Damýshy elderdiń ulttyq valıýtalaryna tán jaǵdaı bizdiń ulttyq valıýtamyzdy da aınalyp ótpedi. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń ulttyq valıýtamyzdyń aıyrbas baǵamyn birqalypty deńgeıde ustaýdan bas tartý, valıýtalyq ıntervensııa kólemin tómendetý jáne teńgeniń aıyrbas baǵamynyń qalyptasý úrdisine aralasýyn shekteý týraly qabyldaǵan sheshimi kesheli beri halyq arasynda qyzý pikirtalas týǵyzýda. Ekonomıkanyń, onyń ishinde qarjy naryǵynyń kúrt ózgerýine jol bermeý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq banki 3 teńge kóleminde aýytqýyn eskere otyryp, teńgeniń AQSh dollaryna shaqqandaǵy araqatynasyn 185 teńge mólsherinde belgiledi. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń resmı keltirgen málimeti boıynsha 2012 jylǵa qaraǵanda 2013 jyly tólem balansynyń profısıti 5,4 esege qysqarǵan. Teńge baǵamyn túzetý týraly sheshim qabyldaýǵa bul da ózindik negiz boldy dep aıta alamyz.
Ulttyq valıýta baǵamynyń tosynnan ózgerýi, ári «kósh júre túzeledi» degendeı, ýaqyt óte kele nyǵaıýy uzaqmerzimdi perspektıvada ekonomıkaǵa oń yqpal jasaıdy. El Úkimeti tıisti sharalar keshenin júzege asyrsa, bul mýltıplıkatıvtik áserge ıe bolady. Bul turǵydan el Úkimetiniń qarap qalmaı jatqanyna bárimiz kýá bolyp otyrmyz. Ulttyq valıýtamyzdyń nyǵaıýy ónerkásip óndirisiniń, ınvestısııanyń, jumyspen qamtý deńgeıiniń, nátıjesinde ishki jalpy ónim mólsheriniń ósýine áser etedi. Sebebi, bul eń aldymen kapıtaldyń ketýine shekteý qoıady. Aǵymdaǵy syrtqy ekonomıkalyq konıýnktýra men makroekonomıkalyq jaǵdaı úshin qalypty qubylys bolyp tanylatyn bul úderis otandyq taýarlardyń básekege qabilettiligin qoldaý aıasynda ári altyn-valıýta qorynyń tómendeýiniń aldyn alý, eksport pen ımport almastyratyn sala kásipkerleri úshin óte tıimdi. Keden odaǵy sheńberinde otandyq óndirýshilerdi ekonomıkalyq turǵydan qoldaý barysynda óte qajet tetik.Maııa ARZAEVA,
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti
qarjy kafedrasynyń meńgerýshisi,
ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent.
