Torǵaı óńirindegi bereke daryp, qut qonǵan eldi mekenniń biri – Kólqamys aýyly. Shalǵaı aýyldyń tynys-tirshiligine qan júgirtip otyrǵan «Syma K» sharýa qojalyǵy ekenin búginde ekiniń biri biledi. Sharýashylyq basshysy Manat Karbozov jubaıy Saltanat ekeýi alty bala tárbıelep otyr. Búginde uldarynyń aldy nemere súıgizdi.
– Osy berekeli turmys-tirshiliktiń túp qazyǵy – ákem Kákimjan Karbozovtan alǵan tálim-tárbıe. Biz ózimiz, bir sózben aıtqanda, eńbekshi otbasynda dúnıege keldik. Ákemiz osy óńirde týyp-ósip, er jetkennen keıin eńbekke aralasty. Bir adamdaı eńbek etip, qurmetti demalysqa shyǵyp, endi qazir áýlettiń abyz aqsaqaly bolyp otyr. Bizdiń eńbekke erte aralasýymyzǵa, osyndaı sharýashylyqty qurýymyzǵa bárine basshy bolyp, jetkizgen ákemizdiń eńbegi. Eshqaısymyzdy qatardan qaldyrǵan joq. Bárimizdi oqytty, toqytty. Otbasymyzda biz tórt aǵaıyndymyz. Meniń aldymda eki aǵam, bir qaryndasym bar. Bári de ómirde óz joldaryn taýyp, otbasyly bolyp, urpaq tárbıelep jatyr, – deıdi Manap Karbozov.
Torǵaı óńirinde Manaptaı elshil perzent, bilikti kásipkerdi tárbıelep ósirgen Kákimjan aqsaqaldy bilmeıtin adam joq deýge bolady. Toqsanynshy jyldardyń basy – jańa naryqtyq qatynastardyń el ishine endi ǵana dendep ene bastaǵan shaǵy edi. Basyna táńir syıyndaı bop qona qalǵan táýelsizdigine táý etken táýbashyl jurt sanany turmys bıleı bastaǵan tusta ras, abdyrap qaldy. Alǵyrdy aıalaǵanmen, ańǵaldy aıamaıtyn tabıǵaty tik, talaby nyq naryq patsha buǵan deıin úkimetke arqa súıep úırenip qalǵan úrkerdeı jurtty áp degennen-aq jutatyp jiberdi. Ásirese qıyrda jatqan qazaqy aýyldar úshin kúnkóris qıyndady. Jaıy qıynǵa, maly tıynǵa aınalǵan biraz aǵaıyn osy tusta qolyndaǵy baryn satyp, qalaǵa bet túzedi. Bir kezderi óriste maly shurqyrap, oshaqta qazany burqyrap jatatyn qanshama aýyldyń qalqıyp kóleńkesi ǵana qaldy. Osy tusta tabandy eńbek pen suńǵyla aqyl-parasatynyń arqasynda týǵan jerine tutqa, eline es bola bilgen Kákimjan aqsaqal shalǵaıda shatqaıaqtap turǵan shaǵyn eldi mekenniń eńsesin qaıta tiktep, eldiń aýylǵa turaqtap qalýyna yqpal etti.
Kákimjan Kárbozuly búginde sharýashylyq tizginin uly Manapqa tapsyrǵan. Esti ul áke kásibin dóńgeletip áketti. Keshegi Qypshaq Seıitquldyń synyǵy, Aısanyń jalǵasy, tóskeıden maly, tórinen qonaǵy arylmaǵan Torǵaıdyń abyz aqsaqaly búginde eldiń berekesin tilep, týǵan ólkeniń gúldenýin qalaıdy. Batagóı qarııa darhan dalanyń aýyly qutty, bolashaǵy kemel bolatynyna nyq senedi.
Búginde Kákimjan ataıdyń uly Manat Karbozov basqaryp otyrǵan «Syma K» sharýa qojalyǵynda tórt túlik maldyń barlyq túri bar. Jańashyl, isker azamat kásibin dóńgeletip, aýyl turǵyndaryn derlik jumyspen qamtyp otyr. Sonyń nátıjesinde, shalǵaıdaǵy aýyl kórkeıip, ýaqyt ótken saıyn ósip-órkendep keledi. Aýylda aýyz sý máselesi de tolyq sheshilgen. Kásipker óz qarajatyna mundaǵy barlyq úıge sý qubyryn kirgizip bergen.
Karbozovtar shańyraǵynda áýlettik tárbıe júıesi nyq qalyptasqan. Sondyqtan bul úıdiń balalary derlik otbasylyq qundylyqtardy qadir tutyp, berik ustanady.
– Endi biz de talbesikten bastalǵan tárbıeni ári qaraı jalǵastyryp, balalardyń rýhty, otanshyl, túzý azamat bolyp ósýine yqpal bolsyn dep ózimizdiń oqyǵan-toqyǵanymyzdy, kórgen-bilgenimizdi, ómirlik tájirıbemizdi kúndelikti aıtyp qulaǵyna quıyp otyramyz. Árıne, biz ata-ana bolǵannan keıin óz urpaǵymyzdan úlken úmit kútemiz. Ul-qyzdarymyz sol úmitimizdi aqtaıdy dep senemiz, – deıdi otaǵasy.
Shalǵaıda jatqan shaǵyn ǵana Kólqamys aýylynda búginge deıin bir emes, eki birdeı kórkem fılm túsirildi. Ekeýi de balalarǵa arnalǵan qysqametrajdy fılmder. Alǵashqysy – «Borandy túnde», al ekinshi fılm – «Káýsarym» dep atalady. Ereksheligi sol – bul kınotýyndylarǵa eshbir kásibı akter qatyspaıdy. Fılm keıipkerleriniń beınesin aýyl turǵyndary men mektep oqýshylary somdap shyqqan. Máselen, «Káýsar» fılmine aýylǵa alǵash kelgen qala balasy – Bekjannyń basynan ótken qyzyqty oqıǵalar arqaý bolǵan. Buǵan deıin bar bos ýaqyty kompıýter men uıaly telefonǵa baılanyp kelgen Bekjan naǵashysynyń aýylyna kelgen soń, ózine beıtanys múlde basqa ómirdi kóredi. Dala tabıǵaty men aýyl balalarynyń kóńildi oıyn-tirshiligimen tanysady. Ádemi qyz Káýsarǵa degen alǵashqy sezimi oıanady. Osynyń bári Bekjandy túbegeıli ózgertip, aýylǵa degen ańsaryn oıatady. Fılmdegi bas keıipkerdiń biri – Aıdardyń rólin Manaptyń ortanshy uly Sárýar Kákimjan somdaıdy.
Karbozovtar otbasynyń úlkeni – Jánibek osydan biraz jyl buryn Almatydaǵy Temirbek Júrgenov atyndaǵy óner akademııasynyń rejıssýra fakýltetin támamdaǵan. Búginde oblys ortalyǵynda mádenıet salasynda eńbek etip júr. Biz aıtqan eki fılmniń rejısseri de, operatory da osy jigit. Prodıýsseri – ákesi Manat. Basty rólderde oınaıtyn negizgi akter – inisi Sárýar. Al rejısserge kómekshi bolý, fılm ssenarııin jazý, kostıým tigý, rólderge akter tańdaý, budan ózge de tolyp jatqan ákimshilik-uıymdastyrý jumystary anasy Saltanattyń moınynda. Shırek ǵasyr boıy ustazdyq etip kele jatqan Saltanat Shaımaǵambetovanyń aıtýynsha, búginde áleýmettik jeli arqyly keń tarap, kópshilik kórermenge unaǵan eki fılm de uly Jánibektiń bastamasymen jaryqqa shyqqan.
– Kez kelgen ata-ana balasynyń jetistigine qýanady ǵoı. Balany qoldap otyrý kerek. Balaǵa «Oı, tastashy, ony isteı almaısyń!» dep aıtýǵa bolmaıdy. Kerisinshe «Seniń qolyńnan keledi, osyny aıta alasyń, jasaı alasyń» dep únemi qaırattandyryp, kúsh berip qanattandyryp otyrý kerek. Sonda ár balanyń óziniń qabileti ashylyp, ári qaraı ushtala túsedi. Bul fılmderdegi keıipkerlerdiń bárin ózim oqytqan shákirtterim beınelep shyqty. Qaı balanyń qaı rólge beıim ekenin jaqsy bilemin, sondyqtan akterlerdi de ózim tańdap, ulyma aqyl-keńesimdi berip otyrdym. Eń bastysy, balany qanattandyryp otyrý kerek, óıtkeni qabiletsiz bala bolmaıdy, – deıdi tájirıbeli ustaz.
Karbozovtar otbasy búgin de týǵan aýyldyń ósip-órkendeýi jolynda tynbaı eńbektenip keledi. Tútini túzý ushqan berekeli aýyldyń áleýmettik jaǵdaıynyń túzelip, turmys-tirshiliginiń gúldenýine eleýli úles qosyp otyrǵan eńbekshil áýlettiń búgingi kelbeti kópke ónege bolarlyq.
Qostanaı oblysy,
Jangeldın aýdany,
Kólqamys aýyly
