Apattyń zardaby qandaı?
El aman, jurt tynyshta búkil eldiń úreıin alǵan apattar osymen toqtaı ma? Nege elimizde áskerı qoımalar jaryla beredi? Arystaǵy apattan sabaq almaǵan quzyrly organdar ne deıdi? Jambyldaǵy jarylys qasaqana jasalýy múmkin be? Jarylǵysh zat saqtalǵanyn bile tura, ol jaqqa nelikten áskerı qyzmetshiler men órt sóndirýshiler jiberildi? Qaıǵyly oqıǵadan qaza bolǵan azamattardyń artynda ańyrap qalǵan ata-analary men otbasylaryn ne dep jubatamyz? Kórer qyzyǵy men ómiri alda, tepse temir úzetin jigitterdiń ajalyna kim jaýapty?
Qaıǵydan qan jutyp, kókiregi qars aıyrylǵan qaraly qoǵamnyń kókeıindegi saýaldar osyndaı...
Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanyndaǵy 28349 áskerı bólimniń qoımasynan 26 tamyz kúni keshki saǵat 18.45-te órt shyǵyp, kóp uzamaı jarylǵan. Saǵat 19.00 shamasynda bastalǵan jarylys bir táýlik ótkennen keıin ǵana toqtady. Áskerı bólimde barlyǵy 10 shaqty jarylys bolǵan.
28349 áskerı bólim Almaty-Taraz temir jolynyń boıyndaǵy Aqsholaq aýylynan shyǵa beristegi janar-jaǵar maı quıý beketiniń mańynda ornalasqan. Áskerı bólim temir joldyń oń jaǵynda, shamamen 300 metr qashyqtyqta bes birdeı aýyldyń – Baızaq, Jibek joly, Jańaturmys, Úshbulaq jáne Aqsholaqtyń qaq ortasynda tur. О́rt oshaǵyna jaqyn jerde 3 eldi meken ornalasqan. Olar – Jibek joly kenti, Úshbulaq stansasy jáne Botamoınaq aýyly. Bul eldi mekenderdegi halyqtyń jalpy sany shamamen 1 myńnan asady. Al órt qoıma ǵımaratyn tolyq sharpyp, joıqyn jarylystar bastalǵan kezde jaryqshaqtardyń ushý radıýsy 2 shaqyrymǵa deıin jetken. Qorǵanys mınıstri Nurlan Ermekbaev qoımada saqtalǵan 500 tonna trotıl jarylyp, 700 sharshy metr aýmaqty órt sharpyǵanyn málimdegen edi. Ol tipti Tarazdaǵy jarylystyń kúshi Arystaǵydan jeti ese az ekenin de ashyq aıtqan bolatyn. Alaıda...
Eki keshtiń ortasynda bolǵan joıqyn jarylystan qatty qoryqqan aýyl turǵyndary qujattaryn almastan, bala-shaǵalaryn jetektep, bassaýǵalap jan-jaqqa qasha jónelgen. Kóbi alǵashynda jaqyn mańdaǵy týysqandarynyń úıin panalaǵan. Al TJM resmı ókili Talǵat Ýálı jarylys bolǵan kúni 1200 turǵynnyń ýaqytsha mektep pen kolledj ǵımarattaryna ornalastyrylǵanyn, onyń 80-nen astamy bala ekenin, jaraqat alǵandardyń arasynda baldyrǵandardyń joq ekenin málimdedi.
Osydan eki jyl buryn Qorǵanys mınıstrligi Arystaǵy oq-dárilerdi aýyldan shalǵaı jerge aparamyz dep resmı málimdeme jasaǵan bolatyn. Alaıda ondaǵy oq-dárilerdiń barlyǵy Baızaq aýdanynyń aýyldaryna jaqyn jerdegi áskerı bólimge ákelingen. Qorǵanys mınıstrliginiń sózi men isi qabyspaıtyn taǵy bir málimdemesi bar. Ol – mınıstr Nurlan Ermekbaevtyń osy oqıǵaǵa baılanysty shuǵyl ótkizilgen brıfıng barysynda «jarylǵan oq-dáriniń barlyǵy ınjenerlik bolǵandyqtan, alysqa ushpaıdy» degen málimdesi edi. Mınıstrliktiń resmı málimdemesinde de «Injenerlik oq-dáriler qoımasynyń artıllerııalyq jáne reaktıvti oq-dáriler qoımasynan aıyrmashylyǵy – onda snarıadtar saqtalmaıdy. О́rt pen jarylys kezinde olar qatty soqqy tolqynyn, aýqymdy jalyn men dybystyq dúmpýler týdyrady. Alaıda sonymen birge oq-dárilerdiń iri bólshekteri, fragmentteri men qaldyqtary jan-jaqqa ushqan joq», dep habarlanǵan edi.
Biraq jarylys saldarynan birneshe úıdiń shatyry ushyp, áınekteri synyp ketkenin áleýmettik jelini sharlap ketken túrli beınejazbalardan anyq kórýge bolady. Jambyl oblysynda jarylys bolǵan aýmaqty áskerıler qorshap, joldardy jaýyp tastaǵanymen, oqıǵa ornynan túrli beınejazba, fotolar áleýmettik jeli men messendjerlerde tez tarap ketti. Apattan eń kóp zardap shekken Qaınar aýylyndaǵy úılerdiń qabyrǵalary qaqyrap, tóbeleri opyrylyp ortasyna túsken. Bıznes nysandary men úılerdiń qatty zaqymdanǵanyn turǵyndardyń ózderi de aıtyp, jan-jaqqa taratyp jatty. Jarylystyń joıqyn kúshi mańaıyndaǵy qyzmet kórsetý keshenderi men janar-jaǵar maı beketiniń saý tamtyǵyn qaldyrmaǵan.
Osylaısha Jambyl oblysyndaǵy áskerı bólimniń oq-dári qoımasynda bolǵan jarylystan zardap shekkenderdiń jalpy sany búginde 100-ge jetti. Qorǵanys mınıstri qaza bolǵandar men aýyr jaraqat alǵandardyń arasynda qarapaıym aýyl turǵyndarynyń joq ekenin aıtqanymen, jarylys kezinde bas-mı jaraqatyn alǵan eldi mekenniń 28 turǵyny aýrýhanaǵa jatqyzylǵany belgili bolyp otyr. Keıbiriniń aıaq-qoldary synyp, bet álpetteri men deneleri jaraqattanǵan bolsa, jansaqtaý bóliminde aýyr halde jatqan eki adamnyń denesiniń 50-60 paıyzyn kúıik shalǵan. Aýyr jaǵdaıdaǵy naýqastarǵa kómek kórsetý úshin Almatydan arnaıy reanımatolog mamandar jetkizilgen.
Qastandyq pa, salǵyrttyq pa?
Jambyldaǵy jarylys qasaqana jasalýy múmkin be? О́rt shyqqan qoımada 500 tonnadan astam trotıl saqtalǵanyn bilgen áskerı sarapshylar «trotıldi ádeıi tutatpasa, ózdiginen janbaıdy» deıdi. Keńes Odaǵy kezinen qalǵan áskerı qoımalar jarylǵysh zattardy uzaq ýaqytqa saqtaýǵa jaramaıdy. Aýǵan soǵysynyń ardagerleri qaıǵyly jaǵdaı kez kelgen ýaqytta qaıtalanýy múmkin degendi de ashyna aıtyp otyr. Sebebi, «Keńes Odaǵynan qalǵan áskerı qoımalar jarylǵysh zattardy saqtaýǵa jaramsyz» deıdi aýǵan ardagerleri. Al áskerı mamandar oq-dári jáne jarylǵysh zat saqtaıtyn áskerı qoımalar aýyl-aımaqtardan kem degende 100 shaqyrym qashyqtyqta ornalasýy kerek ekenin aıtady.
Soǵys alańynan ákelingen qarý-jaraq pen oq-dárilerdiń barlyǵy belgili bir ýaqyttan keıin ýtılızasııadan ótýi kerek ekenin Aýǵan soǵysynyń ardageri, zapastaǵy podpolkovnık Talǵat Hasenov te aıtty. Jambyldaǵy jarylys týraly oı-pikirin búkpesiz jetkizgen aýǵan ardageri «jaramsyz degenderdiń barlyǵynyń kózin joıý qajet» deıdi. «Kez kelgen oq-dári men qarýdy saqtaýdyń jaramdylyq merzimi bolady. Meniń bilýimshe, olardyń jaramdylyq merzimi 25 jyl. Osy ýaqyttan keıin ár oqtyń, árbir qarýdyń jaramdylyq merzimi aıaqtalady. Bul máselege júrdim-bardym qaramaýymyz qajet. О́ıtkeni áskerı oq-dári – balanyń oıynshyǵy emes. Tipti ony alyp júrý, saqtaý jáne joıý kezinde zańda belgilengen belgili bir erejelerdi qatań saqtaý qajet. Kez kelgen áskerı bazada qoımada saqtalatyn oq-dári men qarý-jaraqqa jaýapty adamdar bolady. Áskerı qoıma tikeleı kimge bekitilgen? Onda saqtalyp turǵan oq-dárige kimder esep júrgizedi? Osy suraqtardyń barlyǵynyń naqty, áskerı jaýaby bar», dep ashyna sóılegen ol «elimizdegi áskerı bólimderde bolyp jatqan qaıǵyly oqıǵalardyń bárine – jaıbaraqattyǵymyz, jaýapty tulǵalardyń jaýapsyzdyǵy kináli» ekenin de jasyryp qalmady. Zapastaǵy polkovnık sóz arasynda oq-dáriler men qarý-jaraqtar saqtalatyn áskerı qoımalarǵa udaıy, toqsan saıyn keshendi tekserý júrgizilýi qajet ekenin de eske salyp: «Osy qajet pen kerektiń barlyǵy jasaldy ma? Mine, bar másele osydan týyndaıdy», degen oıyn aqtaryp saldy.
«Mundaı áskerı qarý-jaraq qoımalary árbir memlekette bar. Eń aldymen biz áskerı qoımalardyń – strategııalyq mańyzy bar nysan ekenin eskerýimiz qajet. Oǵan ekiniń biri emin-erkin kirip-shyǵa almaıdy. Bul – bir jaǵynan qarý-jaraq pen oq-dárilerdiń strategııalyq qory. Qazaqstandaǵy áskerı qoımalardyń basym bóligi eskirgen, olardyń deni ótken ǵasyrdyń 60-70-jyldary salynǵan. Al onda saqtalatyn oq-dárilerdiń kóbi – Keńes Odaǵy taraǵannan keıin qalǵan «qaldyqtar». Onyń ishinde Aýǵanstan jerinen ákelingenderi de bar», dedi Talǵat Hasenov.
Aýǵan soǵysynyń ardageri: «Áskerı bólimde árbir is-áreket pen ár adamǵa jaýapty, bekitilgen tulǵalar bolady. Olar qatardaǵy azamattyq tulǵalar emes qoı?! Máselen, qarapaıym aýyl turǵynyn áskerı qoımaǵa kirgizbeıdi. Oǵan zań boıynsha, áskerı tártip boıynsha ruqsat joq. Demek, bul qaıǵyly jaǵdaıǵa jaýapty tulǵalar, bekitilgen áskerıler jaýap beredi degen sóz. Iаǵnı tikeleı quzyretti, Qorǵanys mınıstrligindegi laýazymdy adamdar jaýap berýge tıis», deı kelip, ótkennen sabaq ala almaǵan salǵyrttyǵymyzdy synap ótti.
«Arystaǵy apattan keıin biz, ásirese, áskerı qyzmetshiler, etek-jeńimizdi jınap, sol qaraly oqıǵadan qatań sabaq alýymyz kerek edi. О́kinishke qaraı, osydan eki jyl burynǵy áskerı bólimde bolǵan dúrbeleń eshkimniń basyna tımegen sııaqty. Jambyldaǵy jarylysta ózekti órteıtini – el aman, jurt tynyshta áskerı qyzmetshiler men órt sóndirýshilerdiń ajal qushqany. Sap-saý, aman-esen júrgen azamattardyń mert bolýy júrekti aýyrtady. Olar ólimge bara jatyrmyz dep oılaǵan joq. Bar-joǵy órtti sóndiremiz, mindetimizdi atqaramyz dep apat oshaǵyna jaqyn bardy emes pe?! Qoımada bálenbaı myń oq-dári jatqanyn bile tura, TJM órt sóndirýshileri men áskerı prokýror bastaǵan arnaıy tekserý tobyn nege ol jerge jaqyn jibergen? Osy suraq meni áskerı adam retinde qatty mazalaıdy. Tótenshelikterdiń alapat órt kezinde áýeden sóndiretin arnaıy qurylǵylary nege jumyldyrylmaǵan? Nelikten jap-jas jigitterdiń bastaryn qaterge tikti? Bul bylaı qaraǵanda adamdy ajalǵa aıdaýmen teń emes pe?
«Áskerı qoımada jarylys bolǵanda onshaqty jigit birden ajal qushqan. Talaı adam aýyr jaraqat aldy. Osynyń bárine kim jaýap berýi kerek? Beıbit kúnde taǵy azaly kún jarııaladyq. Marqum bolǵandarǵa bılik pen quzyrly organ basshylary, jergilikti bılik barlyǵy kóńil aıtyp, tıisti kómek kórsetiledi dep aıtyp jatyr. Munyń bári túsinikti, solaı bolýy kerek te. Alaıda qara jamylyp qalǵan shańyraqtarǵa kim ardaqty ákesin, aıaýly baýyryn, endi biriniń jalǵyz uly men arystaı azamatyn qaıtaryp beredi? Qanshama bala ákesiz jetim qaldy? Eki keshtiń ortasynda jumysyna shaqyrtyp alǵan jarynan qapyda kóz jazyp qalam dep oılamaǵan jubaılarynyń kóz jasy kimge? Osy qaıǵy-qasirettiń aýyrtpalyǵyn kimnen suraýymyz kerek?». Suraq kóp, jaýap joq. Tek ózek órter ókinish, orny tolmas qazalar bar... Ardagermen aradaǵy áńgimemiz osyndaı jandy tyrnap túser aýyr suraqtarmen aıaqtaldy.
On jyl burynǵy eskertý nege eskerýsiz qaldy?
Jarylǵysh zattar áýeli Aýǵanstannan Arysqa, Arystaǵy alapat apattan keıin qalǵandary Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanyndaǵy áskerı qoımaǵa jetkizilgen. Naqtyraq aıtsaq, Qorǵanys mınıstrliginiń Arys qalasyndaǵy arsenalynda KSRO áskerleri shyǵarylǵannan keıin Aýǵanstannan áketilgen mıllıondaǵan oq-dári men snarıadtar saqtalǵan. Dál osy mıllıondaǵan oq-dári orny tolmas qaıǵy ákeledi dep general-maıor Erjan Isaqulov 2009 jyly Májilis depýtaty bolyp turǵan kezinde eskertken edi. Osy málimdemeden keıin Arysta sońǵy on jyldyń ishinde 4 ret áskerı qoıma jarylyp, sonyń saldarynan 10 adam qaıtys bolǵan.
Aıta keteıik, áskerı bólimderdegi jarylys elimizde Arys oqıǵasy kezinde alǵash ret tirkelgen joq. Táýelsiz Qazaqstannyń tarıhynda osymen segizinshi ret oq-dári saqtaıtyn áskerı bólimderden órt shyǵyp, qoımalar jarylyp otyr. 2009 jyly Almaty oblysyndaǵy Qaraoıda da dál osyndaı qaıǵyly jaǵdaı tirkeldi. Ol kezde apattan bir adam mert bolsa, 2013 jyly Otardaǵy apattan jeti adam jaraqattanyp, tórteýi sol jerde til tartpaı ketken edi.
Al elimizde áskerı qoımadaǵy alǵashqy jarylys 2001 jyly Balqash qalasy mańyndaǵy Toqyraý eldi mekeninde bolǵan. Qaladan 48 shaqyrym jerde ornalasqan áskerı qoıma ol kezde bir apta boıy, sońǵy jarylǵysh zat tutanǵansha jalǵasyp edi. Osy apattyń sońy sıyrquıymshaqtanyp, naqty sebebi men saldary sol kúıi aıtylmaı ketken-tin. Alaıda Toqyraýdaǵy oqıǵanyń aýyr saldary araǵa tórt jyl salyp aýyr qazamen qaıta «jańǵyrdy». Esterińizde bolsa, 2005 jyly 5 aqpanda Balqash qalasynda ár jerde shashylyp jatqan snarıadtardy terip alyp, temir-tersek ótkizetin jerge aparyp, kádege jaratamyz degen bes adam ajal qushty. Balqash kóliniń jaǵalaýynda ornalasqan metall qabyldaý pýnktinde artıllerııalyq snarıadtardy dánekerleýshi quralmen kespek bolǵan kezde jarylys bolyp, saldarynan sol jerde bolǵan 17 jáne 43 jas aralyǵyndaǵy bes adamnyń saý tamtyǵy qalmady. Osy qaraly oqıǵa boıynsha arnaıy qurylǵan komıssııa quramynda Qorǵanys mınıstrligi men Qapshaǵaı qalasynan arnaıy kelgen saperler toby jumys istedi. Áskerıler snarıadtardy kesý kezinde qoldanylatyn gaz ballony jarylýy múmkin dese, jergilikti mamandar jaýyngerlik snarıadtyń ózi jarylǵanyna senimdi edi.
Sarapshylar Arystaǵy jarylǵysh zat túgel tutansa, Jambyl oblysyna deıin jetetinin osydan eki jyl buryn apat bolǵanda eskertken edi. Alaıda Qorǵanys mınıstrligi men sol óńirdegi áskerı bólim basshylaryna Arystaǵy apat sabaq bolmaǵan syńaıly. Sebebi, sol jaǵdaıdan keıin arnaıy tekseris júrgizildi. Biraq bul tekseristiń ózi shala-sharpy júrgizilgenin Jambyldaǵy jarylys kórsetip otyr.
Sarykemer oq-dáriniń ústinde otyr ma?
Jambyldaǵy qaraly oqıǵadan keıin áleýmettik jelilerde ártúrli aqparat qaptap ketti. Sonyń biri – Aibat jańalyqtar qyzmetiniń tilshisi Danııar Álimquldyń jarylys bolǵan áskerı qoımaǵa jaqyn ornalasqan Sarykemer aýylynan taratqan beınejazbasy. Odan Baızaq aýdanynyń ortalyǵy – Sarykemer aýylyndaǵy meıramhananyń aýlasynda shashylyp, taý bolyp úıilip jatqan snarıadqa uqsas temir zattardy kórýge bolady. Snarıadqa uqsas temir zat meıramhana aýlasynda qaıdan paıda boldy? Bul «temirler» kimge tıesili? Qaýpi qandaı? El-jurtty alańdatqan beınejazba Aibat.kz-tiń Instagram-daǵy resmı paraqshasynda jarııalandy. Ile-shala osy aqparatqa qatysty Jambyl oblysynyń Polısııa departamenti resmı jaýap berdi. Onyń habarlaýynsha, beınejazbada kórsetilgen zattar týraly aqparattyń barlyǵy 2021 jyldyń 1 maýsymynda Baızaq aýdanynyń polısııa bóliminde tirkelgen eken. Sondaı-aq polısııa jáne aýdandyq Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń qyzmetkerleri, arnaıy mamandardyń qatysýymen bul jerlerge tekserý jumystary júrgizilgen. «Tekseris nátıjesinde bul snarıadqa uqsas zattardyń qaldyqtary atýǵa nemese jaraqat keltirýge jaramsyz ekendigi jáne olardyń Arys qalasynan joıýǵa ákelingeni anyqtalǵan» deıdi olar. Sózderine qaraǵanda, aýyldyń qaq ortasynda úıilip jatqan snarıadtardyń esh qaýipsiz ekenin tıisti qujattar tolyǵymen rastap beretin kórinedi. «Bul derekke qatysty qylmys quramy anyqtalmaǵan. Atalǵan qaldyq zattardyń qoǵamǵa eshqandaı qaýpi joq ekendigin xabarlaımyz» delingen resmı aqparatta. Beınejazbany kórgen Jýaly aýdandyq máslıhatynyń hatshysy Erǵalı Tileýbekov ondaǵy jaırap jatqan qarýlardyń naǵyz artıllerııalyq snarıad ekenin aıtady. «Meniń baıqaýymsha, beınejazbadaǵy qarýlar – 122 nemese 152 mm gaýbısa snarıadtary. Gaýbısada gılzasy oq-dárisimen, al snarıady toltyrylǵan trotılmen bólek bolady. Snarıadtyń basyndaǵy jarylǵysh qurylǵyny burap alyp tastaýǵa bolady, al trotıl qatty ysysa, jarylýy ábden múmkin», degen ol mundaı qaýipti zattardy dereý alyp ketpese, taǵy bir apattyń bolýy múmkin ekenin eskertedi. «Snarıadtardy tot basqan. Bul qarýdyń durys saqtalmaǵanyn ańǵartady. Tot basqan qarý óte qaýipti. Ashyq aspan astynda jatqan mundaı qarý kez kelgen ýaqytta jarylyp ketýi múmkin. Sondyqtan tez arada kózin qurtý kerek. Mundaı oq-dáriler arnaıy komıssııanyń sheshimimen jaramsyz dep tanylyp, áskerı saraptama qorytyndysymen esepten shyǵarylady. Onyń ózinde áskerı jasaq arnaıy daıyndalǵan jerde qatań baqylaýda joıýy shart. Ekinshi nemese úshinshi qolǵa berýge qatań tyıym salynady. Negizi, bul zattar arnaıy zaýyttarda tikeleı mamandardyń qatysýymen metall esebinde qaıta balqytylýy kerek. Mundaı qaýipti temirlerdi ashyq tasymaldaýǵa, tipti azamattyq ǵımarattarda saqtamaq túgil, jaqyndatýǵa bolmaıdy» degen ol jarylǵysh zattarǵa qatysy bar áskerı sheneýnikterdiń snarıadtardy tanys-tamyrlaryna nemese arzan baǵaǵa ekinshi bir adamdarǵa satyp jibergenine de kúmán keltirmeıdi.
Sarykemerde shashylyp jatqan snarıadtardyń biri oqystan jarylyp, Balqashtaǵy qaıǵyly oqıǵanyń qaıtalanbasyna eshkim kepildik bere almaıdy.
Otqa oranǵan on úsh oǵlan
Eń ókinishtisi, alapat jalyndy aýyzdyqtaımyz dep júrgende atpaldaı azamattarymyzdan aıyrylyp qaldyq. Jantúrshigerlik joıqyn jarylysta qaza bolǵandardyń deni – kelisimshartpen jumys istegen, áskerı bólimshe, áskerı kúzet jáne áskerı prokýratýra qyzmetkerleri men órt sóndirýshiler. TJM-niń málimetteri boıynsha, jarylys kezinde 50-ge jýyq órt sóndirýshi túrli dárejede dene jaraqatyn alǵan. Jarylystan 13 adam qaza taýyp, 98 adam jaraqattanǵan. Sondaı-aq qazirgi tańda taǵy úsh adamnyń jeke bas maǵlumattary anyqtalyp, joǵalǵan úsh adam izdestirilý ústinde.
Marqumdardyń eń jasy 29-da bolsa, aldy alpysty alqymdap qalǵan. О́rtti óz kúshterimen sóndirýge tyrysqan áskerı qyzmetshiler jarylys bolǵan kezde aýyr jaraqat alyp, joıqyn kúshten birneshe metr jerge ushyp ketken. «Ishinde alapat jarylys jasaıtyn qarý men oq-dáriler baryn bile tura, áskerı qyzmetshiler men órt sóndirýshiler apat oshaǵyna nege tym jaqyn barǵan?» degen suraǵymyzǵa áskerı jýrnalıst Sádýaqas Jubatov: «Áskerı adam qaterge barady, eli úshin oqqa da, otqa da kiredi. Áskerı buıryq degen bar... », dep jaýap berdi.
Bas prokýratýranyń baspasóz qyzmeti áskerı bólimdegi jarylys kezinde kóz jumǵan Ońtústik óńiriniń áskerı prokýrory Arman Qapezovpen birge taǵy alty prokýratýra qyzmetkeri bolǵanyn habarlady. «2021 jyldyń 26 tamyzynda Jambyl oblysy, Baızaq aýdany Qaınar aýylynyń mańyndaǵy áskerı bólimnen órt shyqqany týraly aqparat alyp, jeti adamnan turatyn prokýrorlar toby memlekettik organdardyń is-qımylyn úılestirý jáne turǵyndarǵa qaýiptilik deńgeıin anyqtaý maqsatymen oqıǵa ornyna barǵan. Oqıǵa ornynda bolǵan sátte oq-dáriler jarylǵan, saldarynan Baızaq aýdany jáne Ońtústik óńir áskerı prokýratýrasynyń alty qyzmetkeri túrli dene jaraqatyn aldy, bireýi qaıtys boldy», delingen habarlamada. «Qyzmettik boryshyn oryndaý kezinde óz ómirin qaterge tige otyryp, áriptesterimiz erlik pen batyldyq tanytty jáne antqa adal ofıserdiń úlgisin kórsetti», dep málimdedi vedomstvo. Prokýratýra organdarynda 20 jyldan astam jumys istegen marqum Arman Qapezovtiń artynda tórt balasy qaldy. Al 27 tamyz onyń týǵan kúni edi...
О́rt ornyna alǵash bolyp barǵandardyń biri – órt sóndirý qyzmetiniń polkovnıgi Meıirjan Aımanov edi. Bes bala ákesiz qaldy...
Kúni keshe Ernazar aýylynyń turǵyndary Táńirbergen Tórebekovti aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy. Tarazdaǵy jarylysta qaza tapqan órt sóndirýshi qyryqqa endi ǵana tolǵan. Artynda aıaǵy aýyr kelinshegi men 3 balasy qaldy...
Eldos Sandybaev – áskerı qoımadaǵy órtti ómirimen óshirgen azamattyń biri. О́rt sóndirýshiniń denesi 27 tamyz kúni tańerteń tabylǵan. Marqumnyń artynda tórt jasar qyzy, eki jasar uly qaldy...
Al qyrshynnan qıylǵan Ádilet Áldıbekov bir úıdiń jalǵyz balasy edi...
Qaraly tizimde otqa oranǵan on úsh azamattyń aty-jóni bar.
TÚIIN. Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanynda oq-dáriler qoımasyndaǵy órt pen jarylystardyń saldarynan adamdardyń qazaǵa ushyraýyna baılanysty elimizde Jalpyulttyq aza tutý jarııalandy. Bul – táýelsizdik tarıhynda jarııalanyp otyrǵan onynshy aza tutý. Beıbit zamanda qara jamylyp, qaıǵy shekken halyqta bir ǵana suraq bar. Arystaǵy qasiretten nege sabaq almadyq? Jambyldaǵy jarylys – áskerı saladaǵy jemqorlyq pen jaýapsyzdyqtyń jarylysy emes pe?