Koronavırýs • 30 Shilde, 2021

Indetten jazylǵandarǵa vaksına qajet pe?

107 ret kórsetildi

Qazirgi tańda kún tártibinde kúıip turǵan basty másele – halyqtyń densaýlyǵyn saqtap, indet sheń­gelinen shyǵý. Osy rette Almatyda ótken kezekti brıfıng­te Qazaqstannyń Profılaktıkalyq medısına aka­demııasynyń prezıdenti Almaz Sharman vaksına almaǵan azamattar men antıvakserlerdiń jaǵdaıyn júzip kele jatqan kemege qaýip tóndiretin aısbergpen salystyrdy.

«Men ádette osy allegorııa­ny keltiremin: biz bárimiz kemede júzip júrmiz jáne indet kezeńi joq, betperde taǵýǵa bolmaıtyn araldamyz. Bul keme­niń jolynda kenetten úlken aısberg tosqaýyl bolady da, biz soǵan qaraı bet aldyq. Aısberg dertin juqtyrǵandar – bul vaksına almaǵandardyń bári. Aısbergke tap bolmas úshin biz kemeni toqtatý úshin bar kúshimizdi salamyz. Ol úshin tumshalanyp, karantın jarııalaımyz. Infeksııanyń aldyn alýdyń  jalǵyz joly – aısbergti eritetin  ekpe saldyrý. Al muny tek vaksına arqyly ǵana jasaýǵa bolady», deıdi Almas Sharman.

Ǵalymnyń aıtýynsha, vaksına almaǵan qazaqstandyqtardyń 80%-dan astamy óz densaýlyǵyna jáne jaqyndarynyń, ásirese qart adam­­dardyń densaýlyǵyna qaýip tón­­dirip otyr. Vırýsolog Almaty tur­­ǵyn­dary ekpe alý arqyly ko­ro­na­­vı­­rýstyń mýtasııasyna ke­der­gi kel­tirýi múmkin ekenin aıtyp, vırýs vak­­­sı­nalanbaǵan adam­dar­dyń de­­ne­sinde ǵana ózgeretinin túsindirdi.

«Ǵalymdar koronavırýstyń bul nusqasy nege juqpaly ekenin túsindi. О́ıtkeni mýtasııa genniń bir bóliginde paıda bolady. Ol ınterferon dep atalatyn ımmýndyq molekýlanyń túzilýine kedergi keltiredi. Bul ımmýn­dyq qorǵanysty jumyldyrý úshin óte mańyzdy. Vırýs adam aǵzasyna túsken kezde ınterferon óndirisin tejeıdi, ımmýndyq qorǵanys óte baıaý bastalady jáne vırýs muryn qýysynda kóp mólsherde jınalyp, jergilikti qabynýdy týdyrady. Juqtyrǵan adam túshkire bastaıdy jáne ınfeksııany tez taratady. Bul – «Delta» nusqasynyń birden-bir belgisi», deıdi ǵalym.

Sondaı-aq vırýsolog korona­vı­rýsty qaıta juqtyrýdyń sebe­bin túsindirdi. 2020 jyldyń qara­sha aıynda AQSh-ta júrgende ol Djons Hopkıns pen Stenford ýnı­ver­sıtetindegi áriptesterimen qaıta juq­tyrýdyń bes jaǵdaıyn tal­qy­la­ǵan jáne aýrýdan keıin ımmýndyq qor­ǵanysty zertteý qıyn dep sanaıdy.

«Endi biz aýyrǵan jáne antıde­ne­leri bar adamdar da qaıtala­natyn ınfeksııalarǵa ushyraýy múm­kin ekenin túsindik. Bul vırýs­tyń mýtasııasyna baılanysty. Qa­zir túrli málimetter boıynsha jańa ın­feksııalardyń shamamen 20%-y buryn aýyrǵan azamattarda baı­qaldy. Bul naýqastar úshin vak­sınanyń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Vaksına ımmýndyq qorǵanysty aıtarlyqtaı kúsheıtýge jáne qaıta juqtyrýdan qorǵanýǵa kómek­te­sedi», dedi A.Sharman.

Ǵalym Almatydaǵy indet tara­lýy­nyń úlesi qart adamdardan jas adamdarǵa aýysqanyn atady. Olar ımmýndyq júıeni jattyqtyrý úshin vaksına alýy kerek.

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Almatyda baqylaý kúsheıtildi

Koronavırýs • Búgin, 14:08

Aqsha emes, abyroı qymbat

Boks • Búgin, 13:04

Kúrshim ózeni de lastana bastady

Ekologııa • Búgin, 12:38

Tiliksiz ota jasaldy

Medısına • Búgin, 12:20

Almaty mańynda jer silkindi

Aımaqtar • Búgin, 09:35

Koronavırýstan 9 adam qaıtys boldy

Qazaqstan • Búgin, 09:28

Emdelip jatqan 634 naýqastyń jaǵdaıy aýyr

Koronavırýs • Búgin, 09:22

Qazaqstanda vaksına saldyrǵandar sany artty

Koronavırýs • Búgin, 09:17

Almaty oblysy «qyzyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 09:15

Sport jańalyqtaryna sholý

Sport • Búgin, 09:07

Sarannyń uzyn sákisi

Qazaqstan • Búgin, 09:05

Kóbelekter kórmesi

О́ner • Búgin, 09:04

Qarsylastar anyqtaldy

Sport • Búgin, 08:59

Jáýdir ana

Tanym • Búgin, 08:56

Taǵy bir sport nysanynyń tusaýy kesildi

Aımaqtar • Búgin, 08:53

Fızıkalyq ýran qoryna qatysady

Ekonomıka • Búgin, 08:46

543 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi

Ekonomıka • Búgin, 08:44

Áıelder kásipkerligi qoldaý taýyp jatyr

Ekonomıka • Búgin, 08:43

Basqa basylymdarǵa sholý

Álem • Búgin, 08:41

Úsh jyldyq bıýdjet maquldandy

Saıasat • Búgin, 08:25

Úlken qalada adasý

Rýhanııat • Búgin, 01:10

«Qaragóz» jasyrǵan shyndyq

О́ner • Búgin, 00:49

Aqyl alyby

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar