Bıylǵy 7 aıda teriskeı óńirlerge Túrkistan oblysynan 302 otbasy, ıaǵnı 1341 turǵyn kóship barypty. Bul – respýblıka boıynsha qonys aýdarýshylardyń 30 paıyzy. Memlekettik baǵdarlama aıasynda qonys aýdarýshylar qatary jyl saıyn artyp keledi. Soltústikke kóshken otbasylar birneshe máseleni birden sheshe alady. Baspanaly bolady, turaqty jumys tabady, sharýashylyq jerdi ıelenedi. Al astyqty aımaqtar qosymsha jumys kúshimen tolyǵyp, demografııalyq ósimi joǵarylaıdy.
Bıyl Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha soltústik óńirlerge qonys aýdarýshylar úshin 6039 otbasyna kvota bóldi. Al shetelden kelgen qandastarymyzǵa 1426 otbasyna kvota usynylyp otyr. Atap aıtqanda, Aqmola oblysy – 258, Shyǵys Qazaqstan oblysy – 195, Qostanaı oblysy – 350, Pavlodar oblysy – 500, Soltústik Qazaqstan oblysy 123 otbasyn qabyldaýǵa daıyn. Ishki kóshi-qon úshin Shyǵys Qazaqstan oblysyna 637 turǵynǵa kvota daıyndalsa, Qostanaı oblysy – 455, Pavlodar oblysy – 2600, Soltústik Qazaqstan oblysy 2347 turǵyndy qarsy almaq.
Osy oraıda Túrkistan oblysynyń ákimdigi, Jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy, Nur Otan partııasynyń oblystyq fılıaly «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrýda birlese júıeli jumys atqaryp keledi. Naqtyraq aıtsaq, kóshi-qondy uıymdastyrý men aqparattyq jumys kúsheıtilgen. Partııa fılıaldary, barlyq aýdan, qaladaǵy Jumyspen qamtý ortalyqtary birlese jumys isteýde. Depýtattar men belsendi azamattar da strategııalyq mańyzdy iske óz úlesterin qosyp keledi. Mysaly, kásipker Jańabaı Aǵabekov arnaıy avtobýs bóldirip, qonys aýdarýǵa nıet bildirgenderdi soltústikke ózi aparyp kelgen.
«Atqarylyp jatqan jumystardyń nátıjesinde aýdandar men qalalarda jumys birshama jandana tústi. О́tken jyly bizdiń óńirden barlyǵy 347 otbasy, 1066 adam qonys aýdarsa, bıyl 7 aıdyń ózinde osy kórsetkishke jaqyndap qaldyq. Byltyr Saıram aýdanynan 42 otbasy (141 adam) kóshse, bıyl 7 aıda 150 turǵyn jańa mekenge qonys aýdardy. Sonymen birge Jetisaı, Saryaǵash aýdandarynda da qozǵalys bar. Pandemııa ekonomıkaǵa ǵana emes, kóshi-qonǵa da teris áserin tıgizip jatyr. Degenmen bul ıgi dástúr toqtamaıdy, jalǵasyn tabady. Karantın kóptegen jospardy ózgertti. Endi onlaın baǵyttaǵy nasıhatqa barynsha kóńil bólip, kommýnıkasııanyń barlyq túri keńinen qoldanylmaq. Jýyrda Telegram áleýmettik jelisinen «Túrkistannan – Teriskeıge» atty arnaıy arna iske qosyldy», deıdi Nur Otan partııasy oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Beısenbaı Tájibaev.
Ishki kóshi-qonǵa soltústik óńirden keletin ákimdikter ókilderi men arnaıy is-sharalar da oń yqpal etýde. Jýyrda Arys qalasynda Nur Otan partııasy qalalyq fılıaly men halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy birlesip, «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda soltústik óńirlerge qonys aýdarý máselesi boıynsha «Ashyq esik» kúnin ótkizdi. Qala turǵyndaryna Pavlodar óńirinen arnaıy delegasııany bastap kelgen Sharbaqty aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵynyń dırektory G.Smaılhanova jáne Galkın aýyldyq okrýginiń ákimi D. Nurseıtov úgit-nasıhat jumysyn júrgizdi. Nátıjesinde, Arys qalasynan 10 otbasy kóshýge nıet bildirip otyrǵandyqtaryn jetkizdi.
Pavlodar oblysyna qonys aýdarǵysy keletin otbasylar az emes. Mysaly, jyl basynan beri atalǵan oblysqa 205 otbasy qonys aýdarǵan. «Baǵdarlamanyń sharapatyn kórgenderdiń 50%-y – eńbekke qabiletti jandar, 1%-y – zeınetkerler, 49%-y – balalar. Qonys aýdarǵandardyń basym kópshiligi aýyl sharýashylyǵymen aınalysqysy keledi. Jumys, úı alý máselesin retimen sheshý jolǵa qoıylǵan. Kelisimge saı kóship kelgen otbasy músheleri 5 jyl aýylda turaqtap qalýy shart, áıtpese berilgen qarajat memleket qazynasyna qaıtarylýǵa tıis», dedi Pavlodar oblysy Jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bólim basshysy Merýert Esembaeva. Al Tereńkól aýdanyndaǵy Jumyspen qamtý ortalyǵynyń dırektory Azamat Muqanov Pavlodardan 105 shaqyrym jerde ornalasqan aýdanda 35 eldi meken, 12 aýyldyq okrýg baryn, mehanızatorlar tapshy ekenin aıtady.
«Kez kelgen turǵyn kóshýge nıetti bolsa, qushaq jaıa qarsy alýǵa daıynbyz. О́z kásibin ashamyn deýshilerge egin, mal sharýashylyǵymen aınalysýǵa jer telimderi usynylady», dedi A.Muqanov.
Saýran aýdanyna issaparmen kelip, turǵyndarǵa qonys aýdarý baǵdarlamasyn túsindirgen Pavlodar aýdany ákiminiń orynbasary Qaırat Nurmaǵambetov kóship kelgen otbasynyń ár múshesine 204 myń teńge kóleminde sýbsıdııa beriletinin aıtty.
«Sondaı-aq bir jyl boıy páter jaldap turýy úshin 400 000-600 000 teńge aralyǵynda páteraqy qarjysy da qarastyrylǵan. Al soltústikke baǵdarlama arqyly kóship kelip, óz aqshama úı satyp alamyn deýshilerge jyldyq páteraqyǵa qarastyrylǵan qarjy úı satyp alýǵa qosylǵan úles retinde beriletinin de aıta ketkim keledi. Kóship kelgen otbasylardy jumyspen qamtý, balalardy balabaqsha men mektepke ornalastyrý sııaqty barlyq jaǵdaı jasalǵan. Pavlodar aýdanynda da kóship kelýshilerdiń jaǵdaıyn arttyrýǵa arnalǵan jumys qarqyndy», dedi Qaırat Qaıyrjanuly.
Derekterge júginsek, túrkistandyqtardyń basym bóligi Pavlodar oblysyn tańdaǵanyn ańǵaramyz. Bul óńirge 205 otbasy (972 adam) nemese qonys aýdarýshylardyń 67,9 paıyzy qazyq qaqqan. Soltústik Qazaqstan oblysyna – 69 otbasy (272 adam), Qostanaı oblysyna – 16 otbasy (74 adam), al Shyǵys Qazaqstan oblysyna 12 otbasy (23 adam) kóshken. Al oblys boıynsha Saıram (150 adam), Saryaǵash (142 adam), Jetisaı (118 adam), Maqtaaral (115 adam), Shardara (104 adam) aýdandary men Arys (108 adam) qalasynda teriskeıge qonys aýdarýshylar kóp.
Túrkistan oblysy
