Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti minberinen Joǵarǵy Sottyń Qylmystyq ister, Azamattyq jáne ákimshilik ister jónindegi qadaǵalaýshy sot alqalarynyń tóraǵalary Aqyltaı Qasymov pen Elis Ábdiqadyrov Elbasy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynan týyndaıtyn sot-quqyqtyq máselelerge oraı jýrnalısterge brıfıng berdi.
Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti minberinen Joǵarǵy Sottyń Qylmystyq ister, Azamattyq jáne ákimshilik ister jónindegi qadaǵalaýshy sot alqalarynyń tóraǵalary Aqyltaı Qasymov pen Elis Ábdiqadyrov Elbasy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynan týyndaıtyn sot-quqyqtyq máselelerge oraı jýrnalısterge brıfıng berdi.
Kezdesýdi ashqan OKQ resmı ókili Altaı Ábıbýllaev aldymen osy aptada bolatyn mańyzdy saıası sharalarǵa toqtalyp ótti. Osy aptada Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti palatalarynyń depýtattary Strasbýrgte ótetin Eýropa Parlamenttik Assambleıasy Keńesiniń is-sharalaryna qatysady, dedi ol. Al 28 qańtarda Senattyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary jónindegi komıtetinde «QR turmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy is-qımyl týraly keıbir zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy qaralatynyn jetkizdi. Sonymen qatar, Qarjy jáne bıýdjet jónindegi komıtette «Ońaltý jáne bankrottyq týraly» zań jobalary qarastyrylmaqshy eken.
Al Májilis komıtetterinde Qylmystyq-atqarý kodeksi men «Memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý týraly» zań jobalary birinshi oqylymda qaralady. 29 qańtarda bolatyn Májilistiń jalpy otyrysynda birinshi oqylymda Qylmystyq kodekstiń jobasy men Túrkitildes memleketter Yntymaqtastyq keńesiniń Hatshylyǵy týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly zań jobasy qarastyrylady.
Osydan ári resmı ókil sózdi Joǵarǵy Sottyń Qylmystyq ister qadaǵalaýshy sot alqasynyń tóraǵasy Aqyltaı Qasymovqa berdi. Elbasy óziniń Joldaýynda qoǵamda adal básekelestik, ádildik pen zań ústemdigi jáne joǵary quqyqtyq mádenıet ornatý qajettigin atap ótti. Sonyń ishinde sot júıesin odan ári jetildirý qajettigi týyndaıdy. Aldaǵy ýaqyttarda elimizdiń ekonomıkalyq, áleýmettik salalarynyń qarqyndy damýyna, álemde oryn alyp jatqan quqyqtyq ınnovasııalarǵa saı ulttyq sot júıesi tıisti deńgeıde bolýy kerek. Osyǵan oraı búgingi kúni keshendi sharalar atqarylýda. Bul jumystardyń negizgi baǵyttary 2010-2020 jyldarǵa arnalǵan quqyqtyq saıasat tujyrymdamasynyń aıasynda belgilengen, dedi sheshen.
Odan ári Qylmystyq, Qylmystyq is júrgizý, Qylmystyq atqarý, sondaı-aq, Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksteriniń jobalary ázirlenip, Parlamentke engizilgenin jetkizdi. Sonymen birge, Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes Joǵarǵy Sottyń jańa Azamattyq is júrgizý kodeksiniń jobasyn daıyndaýǵa kiriskeni belgili boldy. Osy kodekster sotta is júrgizýdiń sapasy men quqyq qorǵaý qyzmetiniń tıimdiligin arttyryp, adam quqyqtary men bostandyqtaryna konstıtýsııalyq kepildikterdi nyǵaıtady degen senimdemiz, dedi A.Qasymov.
Sot júıesin damytý, onyń jumysyn uıymdastyrýdy joǵary deńgeıge jetkizý – turaqty ǵylymı, kadrlyq, materıaldyq-tehnıkalyq, qarjylyq jáne áleýmettik qamsyzdandyrýdy talap etedi. Sot tóreligin júzege asyrýda keń aýqymdy aqparattandyrýdy engizý de búgingi kúnniń talaby. Bizde osyǵan qajetti tehnologııalar jan-jaqty qoldanylýda, dedi sheshen. Sot júıesin úzdik kadrlarmen jasaqtaý máselesine toqtalǵanda ol jańa kadr saıasatynyń tujyrymdamasyn ázirleýge kiriskenderin jáne bolashaq sýdıalardyń jeke reıtıngin anyqtaýda qupııa elektrondyq saýaldama praktıkasyn engizý múmkindigi qarastyrylyp jatqanyn aıtty. Sonymen qatar, sýdıalar júktemesiniń óte kóp ekendigine oraı jańadan 450 birlik sýdıalyq oryndar ashylǵandyǵy aıtyldy.
Alqa tóraǵasynyń aıtýyna qaraǵanda, Qazaqstannyń sottary 2013 jyly 1 mln.-nan astam aryz-shaǵym men ister qaraǵan. Bul 2012 jylmen salystyrǵanda 14 paıyzǵa artyq eken. Odan ári sheshen aǵymdaǵy jyldyń birinshi toqsanynda sottar men buqaralyq aqparat quraldarynyń arasyndaǵy ózara is-qımyldardyń tujyrymdamasy ázirlenetinin jetkizdi. Azamattardyń sot júıesine degen pikirleri jáne olardyń zańǵa degen qurmetteri kóbine mass-medıanyń jumysymen mazmundalady, dep atap kórsetti A.Qasymov óz sózinde. Osyǵan oraı Sýdıalar odaǵy Qazaqstannyń Jýrnalıster odaǵymen jáne «Ádil sóz» halyqaralyq qorymen birlesip, aǵymdaǵy jyly respýblıka boıynsha sot qyzmetin jarııalap, tanystyrýǵa arnalǵan konkýrs uıymdastyryp otyr, dedi ol. Sóziniń qorytyndysynda A.Qasymov búgingi múmkindikti paıdalana otyryp, jýrnalısterdi osy másele boıynsha syndarly yntymaqtastyqqa shaqyrdy.
Osydan keıin Joǵarǵy Sottyń alqa tóraǵalary jýrnalısterdiń kóptegen suraqtaryna jaýap berdi.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan».
