ShALǴAIDAǴY AÝYLDAR SYMSYZ BAILANYSQA ShYǴÝDA

Búgingi tańda oblys, qala ortalyqtarynan shalǵaı qonys teýip otyrǵan  aýyl turǵyndary da jyl ótken saıyn qýanysh qushaǵyna kenelýde. Ásirese,  eldi meken  turǵyndarynyń  symsyz telefon jelisimen  qalaaralyq, ony aıtasyz halyqaralyq baılanystarǵa shyǵýy osy oıymyzǵa  aıqyn aıǵaq bolsa kerek.  Jaqynda ǵana Syr elindegi osyndaı bir aýyl turǵyndarynyń  qýanyshty kúnine kýá boldyq. CDMA-450 standartynyń symsyz baılanys jelisiniń serpindi jobasy Úkimet basshysynyń aýyldyq eldi mekenderdi telefondandyrý tapsyr­ma­syna sáıkes jáne “30 korpo­ra­tıv­tik kóshbasshylar” memlekettik baǵ­dar­lamasy sheńberinde júzege asy­ry­lýda. 2008 jyldan bastap respýblıka boıynsha joba sheńberindegi 399 bazalyq stansııanyń qondyrǵysy arqyly 220 myńnan asa telefon nómiri qosylǵan. Qazirgi stansııalar shamamen 1800 aýyldyq eldi meken­derin baılanyspen  qamtıdy. Qyzylorda oblysynda joba sheńberinde 36 bazalyq stansa qondyrylyp, shalǵaı eldi mekenderde shamamen 17 myń nómir qosylǵan. Osyn­daı sıpatta qazirgi kezde CDMA-450 abonenttik radıoqosylý jelisimen 263 aýyldyq eldi mekenniń 215-i qamtylǵan, ıaǵnı Syr eliniń aýyldyq jerleriniń  80 paıyzy  qamtylǵan. Qyzylorda oblysynda “CDMA-450 tehnologııasyn paıdalanýmen aýyldyq telekommýnıkasııa baıla­ny­syn jańar­tý jáne damytý” joba­sy­nyń birinshi kezeńi aıaqtaldy. “Qa­zaq­te­lekom” AQ fı­lıaly Qyzylorda ob­lystyq tele­kom­mýnıkasııalar dırek­sııasynyń ta­rapynan 29 sáýirde atal­mysh tehno­logııa boıynsha tele­fon­dan­dyrylǵan Shıeli aýdanyndaǵy Qos­úıeń­ki aýylynda baspasóz-týry ótkizildi. Magıstraldyq kommýnıkasııa­lar­dan qashyqta ornalasqan Qosúıeńki aýylynyń turǵyndar sany 180 adamdy quraıdy. Osy ýaqytqa deıin bul jerde tek qana jergilikti ákimshilik nemese múmkindiginshe áleýmettik nysandar telefondandyrylǵan. 2008 jyly CDMA-450 jelisiniń damý jobasy boıynsha Shıeli aýdanynda bıiktigi 50 metrlik antenna-dińgektik qurylǵysymen bazalyq stansııa ornatylýy Qosúıeńki aýylynyń turǵyndaryna telefon baılanysyna qosylýǵa múmkinshilik berdi. Búgingi tańda Qosúıeńki aýyly qa­laaralyq  jáne halyqaralyq baı­la­nysqa qosylýǵa, sonymen birge 128 kBıt/s jyldamdyǵymen CDMA-1h tehnologııasy boıynsha ǵalamtor jelisine qosylýǵa ruqsaty bar 18 telefonmen qamtylǵan. Usynylyp otyrǵan  WLL CDMA teh­nologııasy shyǵyny men jobany júzege asyrý merzimderi jaǵynan da, sonymen qatar berilgen tehnolo­gııa­nyń keleshek paıdalaný tuǵyrynan qaraǵanda óte yńǵaıly,  utymdy bolyp tabylady. Baspasóz – týry sońynan osy saltanatty sharaǵa qatysqan bir top laýazymdy tulǵalarmen áńgimelesken edik. Qyzylorda oblystyq telekom­mý­nı­kasııalar dıreksııasynyń bas dırektory S.Baltabaıuly: – Búgingi tańda oblys boıynsha 80 paıyz aýyldyq eldi mekenderi  CDMA-450 standarty boıynsha symsyz baılanyspen qamtylǵan. Osy jobany júzege asyrý baılanys qyz­me­tine suranystardy qanaǵat­tan­dy­rýǵa jáne aýyldyq jerlerde tele­fon­dy ornatý kezegin joıýǵa, qa­shyq­ta ornalasqan shaǵyn eldi mekenderdi baılanyspen qamtýǵa yqpal etedi. Eske salsaq, Qazaqtelekomnyń jigerliginiń arqasynda, bizdiń oblys eń birinshi bolyp aýyldyq jelisiniń 100 paıyz sandandyrý deńgeıine jetti. Sonymen birge, bizdiń oblys WLL CDMA jelisin taratý jobasyn birinshi bolyp aıaqtaıdy degen oıǵa senimdimiz. “Nur Otan” HDP Qyzylorda oblystyq fılıalynyń tóraǵasy N.Qudaıbergenov: – Negizgi ınfraqurylymnan qashyqta ornalasqan aýyldardyń áleýmettik damý shar­ty­nyń biri – telekommýnıkasııamen qamtylýy. Aýyldardy aýdan orta­lyq­tarymen baılanystyratyn áýe jelisi jáne radıouzartqyshtar senimsiz boldy. О́ıtkeni aýa-raıynyń qolaısyz kezinde shet jerde orna­las­qan aımaqtarmen baılanys biraz ýaqytqa deıin bolmaı qalatyn. Eger osy jobanyń sheńberinde jaqyn aradaǵy birneshe jyldyń ishinde aýyl­dyq jerlerdi ǵalamtorǵa jáne te­le­fonııaǵa erkin qosý maqsaty oryn-dalsa, bul úlken is bolyp tabylady. Aǵymdaǵy jyldyń mamyr aıynda Qostanaı oblysynyń bazalyq stan­sa­synda EV-DO jabdyǵyna qa­natqaqty synaq ótkizý jospar­lan­ǵan. Bul jabdyq klıentterge ǵalamtor júıesine qosylýǵa múmkindik beredi. Jeliniń jumys istep turǵan aımaq­ta­rynda (2012 j. deıin) kezeń boı­ynsha málimetter berý jab­dyǵymen qamtamasyz etý josparlanýda. 2011 jyldan bastap jańadan qon­dyrylǵan beketter abonentterdi daýyspen jáne málimetterdi berý qyzmetimen qamtamasyz etedi. Sonymen Syr aımaǵy turǵyn­da­ry tolyǵymen symsyz baılanystarǵa shyǵýda. Alla jazsa,  aldaǵy jyldary  ǵalamtorǵa de shyqpaq. Erkin ÁBIL. Qyzylorda oblysy, Shıeli aýdany.