Ekonomıka • 20 Mamyr, 2021

Zeınetaqy jınaǵy jeke kompanııalarǵa berý táýekeli qanshalyqty?

200 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Azamattardyń zeınetaqy jınaǵy Biryńǵaı jınaq­taýshy zeınetaqy qoryn­da tursa da nemese jeke kompanııalarǵa berilse de basqaryla beredi. Sóı­tip jyl saıyn qara­jat qor naryǵynda tabyl­ǵan paıda esebinen kóbe­ıip, eselenip otyrady. 2021 jyldyń 1 sáýi­rin­degi jaǵdaı bo­ıynsha basqarýda bolǵan zeınet­aqy aktıvteriniń jalpy kólemi 12 603,7 mlrd teń­geden asqan. Al jeke kom­panııalarǵa 1,7 mlrd teńge shamasynda qarjy berilipti.

Zeınetaqy jınaǵy jeke kompanııalarǵa berý táýekeli qanshalyqty?

Aqpannyń sońynan bastap salymshylardan zeınetaqy aktıvteriniń jetkilikti sheginen asatyn bóligin aýdarý týraly ótinishter túse bastaǵany bel­gili. Osyǵan baılanysty al­ǵashqy aýdarymdar 15 naý­ryzdan bastaldy. Qazirgi kezde ınvestısııalyq portfeldi basqarýmen úsh bank belsendi aınalysýda. Sonyń ishinde Jusan Invest AQ senimgerlik bas­qarýyndaǵy zeınetaqy aktıv­teri 663,97 mln teńgeni quraǵan. Olarǵa Ulttyq bank nottary (portfeldiń 60,11 paıy­zy), Exchange Traded Funds (ETF) paı­lary (39,64 paıyz), ınves­tı­­sııalyq shottardaǵy aqsha qara­­jatynda qalǵan aktıvter (0,25 paıyz) satyp aly­nyp­ty. Portfeldiń 60,36 pa­ıy­zy teńgede bolsa, 39,64 paıy­zy dollarda saqtalǵan. Investı­sııalyq qyzmet nátıjesinde, sondaı-aq shetel valıýtalary baǵamdarynyń qubylmalylyǵy jáne qarjy quraldarynyń na­ryqtyq qunynyń ózgerýi sal­darynan eseptelgen ınves­tısııa­lyq kiris mólsheri 6,18 mln teńgege jetken. Jusan Invest zeınetaqy aktıvteriniń ta­bys­tylyǵyn 0,89 paıyz dep kórsetedi.

1 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha Halyk Global Markets AQ senimgerlik basqarýǵa 502,97 mln teńge qabyldaǵan. «Port­fel­diń qurylymynda keri REPO operasııalary (99,5 pa­ıyz) jáne shottardaǵy aqsha qara­jattary bar. Barlyq ınvestısııalar ulttyq valıýtada nomınaldanǵan. Kezeń ishinde eseptelgen ınvestısııalyq tabystyń mólsheri 1,21 mln teńge, tabystylyq 0,23 paıyzdy qurady» dep jazady BJZQ.

BCC Invest AQ enshisindegi zeınetaqy aktıvteriniń kólemi – 304,42 mln teńge. Qordyń habarlaýynsha, atalǵan qarjy ınvestısııalyq shottardaǵy aqshalaı qarajatqa (64,02 pa­ıyz), REPO-ǵa (18,1 paıyz), Qazaq­standaǵy kvazımem­le­ket­tik uıymdarynyń oblıgasııalaryna (12,49 paıyz), sheteldik emıtentterdiń aksııalary men depozıtarlyq qolhattaryna (8,05 paıyz), paılarǵa (ETF ın­deksterge) (6,86 paıyz) bó­lingen. Investısııalyq tabys kezeńine eseptelgen soma 0,94 mln teńgeni quraǵan, tabys – 0,29 paıyz deńgeıinde. Sony­men qatar portfeldiń 85,08 paıyzy ulttyq valıýtada ja­saq­talǵanyn da aıta ketý kerek.

AERC qoldanbaly zertteýler departamentiniń konsýltanty Rýstam Bekishevtiń aıtýyn­sha, zeınetaqy aktıvteriniń jeke kompanııalardyń bas­qar­ýy­­­na berilgenine kóp ýaqyt bola qoımady, sondyqtan kesip-pi­ship baǵalaýǵa erte. 

– Alǵashqy statıstıka 1 sá­ýir­de jarııalandy. Sol jer­degi úsh kompanııanyń ákelgen ta­­bys­tylyǵyn Ulttyq bank ta­­bys­tylyǵymen salystyrý du­rys bola qoımas. О́ıtkeni bas­qarýshy kompanııalardyń bir jyl ishindegi tabys dınamı­kasy qandaı bolary belgisiz. Naýryz aıynda Ulttyq bank basqarýymen zeınetaqy aktıvteriniń tabystylyǵy jyl­­dyq mánde 11,37 paıyzdy qurady. Máselen, Jusan Invest tabystylyǵy 0,89 paıyz deń­­geıinde qalsa jáne ári qa­raı 12 aı boıy saqtalsa onda qıyn paıyzdar formýlasy ese­bi­­­nen jyldyq tabystylyq 11,22 paıyz deńgeıinde bolady. Bul Ulttyq banktiń naý­ryz aıyn­daǵy tabysyna jaqy­ny­raq. Al eger BCC Invest tabys­ty­ly­ǵy osy deńgeıde (0,29 paıyz) qala berse, onda bir jyl­da­ǵy nátı­jesi nebári 3,5 paıyz bo­lady. Bul Ulttyq bank tabysynan ál­de­­qaıda tómen, – deıdi sarapshy.

Árıne, basqarýshy kompa­nııa­lar nátıjesi tap osy deńgeı­de qalyp qoıady dep boljaýǵa da bolmaıdy. Sondyqtan bir jyl ishinde jeke kompanııalardaǵy aktıvter deńgeıi kúrt ósýi nemese quldyraýy múmkin.

– Portfel qurylymyna k­e­ler bol­saq, dollarmen beril­gen zeı­­netaqy aktıvteri úlesi­niń art­­qanyn atap ótýge bola­dy: bıyl 1 naý­ryzda – 29,95 pa­ıyz, 1 sá­­ýir­­­de – 30,93 paıyz. Son­daı-aq tá­ýe­­kel bo­ıynsha qury­lymda da óz­­ge­­ris bar: 1 naýryzda «AAA» reı­­­tın­ginen bastalyp «VVV-»-ǵa de­ıingi qarjy qural­dary 85,3 paıyzdy qurasa, qazir bul úles ınvestısııalyq port­fel­diń 80,21 paıyzyna deıin tó­men­de­di. «AAA» reıtıngine ıe (eń senimdi) qarjylyq aktıvter tek Ulttyq bank pen BCC Invest portfeli qurylymynda ǵana bar. Bul rette tabystylyq pen táýekel bir-birimen tikeleı baılanysty ekenin aıtqym keledi: qarjylyq aktıv táýekeli qanshalyqty tómen bolǵan saıyn tabystylyq ta sonshalyqty az, – deıdi R.Bekishev.

EXANTE halyqaralyq ın­ves­tı­sııalyq kompanııasynyń sarapshysy Andreı Chebotarıov qordaǵy zeınetaqy aktıvterin jeke basqarýshy kompanııalarǵa taratyp berýden aıtarlyqtaı paıda joq ekenin aıtady.

– Tórt kompanııa tańdap alyn­dy jáne olarǵa táýekelge toly portfel qalyptastyrmaý týraly talap qoıylyp otyr. Sondyqtan da aktıvterin jeke kompanııalarǵa aýdarý týraly nebári myńnan astam ǵana ótinish kelip túsken. Bul óte az. Sonymen qatar kompanııalardyń kapıtaly­na da úlken jaýapkershilik júk­teledi. Iаǵnı biz tórt bir­deı kishkentaı BJZQ-ny qur­dyq deý­ge bolady. Olardaǵy ta­bys­­­tylyq BJZQ-ǵa qaraǵanda sál-pál joǵary bolady. Jeke kom­­panııalardyń aktıvtermen ju­mys isteı bastaǵanyna bir-eki aı ǵana bolady. Osy ýaqyt ishin­degi kórsetkishin aldaǵy 12 aı­ǵa kó­beıtip, únemi solaı tabysty bo­lady eken dep baılam ja­saýǵa bol­maıdy. Osy aıda ta­bys­ty­lyq joǵary bolsa, kelesi aı­da ol quldyrap ketýi múmkin. Iá, olar­dyń portfeli taza, paıy­zy jo­ǵary, basqa alyp bara jatqan artyq­shylyq joq, – deıdi sarapshy.

Qazirgi ýaqytta BJZQ zeı­net­aqy aktıvterin senimger­likpen basqarý týraly tórt jeke basqarýshy kompanııamen kelisimshartqa otyrǵan. Olar – Jusan Invest AQ, BCC Invest AQ, Halyk Global Markets AQ jáne «Sentras Sekıýrıtız» A.