Kúni keshe Túrkııa astanasy Ankarada «Muqaǵalı Maqataev jáne onyń shyǵarmalary» atty konferensııa ótip, aqynnyń alty tilde jaryq kórgen «Sońǵy tyrnalar qaıtqanda» kitabynyń tusaýy kesildi.
Baýyrlas eldiń bas qalasynda oqyrman qaýymǵa jol tartqan sý jańa jınaqta aqyn jyrlary túrik, ózbek, qyrǵyz, ázirbaıjan, túrkimen, bashqurt tilderine tárjimalanǵan. Halyqaralyq TÚRKSOI uıymynyń qoldaýymen jaryq kórgen irgeli eńbek Muqaǵalıdyń eshkimge uqsamaıtyn erekshe poezııasynyń, túrki halyqtaryna tanylý aıasyn keńeıte túspek. Aqyn toıyn atap ótýge arnalǵan aıshyqty sharaǵa Jetisýdan jasaqtalǵan delegasııa quramyn Túrik eline aqynnyń uly Juldyz Maqataev pen aqyn atyndaǵy qoǵamdyq qordyń prezıdenti Aıdarova Baqytgúl Muqaǵalıkelini bastap bardy. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń keńesshisi Erlan Jurynbaev, Almaty oblystyq Mádenıet basqarmasynyń basshysy Marlen Kólbaev, aqyn Jumataı Ospanuly, dástúrli ánshi Beıbit Musaev qatarly azamattar túbi bir túrik eliniń Muqaǵalıǵa degen yqylasyna tańdanyp, bul olardyń kúlli qazaq halqyna degen ystyq peıili dep uqqandaryn aıtady.
– Atamyz shetelderge shyǵýdy armandap ótti. Biraq ol kezde bizdiń keńestik qoǵam sosıalızmge jatpaıtyn elderge jabyq edi. Danteni Orta Azııada birinshi bolyp aýdarsa da, ol Italııaǵa bara almady. Ony aıtasyz, atamyz áıgili amerıkan aqyny Ýolt Ýıtmendi aýdardy, al onyń eli AQSh-qa barý, atamyz úshin tek arman bolyp qala berdi. Onyń «shetelde bolý» epopeıasy tek irgedegi Máskeýge barýmen shekteldi. Muqaǵalı Maqataev jáne onyń shyǵarmalary» atty konferensııada túbi bir túrik halqynyń qazaq ónerine degen ystyq yqylasynyń kýási boldyq. Saltanatty rásimde TÚRKSOI uıymynyń bas hatshysy Dúısen Qaseıinov, qazaq eli atynan júrekjardy lebizin bildirdi. Túrkııadaǵy QR elshisi Abzal Saparbekuly men Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń keńesshisi Erlan Sydyquly sóz sóılep, qazaq poezııasynda Muqaǵalı shyǵarmashylyǵy ultymyzdyń rýhanı baılyǵy ekenin atap ótti. Bir top zııaly qaýym «Sońǵy tyrnalar qaıtqanda» kitbynyń tusaýyn kesti. Halyqaralyq deńgeıde jaryq kórgen jańa jınaq, osylaısha óz oqyrmandaryna jol tartyp otyr. Atamyz «Barlyq aqyn, balasy bir ananyń» dep taýyp aıtqan eken ǵoı. Endi qazaq aqynynyń asyl jyrlary, baýyrlas elderdiń ajyramas syrlasyna aınalary sózsiz, – deıdi Muqaǵalı Maqataev atyndaǵy halyqaralyq qordyń prezıdenti Baqytgúl Aıdarova.
Aıshyqty shara aıasynda M.Maqataev atyndaǵy halyqaralyq qoǵamdyq qordyń atynan Kastamoný provınsııasynyń gýbernatory Avnı Chakyr, qala mery Rahmı Galıp jáne aqyn shyǵarmalaryn túrki tilderine aýdarǵan Qyrǵyzstannyń belgili aqyny Qojogeldi Kúltegi men túrik aqyny Kenan Charboǵany Muqaǵalı atyndaǵy arnaıy medaldarmen marapattaldy. Muqaǵalı jyryn qyrǵyzsha sóıletken Qojogeldı Kúltegi kitap tanystyrylymy barysynda sóılegen sózinde Máskeýdegi eki jyldyq ádebıet ınstıtýtynda oqyp, Muqaǵalı aǵasynyń izin basqanyn, maqtanyshpen eske aldy. Onyń paıymynsha, Ankaradaǵy mazmundy basqosý Muqaǵalı murasyna degen túrki tildes baýyrlardyń iltıpatyn, burynǵydan da bıiktete tústi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev: «Muqaǵalı poezııasy – kúlli qazaqtyń bolmys-bitimi. Onyń syrly sezimge toly jyrlary qalyń oqyrmannyń júreginen oryn aldy. Aqyn mereıtoıy táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵymen tuspa-tus kelip otyr. Bul ár qazaqtyń shańyraǵyndaǵy mereıli toı», dep memleket úshin Muqaǵalı toıynyń mańyzdylyǵyn atap ótken bolatyn. Osy jyldyń qańtar aıynan bastalyp, Qazaqstannyń túkpir-túkpirinde aqynnyń 90-jyldyq mereıtoıy ótip jatyr. Aqyn rýhyn ulyqtaý retinde birshama sharalar júzege asyrylyp ta úlgerdi. Atap aıtqanda, aqyn týǵan aýdannyń ortalyǵy Narynqol aýylynda Muqaǵalı atyndaǵy saıabaq ashylyp, aqynnyń eńseli eskertkishi boı kótermek. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń tapsyrysymen «Muqaǵalı» atty tolyq metrajdy kórkem fılm túsirildi. Jobanyń rejısseri Bolat Qalymbetov, ssenarıin jazǵan jazýshy Júsipbek Qorǵasbek. Baqytgúl Aıdarova Úkimettiń qoldaýymen, bıyl aqyn shyǵarmashylyǵyna arnalǵan 10-tomdyq kitap baspaǵa ázirlenip jatqanyn jetkizdi. Bul qazaq poezııasynyń Han-Táńiri atanǵan Muqaǵalı mereıtoıyna arnalǵan ıgi isterdiń bir bólshegi ǵana.
