Keshe Astana qalasynda Bas prokýror Ashat Daýylbaevtyń tóraǵalyǵymen Zańdylyqty, quqyqtyq tártipti jáne qylmysqa qarsy kúresti qamtamasyz etý jónindegi Úılestirý keńesiniń kezekti otyrysy ótti.
Keshe Astana qalasynda Bas prokýror Ashat Daýylbaevtyń tóraǵalyǵymen Zańdylyqty, quqyqtyq tártipti jáne qylmysqa qarsy kúresti qamtamasyz etý jónindegi Úılestirý keńesiniń kezekti otyrysy ótti.
Keńes otyrysyna Qazaqstan Prezıdentiniń kómekshisi – Qaýipsizdik Keńesiniń hatshysy Qaırat Qojamjarov, Úılestirý keńesiniń músheleri – Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Nurtaı Ábiqaev, Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń tóraǵasy Qozykórpesh Jańbyrshın, Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttiginiń tóraǵasy Rashıd Túsipbekov, Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń tóraǵasy Álıhan Baımenov, Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov, Ádilet mınıstri Berik Imashev, Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Vladımır Bojko, t.b. qatysty. Sondaı-aq, jınalys jumysyna Astana qalasynyń ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov pen Aqmola oblysynyń ákimi Qosman Aıtmuhametov, Prezıdent Ákimshiliginiń, Premer-Mınıstr Keńsesiniń, quqyq qorǵaý organdarynyń jaýapty qyzmetkerleri, birqatar mınıstrlikter men vedomstvolardyń jetekshileri qatysyp otyrdy.
2012-2013 jyldardaǵy Astana qalasy men Aqmola oblysyndaǵy qylmysqa qarsy kúresti jandandyrý, qoǵamdyq tártipti kúzetý jáne qylmystyń ashylýyn arttyrýdy maqsat tutqan keńeste quzyrly organdar atqaryp otyrǵan is-sharalardyń tıimdiligi men zańdylyǵy jaıly ótkir máseleler qaraldy.
Shara shymyldyǵyn ashqan Ashat Daýylbaev: «Qoǵamdyq qaýipsizdikti jáne quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý quqyq qorǵaý organdary qyzmetin baǵalaýdyń negizgi ólshemi, bılik organdaryna degen azamattar seniminiń mańyzdy sharty bolyp tabylady. Osyǵan oraı, jınalystyń kún tártibi Prezıdenttiń ótken jylǵy qarashada Astana qalasyn damytý máseleleri jónindegi jınalysta bergen jeke tapsyrmasyna sáıkes qalyptastyrylǵan», dep atap ótti. Esterińizde bolsa, Astana qalasyn damytý máseleleri jónindegi jınalysta Memleket basshysy qoǵamdyq tártipti kúsheıtý jáne qylmystyń ashylýyn arttyrý mindetin qoıǵan bolatyn.
Keńes otyrysynda Bas prokýratýra Ishki ister mınıstrligimen birlesip, quzyrly organdardyń qylmystyń aldyn alý, qoǵamdyq qaýipsizdikti jáne qylmystyń ashylýyn qamtamasyz etý boıynsha júrgizip otyrǵan jumystaryn taldady. «Tekserý barysynda anyqtalǵanyndaı, qylmystylyqtyń ósim dınamıkasy jaǵdaıynda ýákiletti organdardyń qyzmetinde júıeli máseleler men olqylyqtardyń oryn alǵany belgili bolyp otyr, – dedi Bas prokýror. – Esepke alý-tirkeý tártibiniń kúsheıtilýine baılanysty elimizdegi tirkelgen qylmystar sanynyń aıtarlyqtaı óskenin de baıqaýǵa bolady».
Elimiz boıynsha kóshi-qon aǵyny eń kóp oryn alyp otyrǵan Astananyń qaýipsizdik máselesiniń keń kólemde talqylanyp, bıik minberlerde sóz bolýy beker emes. Ekonomıkalyq-saıası máni jyldan-jylǵa artyp kele jatqan bas qalaǵa ózge aımaq halqynyń umtylýy túsinikti jaıt. Alaıda, Astanada sońǵy kezderi jıi bas kóterip otyrǵan kóptegen áleýmettik máselelerdiń denin qala halqy sanynyń ósýi týdyryp otyr. Muny keńes otyrysy kezinde baıandama jasaǵan Ishki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov ta joqqa shyǵarmady.
Ishki ister mınıstri, sondaı-aq, quzyrly organdardyń quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý boıynsha qabyldap otyrǵan sharalary, qylmystardy eskertý jáne ashý boıynsha oryn alyp otyrǵan problemalar týraly baıandady.
Vedomstvo basshysynyń baıandamasyn talqylaý barysynda Bas prokýror quqyq tártibin kúsheıtý, qylmysty eskertýdegi túbegeıli jańa ustanymdardy ázirleý máseleleri boıynsha quqyq qorǵaý jáne atqarýshy organdar arasyndaǵy tıisti ózara is-qımyldy qamtamasyz etý qajettiligin atap kórsetti. Profılaktıka júıesinde qylmystyq áreketterdi áleýmettik-quqyqtyq eskertý sharalary basym bolýy tıis.
Keńeste sóz alǵan Astana qalasynyń ákimi I.Tasmaǵambetov bas qalaǵa aǵylǵan kóshi-qon máselesine erekshe toqtaldy. Qalada tirkeletin qylmystardyń deni buryn sotty bolǵandar men ózge aımaqtardan jumys izdep kelgen eńbek mıgranttarynyń enshisinde ekenin basa aıtqan ol: «Byltyr elordaǵa 50 myńnan astam adam kelgen bolsa, ótken jyly bul san 78 myńǵa jetken. Olardyń barlyǵy elimizdiń ár aımaǵynan jumys izdep kelgender. Alaıda, Astana jyl saıyn osynshama adamdy jumyspen qamtamasyz ete almaıdy», dedi.
Jınalys kezinde keltirilgen derekterge súıensek, Astanada qoǵamdyq oryndar men kóshelerde jasalǵan quqyq buzýshylyq derekteriniń sany artqan. Sondaı-aq, aýyr jáne asa aýyr qylmystardyń artýy baıqalady. Elorda urlyq, tonaý, alaıaqtyq jáne buzaqylyq tárizdi qylmystardyń ósýi boıynsha da ózge aımaqtardan alda keledi. Osy rette, Astana qalasynyń ákimi aıtylǵan syndardy tutastaı alǵanda qabyldaı otyryp, jınalysqa qatysýshylardyń nazaryn qaladaǵy quqyq tártibin júzege asyrýǵa jaýapty ýákiletti bólimshelerdiń qyzmetin jetildirý qajettiligine aýdardy.
Jaǵdaıdy tııanaqty taldaý, merzimi jetken problemalardy sheshý joldaryn talqylaý qorytyndysy boıynsha Úılestirý keńesi qoǵamdyq tártipti kúzetýdiń tıisti jaǵdaıyn qamtamasyz etýge, elorda turǵyndaryn qylmystyq qolsuǵýshylyqtan qorǵaýdyń tıimdi júıesin qurýǵa, qylmyspen kúresti kúsheıtýge baǵyttalǵan naqty usynystar ázirledi.
Qaýipsizdik Keńesiniń hatshysy Q.Qojamjarov uıymdasqan qylmysqa, ekstremızm men terrorızm kórinisterine, zańsyz kóshi-qonǵa tosqaýyl qoıýdyń tıisti júıesin qurýdyń ózektiligin atap kórsete otyryp, Úılestirý keńesiniń músheleri aıtqan usynystardy qoldady. Al Bas prokýror prokýratýra organdaryna quqyq qorǵaý organdarynyń qylmysqa qarsy kúres jónindegi qyzmetin tıisti úılestirýdi qamtamasyz etý, qylmys profılaktıkasy, ony ashý jáne tergeý boıynsha jedel jumystyń jaǵdaıyna qadaǵalaýdy kúsheıtýdi tapsyrdy.
Baný RAHYMBAIQYZY,
jýrnalıst.
