etetinin eskersek, ujymdyq qaýip­sizdik ujymdyq ımmýnıtetti qalyp­tastyrýdan bastalatyny túsinikti.

«KAZ Minerals» tobynyń ókilderi Ekibastuzdaǵy Bozshakól ken ornynda indetke qarsy vaksına salý ýaqyty bastalǵany týraly habarlady. Kásiporyndaǵy kezeń-kezeń­men vaksınalaýdy Densaýlyq saqtaý bas­qarmasynyń qoldaýymen Ekibas­tuz qalasynyń emhanasy júrgizedi. Birinshi kezeńde «KAZ Minerals Bozshakol»-diń 200 qyzmetkeri men mer­di­gerin vaksınalaý josparlanǵan. Kelesi vaksınalaýdyń ýaqyty vaksınalardy jetkizýge baılanysty ótedi.

Al 2016 jyly jumysyn bastaǵan Bozshakól ken orny – halyqara­lyq mys óndirýshi kásiporyndardyń bi­ri. Bozshakól dalasy altyn, kúmiske baı. Jalpy ken óńdeý qýaty jylyna 30 mln tonna kendi quraıdy. О́ndiris kólemi alǵashqy 10 jylda jyl saıyn 100 myń tonna mysty jáne 120 myń ýnsııa konsentrattaǵy altyndy quraıdy. Ken ornynda qan­sha jumysshy, qyzmetkerler toby jumys jasaıtynyn da joǵarydaǵy málimetterden baǵamdaýǵa bolar.

– Árıne, elimizdegi zańnama talaptaryna sáıkes kásiporyndarda ekpe alý erikti túrde júrgiziledi. Biz ujymda ózderin jáne jaqyndaryn qorǵaýdy qoldap, ekpe alǵysy ke­le­tin áriptesterimizdiń bar eke­nine qýanyshtymyz. Basqa da árip­testerimizdi osy úrdisti qoldaýǵa sha­qyramyz. Ujymdyq vaksınalaý jáne indetka qarsy basqa da sharalar bul óndiristegi vahtalyq ádis kes­telerin qalypty ómirge oraltýǵa múmkindik beredi dep senemiz, – deıdi «KAZ Minerals Management» JShS basqarma tóraǵasy Eldar Mamedov.

Iri kásiporyndar úshin eńbek adamynyń densaýlyǵyn saqtaý ma­ńyzdy. Indet kezindegi basty shart – qaýipsizdik. Kompanııa qyzmetker­leri men merdigerlerdiń qaýipsizdi­gin, densaýlyǵyn saqtaýǵa basymdyq berýi kerek. Eńbek adamdaryn qor­ǵaý úshin jáne jumystaǵy kidirister qaýpin azaıtý úshin indetke qarsy testileý men oqshaýlaýdy qosa alǵan­da, keshendi sharalar áli de qabyl­danýda.

Endi ujym qyzmetkerleri men jumysshylary Sputnik V vaksına­synyń ekinshi komponentin vahtalyq qalashyqta 21 kúnnen keıin alady. Vaksınalaý Densaýlyq saqtaý mı­nıstrliginiń sanıtarlyq normalaryna, talaptaryna sáıkes júrgiziledi. Qazir ekpe alýǵa arnalǵan úı-jaılar sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptarǵa saı.

Ken ornyndaǵy vaksınalaý týraly barlyq derek Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń elektrondy bazala­ryna engiziledi jáne ekinshi kom­­po­nent salynǵannan keıin Bozshakól­diń vaksına alǵan qyzmetkerlerine E-Gov Mobile qosymshasynyń «Sıfr­ly qujattar» bóliminde úsh tilde qol­jetimdi bolady.

Kásiporynnyń Korporatıvtik baı­lanystar departamentiniń basshysy Maqsut Japabaevtyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta vaksınalaýdy tikeleı ken ornyndaǵy merdiger uıym­dardyń arnaıy oqytýdan ótken medısınalyq qyzmetkerleri júrgizýi múmkin. «KAZ Minerals Bozshakol» JShS qyzmetkerleri de, merdigerler de vaksına saldyra alady. Sebebi bul ujymdyq qaýipsizdik úshin mańyzdy.

Al qazirgi kezde óńirlik sanıtar­lyq-epıdemıologııalyq baqylaý de­parta­mentiniń málimetinshe, indet juqtyrýshylar kóbeıgen. О́ńirimizde osy ýaqytqa deıin 20 225 adamnan indet juqtyrǵany anyqtalǵan.

Iri óndiris oryndarmen qatar, aýyl turǵyndarynyń da ekpe salý máselesi de oılantýda. Iаǵnı ár aýdanda ekpe salý barysy durys uıymdastyrylǵan jaǵdaıda mamyr aıynyń sońyna qaraı 5-ten 15 myńǵa deıin adamǵa vaksınalaýǵa bolar edi. Sondyqtan oblys ákimdigi turǵyndar arasynda dúrbeleń týyndamas úshin, olar ekpeni qaıdan alatyny týraly aqparattan habardar bolýy tıis. Qalalar men aýdandardyń ákimderine barlyq egý pýnktterin aralap, olardyń jumysyn úzdiksiz baqylaıtyn turaqty toptar qurýdy tapsyrýda.

– Vaksınalaýdyń indetpen kú­resýdiń jalǵyz tıimdi ádisi ekenin tú­sinýimiz kerek. Qazirgi «qyzyl aımaq­taǵy» shekteý sharalary tek ujymdyq ımmýnıtet qalyptasqan jaǵdaıda ǵana alynady, – dedi óńir basshysy Ábilqaıyr Sqaqov.

Oblys ákimdigi qalalar men aýdandarda ekpe egiletin jerlerdiń tizimin turǵyndarǵa habarlap, aqparattyq jumystardy jalǵastyrýda. Qazir 135 egý orny daıyndalǵan. Arnaıy oryndarǵa baryp ekpe jasaıtyn 37 top ta bar.

Aldaǵy kúnderi óńirdegi basqarma ujymdarynda qyzmetkerlerdiń tu­raqty ımmýnıtetin qalyptastyrý úshin 450 myń adamǵa vaksına salynady. Oblys turǵyndary otandyq QazVac vaksınasynyń birinshi kom­ponentin qabyldaı bastady. Ekinshi komponenti 21 kúnnen soń salynady.

Aıdar Seıitqazınovtyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta ınfeksııalyq stasıonarlardyń júktemesi 30 paıyz nemese 630 tósektik oryndy quraıdy. Jansaqtaý bóliminde 29 naýqas bar, onyń 11-i ókpeni jasandy jeldetý apparatyna qosylǵan. Búginde emhanalar janynda 175 mobıldi brıgada jumys isteıdi. Stasıonarlarda 45 kúnge jetetin dárilik zattar qory bar, PTR testileý júrgizetin 6 zerthana ju­mys jasaýda.

 

Pavlodar oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Shabyt shaqyratyn shahar

Elorda • Keshe

Aqjaınaq astana

Elorda • Keshe

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Keshe

Dımash pen Djekson

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar