Osy zańdardyń kópshiligi Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha jáne tikeleı Parlament depýtattarynyń usynysymen ázirlengenin, ıaǵnı májilismender men senatorlar birlesip daıyndaǵanyn aıta ketken jón.
Zańdy qabyldaý jaýapty is jáne munda qatelesýge bolmaıdy. Sebebi zań qabyldaýda bir osaldyq bolsa, sońy eldegi kúrdeli problemaǵa aınalýy múmkin. Sondyqtan zań jobalarynyń «tazalyǵyna» jaýap beretin Senatqa ár ýaqytta úlken jaýapkershilik júkteledi.
10 aı ishinde tolyqtyrýlar men ózgerister engizilgen 15 zań jobasy Senattan Májiliske qaıta qaraýǵa jiberildi. Olardyń ekeýin naqtylaýǵa tikeleı ózim bastamashy boldym.
Men elimizdiń iri qalalarynda sý qorǵaý beldeýleriniń kólemin qysqartýǵa qarsy boldym, óıtkeni bul eldiń sý resýrstaryn saqtaýda eleýli máselelerge ákep soqtyrar edi. Sondaı-aq qoǵamda alańdaýshylyq týdyrǵan orman ósirý úshin sheteldikterge jer ýchaskelerin 25 jylǵa jalǵa berý týraly Jer zańnamasynyń normalaryna qarsy pikir bildirdim.
Árıne, Májilis qabyldaǵan jáne Úkimetpen kelisilgen zań jobasyna qarsy shyǵý ońaı emes. Eger óz usynysyńnyń sebep-saldaryn dáleldeı almasań, «aq qarǵa» atanýyń ǵajap emes. Bul úshin, árıne, soqyrǵa taıaq ustatqandaı naqty dálelder qajet.
Depýtattardyń kelesi mańyzdy mıssııasy – atqarýshy bılik jumysynyń tıimdiligin baqylaý. Parlamenttiń birneshe otyrysy aıasynda Premer-Mınıstrge jáne onyń orynbasarlaryna, Esep komıtetiniń tóraǵasyna 7 depýtattyq saýal joldap, onda bılik tarapynan sheshilmegen aýyl turǵyndarynyń jekemenshik maldaryn jaıylymmen qamtamasyz etýge, azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrýǵa, memlekettik organdardyń jumysyndaǵy kemshilikter men sybaılas jemqorlyq áreketterine, AО́K-ti statıstıkalyq eseptilikke tirkeýge, joǵary oqý oryndaryn basqarýdy demokratııalandyrý qajettigine, veterınarııadaǵy daǵdarysqa, agrarlyq ǵylymdy qarjylandyrýdaǵy irkilisterge, sheteldik tuqymdardy sýbsıdııalaýǵa memlekettik qarajattyń tıimsiz jumsalýyna qatysty máselelerdi kóterdim.
Bul saýaldardy jazbasha joldap qana qoımaı, Premer-Mınıstrdiń, onyń orynbasarynyń, Bilim jáne ǵylym, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrleriniń jeke qabyldaýynda bolyp, olarǵa óz usynystarymnyń mánin túsindirip berdim.
Sonymen qatar Senat otyrystarynda, Parlamenttik tyńdaýlarda EAEO, ınflıasııa, azyq-túlik qaýipsizdigi, sý resýrstaryn basqarý, ekologııany qorǵaý, ǵylymdy damytý jáne basqa máseleler týraly 11 ret óz ustanymdarymdy alǵa tartyp, sóz sóıledim.
Kóterilgen máselelerge nazar aýdartý úshin, basty gazetterde 12 maqala jarııalap, ekonomıka, bilim berý, agrarlyq ǵylym, jer jáne sý resýrstary men memlekettik basqarý júıesiniń problemalary boıynsha telearnalarǵa 21 ret suhbat berdim (bular veb-saıttarda, áleýmettik jelilerde jarııalanǵan kóptegen materıalymdy eseptemegende). Osy múmkindikti paıdalanyp, jýrnalısterge qoldaý kórsetkenderi úshin alǵys aıtqym keledi.
Endi osy jumystardyń nátıjesi týraly aıtyp óteıin. О́kinishke qaraı, meniń kóptegen usynysym «qaǵaz kúıinde» qaldy, kóptegen depýtattyq saýalyma úırenshikti «syrǵytpa» jaýaptar aldym. Árıne, bıýdjette problema kóp ekenin, ýaqytty qajet etetin sheshimder de barlyǵyn túsinemin. Biraq tipti depýtattar usynǵan zańǵa táýeldi aktilerge (mınıstrdiń buıryǵyna) ózgerister engizý birneshe aı boıy qajet etiledi eken... Damyǵan elderde Parlament depýtattarynyń usynysyna osyndaı selqos kózqarasty kórý ekitalaı shyǵar.
Prezıdent bastamashylyq etken zańdarmen jumys isteı otyryp, Memleket basshysynyń halyqaralyq tájirıbesi mol kóshbasshy retinde memleketimizdi zańnamalyq negizde damytýdyń jańa modelin qalyptastyrýǵa baǵyttap kele jatqanyn, qoǵamdy demokratııalandyrýǵa, ekonomıkany damytýǵa arnalǵan jańasha basymdyqtardy kórdim.
Endi osy strategııany júzege asyrý mańyzdy. «Zań álsiz bolsa da, jaqsy sheneýnikter arqyly eldi basqarýǵa bolady, al sheneýnikter álsiz bolsa, eń jaqsy zańdar da kómektespeıdi» degendeı, bizde qazir jumysty sapaly, jaqsy oryndaýshylar jetispeıdi. Al mundaı basqarý júıesin qalyptastyrý úshin Elbasy men Memleket basshysy aıtqandaı, yqpaldy Parlament pen esep beretin Úkimettiń bolýy óte mańyzdy.
Aqylbek KÚRIShBAEV,
Senattyń Agrarlyq máseleler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý komıtetiniń hatshysy
