Shymkent qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Baqytjan Pozılov, indetti ásirese, júkti áıelderdiń kóp juqtyryp jatqanyn aıtady. «Júkti áıelge vaksına salmaıdy ǵoı. Al olarǵa aýrýdy juqtyryp otyrǵan joldasy nemese týǵan-týystary bolyp tur. Bul týraly biz birneshe aıdan beri aıtyp kelemiz, úıińizde júkti áıel bolatyn bolsa, mindetti túrde jaqyndary vaksına salý kerek dep. Ekpe salmaǵannyń saldarynan qazir áıelder aýyryp jatyr», deıdi basqarma basshysy.
Sońǵy aptada jedel járdem qyzmetin shaqyrýshylardyń sany da úsh esege artqan. Turǵyndardyń kóbi óz betinshe emdelip, aýrýhanaǵa ýaqtyly kelmeı, asqyndyryp alady eken.
«Aýrýhanaǵa jatqandardyń basym bóligi – vaksınanyń birinshi jáne ekinshi komponentin almaǵandar. Naýqastardyń ishinde vaksınanyń ekinshi komponentin alyp úlgermeı aýrýhanda jatqandar bar. Al eki komponentin de alyp aýyrǵan adam tirkelgen joq. О́kinishke qaraı, sońǵy kezde qaıtys bolǵandar qatarynda jastar kóp. Tumaý belgisi bolsa, temperatýra kóterilse, úıinde emdelmeı birden jedel járdem shaqyrý kerek», deıdi B.Pozılov.
Aýrý juqtyrǵandardyń ósim dınamıkasy sońǵy eki apta ishinde kúrt ósken. Sanıtarlyq-epıdemııalyq ahýal talqylanǵan onlaın formattaǵy jıynda qala ákimi Murat Áıtenov indet sharyqtaý shegine jaqyndap qalǵanyna nazar aýdardy. Medısınalyq uıymdar men sala jetekshileri baqylaýdy kúsheıtip, belgilengen algorıtm boıynsha jedel is-qımyl jasaýǵa kóshý kerek ekenin aıtty. Sońǵy táýlikterde tirkelgen aýrýdyń kúrt ósimine baılanysty, qalanyń medısınalyq uıymdarynda reanımasııalyq tósektik oryndar sanyn eki ese ulǵaıtý jóninde tapsyrma berdi. Jaýaptylarǵa №2 qalalyq kópsalaly aýrýhanada COVID-19 belgileri bar naýqastarǵa arnalǵan 250 tósektik oryn daıyndaý júkteldi. Osy uıymǵa qarasty perınataldyq ortalyqta júkti áıelderge arnalǵan qosymsha 30 tósektik oryn daıyndalýy tıis. Medısınalyq uıymdardyń qabyldaý bólimshelerine naýqastardy alyp kelgen jedel járdem brıgadalaryn 5 mınýttan artyq ustap turýǵa bolmaıtyny jóninde tártip engizý kerek ekeni de eskertildi. Sondaı-aq jıyn barysynda kásipkerlik sýbektileriniń Ashyq jobasyna qatysý kórsetkishi tómen ekeni nazarǵa alyndy. Qala boıynsha osy jobaǵa búginge deıin 764 bıznes sýbektisi ǵana qosylǵan. Osy uıymdarǵa kelýshiler arasynan 157 adamnyń – «sary», 66 adam – «qyzyl» statýsy bar ekeni anyqtalǵan.
Shilde aıyndaǵy jaǵdaı kúrdeli. COVID-19 dertiniń «úndi», ıaǵnı «Delta» shtamynyń anyqtalǵanyna kóp bola qoımasa da taralý qarqyny báseńdemeı tur. Qazir vırýstyń bul túrimen aýyryp jatqandardyń sany jeti adamǵa jetipti. Úsh naýqas dertinen aıyǵyp, úıine shyǵarylǵan. Al úsheýi «Asar» shaǵyn aýdanyndaǵy juqpaly aýrýlar aýrýhanasynda em qabyldaýda. Atalǵan aýrýhanada qaýipti kesel juqtyryp, em qabyldap jatqan 150-den asa naýqastyń 32-i jansaqtaý bóliminde. Al jeti azamattyń hali múshkil, ókpeni jasandy jeldetý apparatynyń kómegimen tynys alýda. Koronavırýs juqtyrǵandar jastardyń, tipti balalardyń arasynda da jıi kezdesýde. Sondyqtan salaǵa jaýaptylar vırýstyń juǵý qaýpi dál osylaı joǵarylaı berse, qalalyq balalar aýrýhanasynan emdeý ortalyǵyn ashýdy josparlap otyr.
Qalalyq №1 perınataldyq ortalyq dárigerleriniń dereginshe, perzenthanada jatqan 200-den asa jas ananyń jaǵdaıy jaqsy. «COVID-19-ǵa shaldyqqan júkti áıelderge arnap 30 oryn qarastyryldy. Eger jaǵdaı kúrt nasharlap jatsa, taǵy osynsha tósektik orynǵa stasıonar ashylady. Búgingi tańda qalamyzda 16 500 áıeldiń aıaǵy aýyr. Onyń 200-ge jýyǵy osy aptada bosanady dep josparlanyp otyr. Eger júkti analar vırýs juqtyrsa, sábıin aman-esen baýyryna basa almaıdy. Vırýs mýtasııaǵa ushyraǵan saıyn júkti áıelderdiń ony jeńýi de uzaq ýaqytqa sozylady. Deni saý anadan deni saý urpaq dúnıege keledi. Bul rette tek júkti áıelderge ǵana emes, olardyń týystaryn da sanıtarlyq talaptardy saqtaýǵa shaqyramyn», deıdi Shymkent qalalyq №1 perınataldyq ortalyqtyń bas dárigeri Temirhan Varzılov.
Al «Atameken» medısınalyq ortalyǵynda búginde aýrý juqtyrǵan 100-ge jýyq naýqas jatyr. Medısınalyq ortalyqtyń bas dárigeri Indıra Artyqbaeva provızorlyq jáne ınfeksııalyq aýrýhana retinde jumys isteıtin emdeý mekemesinde dári-dármek pen emdeý qurylǵylary, tynys alý apparattary tolyq jetkilikti ekenin aıtady. Shilde aıynan bastap 250 tósektik orynǵa stasıonar ashylǵan. Densaýlyq saqtaý basqarmasynan taǵy 200 oryn qosýǵa suranys túsipti.
«Biz qazir naýqastardyń 30-35 paıyzy «Delta» shtamyn juqtyrdy degen saraptama alyp otyrmyz. Aldaǵy ýaqyttarda indetti juqtyrýshylardyń sany kúrt ósýi múmkin. Degenmen koronavırýspen kúres jumystary óz deńgeıinde dep aıtýǵa bolady. Eki aıǵa jeterlik dári-dármek qory bar. Biraq aýyryp em izdegenshe, aýyrmaýdyń jolyn izdegen jaqsy. О́kinishke qaraı, qazir as berý, toı-tomalaqqa tyıym bolmaı tur. Ol azamattar ózderiniń jáne otbasyndaǵy jaqyndarynyń ómirine qaýip tóndirip otyr. Toı-tomalaq jasamaýdy nemese as bermeýdi uıat sanap, odan keler qaýipti eskermeıtinder bar. Iаǵnı qazaqty «uıat» qurtyp, sol «uıattan» aýyryp jatqandar az emes. Al aýrýdyń aldyn alýdyń jalǵyz joly – ekpe. Statıstıkalyq zertteýler boıynsha aýrý juqtyrǵandardyń deni vaksına saldyrmaǵandar eken. Bizde aýdan ákimderi mobıldi toptardy basqarady. Kúndiz-túni tekserý júrip jatyr. Maýsym aıynda 2 700-den asa nysanǵa tekserý júrgizilgen. Onyń 5-6 paıyzyna aıyppul salyndy. 13 shilde kúni qalada 303 nysanǵa tekserý jumystary júrgizildi. Onyń ishinde 23 nysanda karantın rejiminiń talaptary buzylǵandyǵy anyqtalyp, ákimshilik hattamalar toltyryldy. Búginde mobıldi toptardyń jumysy kúsheıtildi», deıdi qala ákiminiń birinshi orynbasary Shyńǵys Muqan.
Sondaı-aq Shymkent qalasynyń bas memlekettik sanıtarlyq dárigeriniń 13 shildedegi qaýlysyna sáıkes karantındik talaptar kúsheıtilip, senbi, jeksenbi jáne mereke kúnderi qalalyq qoǵamdyq kólikterdiń jumysy toqtatylady.
Aıta ketelik, Shymkent qalasyndaǵy 45 egý beketterinde ótken táýlik ishinde 8473 adam vaksına saldyrdy. Jalpy egý naýqany bastalǵaly barlyǵy 325 354 adam vaksınalandy, onyń ishinde 198 008 adam vaksınanyń eki komponentin alǵan.
Shymkent
