Aımaqtar • 20 Tamyz, 2021

О́ńirde 78 mektep salynyp jatyr

360 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Túrkistan óńiriniń turǵyndary jańa oqý jylynda bilim berý prosesi dástúrli formatta júrgizilgenin qalap otyr. Oǵan oblystaǵy epıdemııalyq ahýal da, mektepterdegi daıyndyq ta múmkindik beretini aıtylýda. Jańa 2021-2022 oqý jylynda Túrkistan oblysy boıynsha 927 kúndizgi orta bilim berý uıymynda 516 740 oqýshy oqıdy dep kútilýde. Barlyq bilim oshaǵynda sanı­tarlyq normalardyń saqtalýy erekshe nazarǵa alynyp, qajetti dezınfeksııalyq qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen.

О́ńirde 78 mektep salynyp jatyr

Búginde bilim beretin 83 897 pedagogtiń 71 809-yna (85,6%), tehnıkalyq personaldardyń 27 560-yna (96,6%) vaksına egilgen. Bul kórsetkish 100%-dy quraıdy. Bıyl ata-analardyń ótinishterimen 47 266 bala birin­shi synypqa qabyldandy. Jańa oqý jylyna jalpy sany 2 mln 250 myń dana oqýlyq satyp alýǵa 4,8 mlrd teńge qarjy bólingen.

Sonymen qatar tamyz aıy­nyń basynda oqýlyqtardyń tasy­malynan únemdelgen qar­jyǵa, oqýshylar sanynyń ósi­mi­ne baılanysty barlyq synyp­qa jetis­peıtin jáne eski oqýlyq­tardy jańartý úshin 826,1 myń dana oqýlyq alynýda. Bul oraıda 17 baspamen oqýlyqtardy sa­typ alý jáne tasymal boıynsha kelisimshart jasalǵan. Oqý­lyq­tardyń tasymaly 25 tamyzda tolyǵymen aıaqtalady.

Tabıǵı ósimi joǵary óńirde mektep qurylysy da qarqyndy júrgizilýde. Naqtyraq aıtsaq, bıyl oblys boıynsha jalpy 78 mektep, onyń 70-i oblystyq bıýdjetten, 8-i «Aýyl – el besigi» jobasy aıasynda salynyp jatyr. Budan bólek Túrkistan qala­synda 720 oryndyq Nazarbaev Zııat­kerlik mektebi salynýda. Ob­lystyq adamı áleýetti damy­tý basqarmasynyń basshy­sy Raqym­bek Jolaevtyń málim­deýin­she, qurylysy júrgizilip jatqan 78 mekteptiń 15-in birinshi qyrkúıekte, 44-in jyl sońyna deıin paıdalanýǵa berý josparlanǵan. О́ńirde 6 apatty jáne 4 úsh aýysymdy mektep bar. Bıyl 2 apatty jáne 1 úsh aýysym­dy mekteptiń máselesi sheshi­ledi. Aıta ketelik, Nur Otan par­tııa­synyń «О́zgerister joly: Ár aza­matqa laıyqty ómir!» atty saılaýaldy baǵdarlamasyna sáıkes 2025 jylǵa qaraı óńirde 130 mektep salý josparlanǵan. Bıyl baǵdarlama aıasynda jalpy 47 mektep qurylysy jos­par­lanǵan. Onyń 17-si 1 qyr­kúıekke paıda­la­nýǵa berilip, qal­ǵany jyl sońy­na deıin ashylady dep jos­par­lanýda. Sondaı-aq oblys bo­ıyn­sha 12 mekteptiń kúrdeli jón­deý jumystaryna 2,8 mlrd teńge qarjy qarastyrylǵan. Bes mektepte jóndeý jumystary tamyz aıynyń sońynda aıaqtalsa, qal­ǵan altaýy jyl sońyna de­ıin paı­dalanýǵa beriledi. Bir mek­tep­tiń jumysy kelesi jyly bitedi. Sonymen qatar jer­gi­lik­ti bıýdjet esebinen 18 mek­tepke 86 mln teńgege aǵym­daǵy jóndeý jumystary júr­gi­zil­di. Al 100-ge jýyq mekteptiń asha­nalaryn jóndeý, 108 mek­teptiń kitaphanalaryn jańǵyrtý jumystary qolǵa alynǵan.

Oqýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda oblysta 900 memlekettik mektep to­ly­ǵymen beınebaqylaý júıesi­men qamtamasyz etilgen. Ob­lys­taǵy bilim ordalaryn maman­dandyrylǵan kúzet pen «Dabyl batyrmalarymen» qamtýdy ke­zeń-kezeńimen sheshý jospar­lanýda. Byltyr 756 mektepti ish­ki ájethanalarmen qamta­ma­­syz etý josparlanǵan. О́tken jy­l­y – 679, bıyl 20 mekteptiń ish­­ki ájethanalary retke keltiril­­­di. Qalǵan 57 mekteptiń másele­si 1 qyr­­kúıekke deıin tolyǵy­­­men she­­shilmek. Jylý maýsymy­na da­­ıyn­dyq ta belgilengen kes­te bo­ıyn­sha júrgizilýde. О́ńir­degi jylý maýsymyna daıyndyq ju­mys­taryna sáıkes 1 279 bi­lim ny­sanyn gıdravlıkalyq syǵym­daý­dan ótkizý jumystary 88%-ǵa oryn­dalǵan. Bilim berý mekeme­lerin 107 myń tonna kómir jáne 3,5 myń tonna suıyq otyn­­men qamtamasyz etý jos­par­lan­ǵan. Oblys ákimdiginiń habar­laýynsha, qazirgi tańda tasy­mal­daý jumystary 40%-ǵa oryndalǵan.

Orta bilim berý ordalary da jańa oqý jylyna daıyndyq jumystaryn pysyqtaýda. Jańa 2021-2022 oqý jylyna orta bilimdi kadrlardy daıarlaýǵa 52 mamandyq boıynsha 6 myńnan asa orynǵa memlekettik grant berildi. Onyń jartysynan astamy bilikti jumysshy kadrlardy, qalǵany orta býyn mamandary men qoldanbaly bakalavrıat mamandaryn daıarlaýǵa baǵyttalǵan.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń kolledj­derdiń tehnıkalyq jáne kásiptik bilimge kóshý máselelerindegi stra­tegııalyq baǵdarlardy aı­qyn­daı otyryp, damytýdy keshen­di qaraý jónindegi tapsyr­masyna sáıkes ótken jyldyń basynan bastap Túrkistan oblysynda 10 jylǵa satyp alý quqy­ǵynsyz 3 memlekettik kolledjdi senimgerlik basqarýǵa berý týraly sheshim qabyldan­ǵan bolatyn. Baıqaý nátıjesi bo­ıynsha 3 basqarýshy kompanııa anyqtaldy. Jańa basqarýshy kompanııalar stýdentterdi sapaly bilimmen jáne jumysqa ornalastyrýmen qamtamasyz etý boıynsha ózderine mindettemeler aldy. Senimgerlikke bergen kolledjderde nátıje baıqalýda. Búginde dýaldy oqytý formaty qoldanylyp, oqytýdyń 40%-y teorııa, 60%-y tájirıbe túrin­de júrgizilýde. Stýdentter shákirt­aqydan basqa, naqty óndiriste tájirıbeden ótip, jalaqy alýda. Sala mamandary stýdentterdiń sabaqqa qatysýy 95%-ǵa deıin artyp, zańsyz tólemder qys­qar­ǵanyn, oqytýshylarǵa óndiris­tik tájirıbege qatysqany úshin qosym­sha tólemder ulǵaıtylǵa­nyn aıtýda. Jumysqa ornalas­qan túlekterdiń úlesi 90%-ǵa deıin ósken. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi tarapynan kelisim berilgen jaǵdaıda, bıyl taǵy da 10 memlekettik kolledjdi senim­ger­lik basqarýǵa berý qaras­ty­ryl­­ǵ­an. Sondaı-aq senimger­lik bas­­qa­­rýǵa usynylǵan tehnıka­lyq jáne kásiptik bilim berý kol­ledj­­deri «Jas maman» jobasyna enbek.

 

Túrkistan oblysy