Qarqyn

Bıtým zaýyty... Bul bizdiń elimizdi ózgeden buıym suraý táýeldiliginen qutqaryp, óz qajetimizdi ózimiz óteı bas­taýy­myzdyń belgisi. Jýyrda, ıaǵnı ótken jyldyń jel­toq­san aıynda Memleket basshysy aldynda telekópir arqyly iske qosylǵan zaýyt qazir alǵashqy ónimderin bere bastady.

 

Aqtaý plastıkalyq massa­ zaýy­tyna jol bıtýmdary óndi­ri­si – 2010-2014 jyldarǵa arnal­ǵan údemeli ındýstrııalyq-ınno­va­sııalyq damý memlekettik baǵ­dar­lamasynyń jemisi. Zaýyt ju­mysy joǵary sapaly jol bıtým­daryn óndirý úshin tıimdi bo­lyp tabylatyn «Qarajanbas» ken ornynan jylyna 1 mln.tonna munaı óńdeýge negizdelgen. Mu­naıdan óndirilgen totyqqan bı­tým Qazaqstannyń barlyq jol-klımattyq aımaqtaryna tó­zimdi keledi. Eki túrli markaly­ to­tyqqan bıtým óndirisiniń kó­lemi jylyna 406 myń tonnany quramaq. Aqtaý bıtým zaýytynda daıyndalatyn polımerli-modıfıkasııalanǵan jol bıtýmy Qazaqstanda buryn óndirilmegen, sol sebepti jol qurylysynda qoldanylmaǵan ınnovasııalyq jol materıaly bolyp tabylady. Ystyq pen sýyqqa tózimdi, joldyń jaramdylyq merzimin uzartyp, olardyń jóndeý shyǵyndaryn aıtarlyqtaı azaıta­tyn atalmysh buıymnyń jylyna 120 myń tonnasyn shyǵarý josparlanǵan. Bı­tým sapasynyń joǵalmaýy  úshin ónim óndirýshiler jol bıtýmdaryn bir jol­ǵy polımerli kóliktik ydystyń eki tú­ri­ne – bıg-begı (1000 kg) jáne qaptarǵa (40 kg)  bólshektep oraýdy qolǵa alyp otyr. О́lshenip oralǵan salqyn bıtýmdy qoldaný tek materıaldyń bastapqy fızıka-hımııalyq kórsetkishterin saqtaýǵa ǵana emes, sonymen birge, úlken kólemdi bıtým qoımalarynda bıtýmdardy balqymaly túrde ustaýdaǵy shyǵyndardyń azaıýy esebinen asfalt-beton zaýyttarynda únemdilikke qol jetkizedi. Búginge deıin 5 myń tonnadan astam bıtým men 7 myń tonnadan astam vakýýmdyq gazoıl daıyndap úlgergen zaýyttyń bolashaqta óz ónimdilik aıasyn keńeıte túsý mejesi bar.  Sáýir aıynda tolyq qýatyna enip jumys júrgizýdi josparlap otyrǵan óndiris orny 286 adamdy jumyspen qamtyǵan. Qytaılyq áriptesterinen úırený arqyly óndiristi tıimdi júrgizý baǵytynda tájirıbe jetildirgen mamandar jumysqa tyń kúshpen kirisken.  Aldymen óńirdiń, elimizdiń ishki qajettiligin qamtamasyz etip, keıin syrt elderge eksportqa shyǵarylatyn jol bıtýmy  shaǵyn bolsa da el ekonomıkasyna oń áser etetin óndiris kózderiniń biri bolady dep kútilýde. Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». Mańǵystaý oblysy. ---------------------------------------- Sýretterdi túsirgen S.MAIEMEROV.