Aımaqtar • 12 Shilde, 2021

Jurtty jumyldyrǵan jigit

378 ret kórsetildi

Aýyldyń áńgimesi búginde negizinen shóp, maldyń azyǵy jóninde bolyp tur. Shildeniń shilińgirinde shalǵy ustap, shóp shaýyp júrgender kóp.  О́zen men kól, aryqtardyń jaǵasyndaǵy qamys ta, shól daladaǵy jantaq ta, ylǵal jáne jylý súıetin jońyshqańyz da bıyl qat bolǵandyqtan qadiri artyp tur.  Nyǵyzdalǵan shóptiń bir býmasyn 1500 teńgeden saýdalap jatqandar da az emes. Mańǵystaýdaǵy maldy aýyldardyń aıanyshty kúıin estip, túrkistandyqtardyń namysyn qaıraı, qamys orýǵa shyqqan shymkenttik jigit Qurmet Talapqazyny qoldaýshylar qatary da búginde kóbeıgen.

Mysaly, Arys oqıǵasy men Maqta­aral aýdanyndaǵy sý tasqyny kezinde zardap shekken azamattarǵa búkil el bolyp kómekke kelgenin eskergen Jetisaı jurtshylyǵy Batys Qazaqstan oblysynda mal azyǵy shóptiń jetkilikti mól­sherde shyqpaı qalýyna baılanysty demeý kórsetýdi oılastyryp, 74 tonna press shópti jóneltti.

Batys óńirlerde ǵana emes, ońtús­tikte de bıyl jem-shóp máselesi jekelegen aýdan­darda kúrdeli. Bıylǵy qýań­shylyq Túrkistan oblysyndaǵy sharýalardyń jyl saıynǵy tabıǵı shóp oratyn alqaptaryna da áser etip, Keles, Saryaǵash aýdandarynda shóp bitik shyqpady. Mundaı jaǵdaıda mal azyǵyna suranys artyp, alypsatarlar arqyly baǵanyń negizsiz kóteriletini jasyryn emes. «Oblysta mal azyǵyn satatyn agroqurylymdardyń tizimi jasaq­talyp, tikeleı sharýalarmen baılanys ornatý jumystary júrgizilýde. Sondaı-aq aldaǵy ýaqytta mal azyǵy tapshylyǵynyń aldyn alý, baǵasyn tu­raqtandyrý maqsatynda Qaraǵandy obly­synyń Ulytaý aýdanyndaǵy orman qoryndaǵy, bosalqy jáne jaıylym jer­lerinen tabıǵı shópterin jınap alý jóninde eki oblys ákimdigi arasynda memorandým jasaldy.

Budan bólek, oblystaǵy orman qo­rynyń jerlerinen tabıǵı shópterdi oryp alý uıymdastyrylýda jáne Báı­dibek, Sozaq, Shardara aýdandarynyń jaıylymdaryn paıdalanýǵa tapsyrma berildi», dedi oblys ákimi О́mirzaq Shókeev.

Bul sózdi oblys basshysy Qazyǵurt aýdanynda jýyrda ótken «Mal azyǵymen qamtamasyz etý jáne astyq orý barysy» týraly kóshpeli máji­liste aıtqan bolatyn.

Sondaı-aq óńirdegi jalpy mal azyǵy kóle­min arttyryp, egistikti ártaraptandyrýdy jal­ǵastyryp, jońyshqa ósirýdi damytý týraly tapsyrma berildi. Al Maqtaaral aýdanynyń ákimi Baqyt Asanov mal azyǵy jetkilikti ekenin aıtady. «Biz naryqty qadaǵalap otyramyz. Josparǵa sáıkes jumystar júrgizilýde. Keı jerlerde qymbattatylǵan baǵamen jońyshqa satylyp jatqany jaıly estidik. Biraq bul – jekelegen kásipkerlerdiń isi», deıdi Baqyt Asanov. Bıyl aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn ártaraptandyrý sheńberinde mal azyqtyq daqyldardyń kólemi 4,1 myń gektarǵa artyp, 217 myń gektarǵa egildi. Egis naýqanyna 20 myńnan astam aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary tartyldy. «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ tarapynan dala jumystaryna 900-den astam agroqurylymǵa 4,6 mlrd teńge nesıe berilgen.

Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Turǵanbek Ospanov qýańshylyqqa qarsy is-sharalar talqylanǵan jıynda óńirde vegetasııalyq kezeń aǵyn sý tapshylyǵyna baılanysty qıyndaý ótip jat­qanyn jetkizdi.

«Ordabasy, Otyrar, Saýran, Báıdibek aýdandary men Arys, Kentaý qala­larynda egistikti aǵyn sýmen qamtý kúrdeli bolyp tur. Bul aýmaqtarǵa «Bógen» sý qoımasy ar­qyly sý jetkizilýde. Jyldan-jylǵa sý tap­shylyǵynyń ulǵaıyp kele jatqany eskerilip, basqarma tarapynan únemdeý tehnologııalaryn engizý, egistikti ártaraptandyrý jumystary qolǵa alyndy. Oblysta sýarmaly jer kólemi 548 myń gektar bolsa, qazir sonyń 453 gektary ıgerilgen», dedi T.Ospanov.

Basqarma tıisti qurylymdarmen sý qoımalarynda aǵyn sý kólemin 70 paıyzdan asyrmaý tapsyrmasyna qaramastan qýańshylyqtyń aldyn alý úshin «Bógen», «Qosqorǵan» sý qoımalarynda sý mólsherin 95 paıyzǵa deıin toltyrǵan. Oblystyq bıýdjet esebinen sońǵy 2 jylda 243 shaqyrym bolatyn 61 kanal jóndelgen.

«Byltyr Syrdarııa ózeninen Qyzylorda oblysyna 4159,9 mln tekshe metr sý lımıti bekitilip, 4071 mln tekshe metr sý jiberilgen. Túrkistan oblysyna josparlanǵan 2215,2 mln tekshe metr sýdyń tek 1676,3 mln tekshe metri ǵana jetkizildi. Iаǵnı oblysqa 538,9 mln tekshe metr sý az berildi. Bul máseleni respýblıkalyq deńgeıde talqylap, Syrdarııanyń sýyn uqypty paıdalanýdy qolǵa alý kerek», deıdi basqarma basshysynyń orynbasary.

Malǵa arnalǵan jem-shóp máselesi keı aýdandarda kúrdeli bolǵandyqtan, shóp bitik shyqqan aýmaqtardan shóleıt aýdandarǵa  shóp pen azyqty jetkizýdi úılestirý, baǵany kótermeý jumystary qatań baqylaýǵa alynǵan. Al «Qazsýshar» sharýashylyq quqyǵyndaǵy RMK oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Asqar Qystaýbaev óńirdiń negizgi sýarmaly alqaptary transshekaralyq ózenderge táýeldi ekenin aıtty. «Biraq kórshiles elden keletin sý jyl saıyn der kezinde jáne tolyq alynbaýda. Onyń túrli sebepteri bar. Byltyr Syrdarııa ózeni basseınindegi sý tapshylyǵy aıqyn sezildi.

Osyǵan baılanysty Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev Tájikstandaǵy osy salaǵa jaýapty mınıstrmen kezdesip, kelissóz júrgizdi. Nátıjesinde, «Bahrı Tochıh» sý qoımasynan 315 mln tekshe metr sýdy Qazaqstanǵa bosatý jóninde kelisimge qol jetkizdi», dedi A.Qystaýbaev. Aýyldarǵa aǵyn sýdy retimen berýdi úılestirip, retke keltirý qajet. Jerdi jalǵa alǵanymen shóbin ne ózi shappaı, ne ózge azamattarǵa shapqyzbaıtyn azamattar da bar. Keıbir kanaldardyń qojaıyndary sý arnasyn ýaqtyly tazalamaı, sonyń saldarynan ózge sharýalar qıyndyq kórip jatady. Sýdy únemdeıtin joǵary tehnologııalardy paıdalaný úshin aýyldarda elektr qýaty jetkilikti bolýy kerek. Bul másele de tolyq sheshildi deý qıyn. Oblystyq máslıhat depýtaty Erlan Nurmahanov azyq-túlik, mal azyǵy sekildi salalarǵa úlken jos­par men ǵylymı ádis, ǵylymı ortalyqtardyń áleýetin paıdalaný qajet dep esepteıdi.

Kúni keshe Maqtaaral aýdany, О́rgebas aýy­lynyń turǵyndary Mańǵystaý oblysyna 1 vagon shóp jóneltti. Aýyldyń qarııasy, aýdannyń qurmetti azamaty Erejep Qanaevtyń bastamasymen О́rgebas aýylynyń turǵyndary 1,6 mıllıon teńgeden astam qarjy jınaǵan. Ol qarjyǵa 1100-den astam nyǵyzdalǵan shóp satyp alyp, kómek retinde Mańǵystaý oblysyna jiberip otyr. Budan bólek, aýyldyń 30-dan astam tepse temir úzetin jigiti Saryaǵash aýdanyndaǵy Qur­met Talapqazy bastaǵan eriktiler tobyna qosyldy. Eriktilerdiń biri Berikbaı Donaev byltyr Maqtaaral aýdanyna qarasty 5 aýyldy topan sý basqanda alǵashqylardyń biri bolyp Mańǵystaý, Atyraý oblystarynan kómek kelgenin, batystaǵy aǵaıyndardyń tórt túligi ashtan qyrylyp jatqanda úıde jaıbaraqat qarap jata almaǵanyn aıtady. Sóıtip 30 jigit qural-saımandarymen, as-sýymen shóp orýǵa kelipti.

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda taǵy da qus tumaýy tirkeldi

Aımaqtar • Búgin, 16:00

Urlanǵan 28 kólik tabyldy

Oqıǵa • Búgin, 15:11

Qazgıdromet aldaǵy qysqa boljam jasady

Qazaqstan • Búgin, 14:11

Atyraýda 23 adamdy shaıan shaqqan

Aımaqtar • Búgin, 13:35

Túrkistan oblysynda brakonerler ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 12:40

Aqtaýda er adam bıikten qulap mert boldy

Aımaqtar • Búgin, 10:53

Sport jańalyqtaryna sholý

Sport • Búgin, 09:11

Bárimiz bir aspannyń astyndamyz

О́ner • Búgin, 09:10

Sýretshiler úıi ashyldy

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Bal bulaq bolyp aqty

Aımaqtar • Búgin, 09:07

Ońaılyqpen em qonbaıdy

Medısına • Búgin, 09:05

Bárekeldi, Vıktorııa!

Sport • Búgin, 09:02

Taı elinde qola medal buıyrdy

Sport • Búgin, 09:00

Seısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 08:57

Mazmun men sapaǵa mán berilse

Bilim • Búgin, 08:55

Atyraý oblysy «sary» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 08:54

Salada sheshimin tabar is kóp

Bilim • Búgin, 08:52

Bala súıý – baqyt

Qoǵam • Búgin, 08:50

Qamba toldy astyqqa...

Aımaqtar • Búgin, 08:49

Barlyq salada ósim bar

Aımaqtar • Búgin, 08:47

Erekshe balalardy elegender

Aımaqtar • Búgin, 08:43

Uqsas jańalyqtar