QAJ komıteti qyzmetkeriniń málimdeýinshe, sottalǵandardyń basym bóligi, ıaǵnı 94 paıyzy – aýyr jáne asa aýyr qylmystary úshin jazasyn ótep júrgender. «Qylmys sanattary boıynsha tarqatyp aıtar bolsaq, sottalǵandardyń 47 paıyzy buryn da túzeý mekemesinde jazalaryn ótegen. Al 25 paıyzy – adam óltirgeni, 13,5 paıyzy – urlyq jasaǵany, 11,5 paıyzy – esirtki saýdasy, 13,8 paıyzy – jynystyq qolsuǵylmaýshylyqqa qarsy qylmystary, al 7 paıyzy kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty zańsyzdyqtarǵa barǵany úshin sottalǵandar», dedi spıker.
Sottalǵandardy áleýmettik turǵydan beıimdelýge barynsha kómek kórsetý – júıeniń búgingi tańdaǵy basty basymdyqtarynyń biri. Sondaı-aq jazalardy óteý tártibi men sharttaryn qamtamasyz etý, sottalǵandardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý, olardy túzeý quraldaryn aıqyndaý máselesi de negizgi mindetterdiń biri bolyp qala bermek. Elimizde sońǵy 5-6 jyl ishinde qylmystyq, qylmystyq is júrgizý jáne qylmystyq atqarý zańnamalary jetildirilgenin tilge tıek etken basqarma basshysy osyǵan sáıkes sottalǵandardy ustaýdyń quqyqtyq jaǵdaıynyń da jaqsarǵanyn atap ótti.
Pandemııa kezinde QAJ mekemelerinde qaýipti indetti jappaı juqtyrýǵa jol berilmegenin aıtqan spıker túzeý mekemelerinde medısınalyq qamtamasyz etý máselesine erekshe kóńil bólinip otyrǵanyn málimdedi. Onyń habarlaýynsha, qazirgi ýaqytta jeke quramnyń – 95, al sottalǵandardyń 92 paıyzy ekpe saldyrǵan.
«Sottalǵandar jyl saıyn profılaktıkalyq tekserýden ótedi. Bıyl 5 myńǵa jýyq naýqas konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq kómek alsa, 156-syna hırýrgııalyq operasııa jasaldy. Penıtensıarlyq medısınanyń týberkýlezdi emdeýde oń nátıje kórsetip otyrǵanyn da aıta ketken jón. Osy tájirıbeniń arqasynda sońǵy úsh jylda týberkýlezben aýyratyndar sany 51 paıyzǵa tómendedi», degen QAJ ókili bul baǵyttaǵy jumystyń jalǵasa beretinin aıtyp ótti.
Sottalǵandardy ustaý jaǵdaıy da aıtarlyqtaı jaqsarǵan. Qazirgi tańda jazasyn óteýshilerdi burynǵydaı jasaqpen baraktarda emes, jekelegen kameralarda ustaýǵa kóshirý jumystary júrgizilýde. Bul – jalpyálemdik standart. Búginde QAJ-da kamerada ustaıtyn 9 mekeme bar bolsa, olarda 4 myńǵa jýyq adam otyr.
Alty mekemedegi 12 turǵyn blokty qaıta jóndeýden ótkizý, sottalǵandardy tolyq jumyspen qamtý jáne ónerkásiptik bazalardy jańǵyrtý máseleleri de pysyqtalýda. B. Muńaıtpasovanyń málimdeýinshe, búginde QAJ mekemelerinde 200-den astam kásipker shaǵyn jáne orta bıznesin dóńgeletip júrse, onda sottalǵandardyń 49 paıyzy jumyspen qamtylǵan.
«Eńbek – túzetý quralynyń eń utymdy tásili. Jumys sottalǵandardyń qoǵamǵa beıimdelýine yqpal etip qana qoımaı, jábirlenýshilerge keltirilgen materıaldyq zalaldy tóleýge jáne óz otbasyna kómektesýge múmkindik beredi», deıdi ol.
Esterińizge sala keteıik, penıtensıarlyq júıede júrgizilgen quqyqtyq jáne qurylymdyq reformalardyń nátıjesinde, sondaı-aq ulttyq zańnamalardy jetildirýdiń arqasynda elimizdegi sottalǵandar sany edáýir azaıyp, Qazaqstan álemdik deńgeıdegi «Túrmedegi adam sany boıynsha ındekste» 99-orynǵa túsken bolatyn. Al osydan 20 jyl buryn jan basyna shaqqandaǵy sottalǵandar sany boıynsha elimiz AQSh pen Reseıden keıin úshinshi orynda turǵan edi.
