Ekonomıka • 29 Tamyz, 2021

Suranysqa ıe baǵdarlama

230 ret kórsetildi

2010 jyldan beri júzege asyrylyp kele jatqan «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy kásipkerler arasynda suranysqa ıe joba sanalady. Baǵdarlama bızneske qarjylaı ári qarjylaı emes qoldaý kórsetip keledi.

Ulttyq ekonomıka birinshi vıse-mınıstri Tımýr Jaqsylyqov atap ótkendeı, baǵdarlama kásipker­ler­diń nesıelerine kepildik beredi, paıyzdyq mólsherlemelerdi sýb­sı­dııalaıdy, memlekettik grant­tar úlestiredi, sondaı-aq bız­nes jobalarǵa ınjenerlik ınfra­qu­ry­lymdy jetkizedi. Baǵdarlama aıa­syndaǵy jeńildetilgen nesıe jyl­dyq 6 paıyzdyq mólsherlememen 5 jylǵa beriledi. 7 mlrd teńgege deıin nesıe alýǵa bolady. Salalyq shek­teý joq.

2019 jyldan bastap «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy aıasynda basym jobalarǵa nesıe berý tetigi engizildi. Kópshilik úshin bul tetik «Qarapaıym zattar eko­nomıkasy» baǵdarlamasy re­tin­de belgili. Baǵdarlama halyq tutynatyn taýarlardy qoldaýǵa ba­ǵyttalǵan. Iаǵnı jumys istep turǵan kásiporyndardyń qýatyn eseleýge, áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary boıynsha eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qam­ta­masyz etýge jáne halyqtyń oǵan degen qoljetimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Bul baǵdarlama sheńberinde kásipkerlerge 6 pa­ıyz­dyq mólsherleme boıynsha jeńil­de­tilgen nesıe usynylady. Somasy shektelmeıdi. Al sýbsıdııalaý mer­zi­mi – 10 jyl.

– Ekonomıkanyń zardap shekken salalaryndaǵy kásipkerlerdi qoldaý úshin shaǵyn jáne orta bıznes kredıtterin qaıta qarjylandyrý júzege asyrylady. Ekonomıkalyq qyzmet túrleriniń tizbesi keńeıtildi. Sýbsıdııalaý merzimi 3 aıǵa uzar­tyl­dy. Bul maqsatqa bıýdjetten 18,4 mlrd teńge bólindi, – dedi T.Jaqsylyqov.

Birinshi vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, memlekettik qoldaýdyń suranysqa ıe quralynyń biri – mıkrokredıtteý. Byltyr «Bız­nes­tiń jol kartasy – 2025» baǵ­dar­lamasy sheńberinde bıznesti mıkrokredıtteý jobasy bastaldy. Atalǵan baǵyt boıynsha 5 mln teńgege deıin nesıe beriledi. Qaryz 6 paıyzdyq mólsherlememen kepil­siz úlestiriledi. Sondaı-aq ınves­tı­sııalyq maqsatqa 20 mln teńgege deıin aınalym qarajaty beriledi.

Osy jyldyń 7 aıynda «Bıznes­­tiń jol kartasy – 2025» jáne «Qa­ra­paıym zattar ekonomıka­sy» baǵ­darlamalary aıasynda 801,2 mlrd teńgege 25,3 myń­nan astam joba jeńildikpen qarjy­lan­dyryldy. Tarqatyp aıtar bolsaq, qańtar-shilde aralyǵynda 603,7 mlrd teń­ge­ge 14,4 myń joba sýbsı­dııa­lanǵan. Baǵdarlamalar iske qosyl­ǵan­nan beri 45,3 myń jobaǵa 4,6 trln teńge kóleminde sýbsıdııa berilgen.

Sondaı-aq 11 myń jobaǵa 197,5 mlrd teńge kóleminde kepildik be­ril­di. Baǵdarlamalar iske qo­syl­ǵan­nan beri 638,2 mlrd teńgege 24,3 myń joba kepildenderilgen. Budan bólek, ekonomıkanyń zardap shekken salasyna jatatyn 467 joba 50 mlrd teńgege sýbsıdııalanǵan. 62 mlrd teńgege 10 myńnan astam mıkrokredıt berildi.

Sonymen qatar «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy iske asyrylǵan sátten bastap 10,3 mlrd teńgege 4 155 memlekettik grant berilgen. 162 mlrd teńgege jetis­peı­tin ınfraqurylymdy jetki­zý boıynsha 930 joba iske asyrylǵan.

Baǵdarlamalar júzege asy­ryl­ǵan sátten bastap shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri 109 myńnan astam jańa jumys ornyn qurǵan. Olar 49 trln teńgege ónim shyǵaryp, qyzmet kórsetti. Tıisinshe, bıýdjetke 3,1 trln teńge salyq tólengen. Orta eseppen bıýdjetten bólingen 1 teńge sýbsıdııa 6 teńge kólemindegi salyq aýdarymymen qaıtaryldy.

– Memlekettik qoldaýdyń qar­­jylyq jáne qarjylyq emes sha­ra­­larynan basqa, Úkimet bıznes júktemesin azaıtýǵa, suranys na­ryq­taryna qoljetimdilikti qam­ta­masyz etýge, jańa retteýshilik saıa­satty engizýge baǵyttalǵan bir­qat­ar ózge de sharalardy qabyldady. Máselen, 2020 jylǵy 1 qańtardan bastap arnaýly salyq rejimi paıdalanylatyn shaǵyn jáne mıkro kásipkerlik sýbektileri tabys sa­ly­ǵynan bosatyldy. Osylaısha, 1,2 mln shaǵyn jáne mıkro bıznes sýbektisi 382 mlrd teńge únemdedi. Sóıtip, únemdelgen qarjyny aınalym qarajatyn tolyqtyrýǵa jumsaýǵa múmkindik berildi, – dedi T.Jaqsylyqov.

Sondaı-aq bıylǵy 1 qańtardan bastap zardap shekken salalarda alynǵan tabystyń 3 paıyzdyq mólsherlemesimen bólshek salyqtyń jańa arnaıy rejimi engizildi. Bul júktemeni azaıtady jáne salyq­tar­dy esepteý men tóleý tár­ti­bin je­ńildetedi. Shyǵystardyń kúrdeli esebin júrgizý talap etil­meı­di.

– 2021 jylǵy 1 sáýirden bas­tap 2021 jylǵy 1 shildege deıin zardap shekken salalarda eńbekaqy tóleý qorynan salyqtardy tóleý keıinge qaldyryldy. Bul sharany 925 myń jumysshy men 137 myńǵa jýyq bıznes sýbektisi paıdalandy. Budan bólek, osy jylǵy 1 shildeden bastap jańadan qurylǵan óndiristik kompanııalar úshin 70 paıyz mólsherinde qosymsha qun salyǵy boıynsha qosymsha esepke alý quqyǵy berildi. Kásipkerlik sýbektileriniń qyzmetkerlerine usy­nylǵan qorǵaý quraldarynyń quny jeke tabys salyǵynan bosatyldy. Kelesi jyldan bastap bız­nes­ti jańa negizgi qorlarǵa qaıta ın­vestısııalaýǵa paıdalanylatyn tabysqa korporatıvtik tabys saly­ǵy­nan bosatý jónindegi sharalar kózdelgen, – dep naqtylady Ulttyq ekonomıka birinshi vıse-mınıstri.

«Damý» kásipkerlikti damytý qo­rynyń basqarýshy dırektory Álııa Aǵybaevanyń aıtýynsha, qor «Bıznestiń jol kartasy – 2025» jáne «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamary iske qosylǵannan beri 68,5 myń jobaǵa qoldaý kórsetken. Bul degenimiz – 5,3 trln teńge. Atap aıtqanda, 44 myń jobanyń nesıe mólsherlemesi sýbsıdııalanǵan – 4,5 trln teńge. 747 mlrd teńge kóleminde 24 500 jo­ba­ǵa kepildik berilgen.

– Bıylǵy 7 aıda baǵdar­la­ma­lardyń negizgi kórsetkishteri ótken jyldyń sáıkes merzimimen sa­lys­tyrǵanda aıtarlyqtaı ósim baı­qa­­typ otyr. Atap aıtqanda, eki baǵ­darlama aıasyndaǵy qoldaýǵa ıe bolǵan bıznes nysandarynyń sany 10 ese ósken. Byltyr 7 aıda shaǵyn jáne orta bıznes salasynda 2 300 joba qoldaýǵa ıe bol­sa, bıyl atalǵan kórsetkish 25 myńǵa teń. Nesıeler somasy 246 mlrd teńgeden 740 mlrd teńgege jetti. Iаǵnı úsh ese ósti. 14 myńnan astam jobanyń nesıe mól­sher­lemesi sýbsıdııalandy. Bul ótken jyldyń sáıkes merzimimen sa­lys­tyr­ǵanda 11 ese artyq. Al berilgen nesıe kólemi 3 esege ósip, 542 mlrd teńgeni qurady. Sýbsıdııa alýǵa ótinish bergen kásipkerlik salalary boıynsha óńdeý ónerkásibi, qyzmet kórsetý jáne saýda aldyńǵy qatarda tur. Kepildik alǵan jobalar sany 10 900-den asty. Byltyrmen salystyrǵanda kórsetkish 11 ese ósti. Kepildendirilgen nesıelerdiń jalpy somasy 197 mlrd teńgeni qurady, – deıdi Á.Aǵybaeva.

Sońǵy jańalyqtar

Astana qalasynyń ákimi aýysty

Taǵaıyndaý • Keshe

Uqsas jańalyqtar