Hımııa salasynyń sarapshylary, kásiporyndardyń, qoǵamdyq uıymdardyń, memlekettik organdar men damý ınstıtýttarynyń ókilderi qatysqan is-sharada negizgi máseleler men usynystar talqylandy.
Indýstrııalyq damý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Oljas Álibekovtiń aıtýynsha, hımııa ónerkásibi – ekonomıkanyń strategııalyq mańyzdy segmentteriniń biri. О́ıtkeni hımııalyq ónimder kóptegen salada qoldanylady.
– О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstandaǵy hımııalyq ónim óndirisiniń kólemi 469 mlrd teńgeni qurady. 2019 jylǵy kórsetkish te osymen shamalas – 466,2 mlrd teńge. Al 2021 jyldyń 7 aıyndaǵy kórsetkish 294,2 mlrd teńgege teń, – dedi Oljas Álibekov.
Onyń aıtýynsha, sala kásiporyndary ishki naryqty qamtyp qana qoımaı, eksporttyq naryqtarǵa da shyǵady. Máselen, byltyr eksport kólemi 922 mln dollardy quraǵan. Al 2021 jyldyń birinshi jartyjyldyǵyndaǵy eksport kólemi 458,2 mlrd teńgege teń. Hımııalyq ónimniń negizgi bóligi Reseıge (18,1 paıyz), Qytaıǵa (9,9 paıyz) jáne О́zbekstanǵa (6,9 paıyz) jiberiledi.
Sońǵy jyldary hımııa naryǵyndaǵy ınvestısııalyq belsendilik artyp keledi. Aıtalyq, 2020 jyly ınvestısııalar 84 paıyzǵa (298,1 mlrd teńgege deıin) ósken. Osy jyldyń jeti aıynda ınvestısııa kólemi 5,1 ese, 315,6 mlrd teńgege deıin ulǵaıǵan. Kórsetkishterdiń ósýi Atyraý oblysyndaǵy munaı-gaz-hımııa kesheni qurylysynyń birinshi kezeńindegi qurylysymen baılanysty.
O.Álibekov atap ótkendeı, 2010 jyldan bastap ındýstrııalyq baǵdarlamany iske asyrý hımııa ónerkásibin damytýǵa aıtarlyqtaı serpin bergen. Osy kezeńde shamamen 5,5 myń jumys orny qurylyp, 137,1 mlrd teńgege 83 joba iske asyrylǵan.
KAZHIMPROM Qazaqstan hımııa ónerkásibi odaǵynyń basqarma tóraǵasy Oleg Paktyń aıtýynsha, búginde Qazaqstannyń ishki jalpy ónimindegi hımııa ónerkásibiniń úlesi 0,25 paıyzǵa teń. Bul basqa eldermen salystyrǵanda kóp tómen. Máselen, atalǵan kórsetkish Reseıde – 2, Ázerbaıjanda – 5, О́zbekstanda – 1, Koreıada – 1,6, AQSh-ta – 2, Qytaıda – 8, Germanııada 10 paıyzdy quraıdy. Bul rette Qazaqstannyń ishki jalpy ónim kólemindegi hımııa ónerkásibiniń úlesin 2,5-3 paıyzǵa deıin ósirýge múmkindigi bar.
– Salanyń damýyn tejeıtin negizgi problemalardyń biri – shıkizatqa qoljetimdiliktiń shekteýliligi. Sonymen qatar metanol, ammıak, etılen, propılen, benzol, etılen totyǵy, kaýstıkalyq soda sekildi birqatar bazalyq hımııalyq ónimderge bıznestiń qoly jete bermeıdi. О́ńdeý ónerkásibi jobalaryn qoljetimdi qarjylandyrýǵa qatysty da máseleler bar. Bulardy sheshý úshin qoldanystaǵy zańnamaǵa ózgeris engizý qajet. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar bazasynda jáne basqa da alańdarda memleket esebinen ónimder óndirisin uıymdastyrý kerek. О́nerkásipti damytý qory arqyly qoljetimdi qarjylandyrý quraldaryn usyný, ónerkásiptik granttar berý, ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystardy qarjylandyrý arqyly da saladaǵy máselelerdi sheshýge múmkindik bar, – deıdi O.Pak.
QazIndustry ortalyǵynyń ókili Saltanat Úısimbaevanyń aıtýynsha, COVID-19 pandemııasy álemdik ónerkásiptiń jaǵdaıyna aıtarlyqtaı áser etken.
