Respýblıkamyzda aıaq astynan teńgeniń baǵam ózgertýinen kóptegen kásiporyndar men mekemelerdiń ábigerge túsip, úreılengenine qaramastan, aýyl sharýashylyǵyndaǵy jaǵdaı birqalypty. Qashanda Elbasynyń saıasatyn qoldap, shydamdylyqty alǵashqy orynǵa qoıa biletin aýyl eńbekkerleri AQSh dollarynyń sharyqtaı ósýiniń sońy jaqsylyqqa jetkizer degen senimde.
Rasyn aıtqanda, 11 aqpandaǵy jaısyz habar aýyl adamdarynyń da júregin aýyrtty. Kóńilderine qaıaý túsirdi. Alaıda, óziniń elin, jerin bárinen artyq kóretin, Otanyn shyn súıetin aýyl patrıottarynyń sabyrlylyq saqtaýy basqalarǵa tamasha úlgi deýge laıyqty mysal.
Jasyratyny joq, keıingi kezde aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń baǵasy qunsyzdana bastady. Et, sút, t.b. ónimder syrttan tasymaldanyp, otandyq ónimder dúken sóreleri men qoımalarda uzaq jatyp qalatyndy shyǵardy. Eger de Ulttyq bank tóraǵasy Qaırat Kelimbetovtiń sózine sensek, aldaǵy ýaqytta ımporttyq ónimder men ishki ónimder ózara básekege túsip, nátıjesinde sońǵysyna mártebe berilmekshi. Agrarlyq keshenniń eńbekkerleri de osy bir qundy pikirge den qoıyp, bir-birlerin shydamdylyqqa shaqyrǵandaı.
– Teńge baǵamynyń naqtylanýy, – dedi bizge «QazAgroQarjy» AQ-tyń arnaıy ókili Rınat Kemeshov, – qazaqstandyq agrarshylardyń ustanymyn nyǵaıta túspek. Olar ónimderin ishki saýdaǵa da, alys shetelder men TMD elderine de kóptep jóneltetin bolady.
Bizdiń memleketimiz aýyl sharýashylyǵyna sýbsıdııa bólýdi jalǵastyra bermek. Janar-jaǵarmaı, astyq, sút ónimderi, taǵy basqalar sýbsıdııa alady. Qysqasy, ónim óndirýshilerdiń shyǵyny burynǵy kórsetkishpen qala beredi. Al tabys kerisinshe ósedi. Bul – otandyq óndirýshilerdiń ónimderdi molynan shyǵaryp satýyna keń jol ashyldy degen sóz.
Rınat Kemeshov «QazAgroQarjy» AQ-tan nesıe alǵan aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndiretin kásipkerlerge teńgeniń baǵamynyń túzetilýi esh áser etpeıtindigin, jasalynǵan kelisimshartqa eshqandaı qaıta eseptesý jasalynbaıtyndyǵyn eskertti. Sarapshynyń pikirinshe, Úkimet otandyq agrarshylardyń shetel tehnıkalaryn satyp alýyna da ádettegideı jeńildikterdi saqtap qalýǵa tıis.
– Shyndyǵynda, shetelderden ákelinetin sút ónimderiniń quny bizdikinen arzan bolǵandyqtan az zardap shekken joqpyz, – deıdi respýblıkadaǵy sút óndiretin aqtóbelik iri kásiporyn – «Aıs» JShS bas dırektory Qýanysh Ishanov, – endi sheteldik ónimder qymbattaýǵa tıis. Olarmen básekege túsetin kez keldi. Biz óndiretin sút jáne sút ónimderi ekologııalyq taza bolyp sanalady. Bir ǵana problema bar, ol – astyq pen jemge baǵanyń ósip ketýi múmkin. Bul oraıda, Úkimettiń qamqorlyǵyna senemiz. О́ıtkeni, memleket bizdi árdaıym qoldap keldi.
Q.Ishanov ımporttyq tehnıkalar men qural-jabdyqtardyń, olarǵa qajetti bólshekterdiń baǵasy ósetindigin eskerdi. Alaıda, belgili bıznesmen bul oraıda kóp shyǵynǵa batpaspyz dep úmittenedi.
Qaraǵandy qalasyna taıaý ornalasqan «Topar jylyjaılary» JShS dırektory Aleksandr Zabırovpen habarlasqanymyzda, bilikti basshy teńgeniń qunsyzdanýyna qynjylys tanytpady. Kerisinshe, óz kásiporny óndiretin ónimderdiń kóptep satylatynyn bylaısha túsindirdi:
– Teńgeniń qunsyzdanýy biz úshin qaýipti emes, – dedi ol bizge. – Birinshiden, ımporttyq ónimdermen báseke bastalady. Bizdiń ónimimiz sapaly. Sondyqtan shetel ónimderiniń ornyn aýystyramyz dep oılaımyz.
Aýyl sharýashylyǵynda eseli eńbek etip jatqan kásipkerlerdiń pikirlerin kóptep keltirýge de bolar edi. Biraq, olardyń oılary bir arnaǵa toǵysady. Teńgeniń qunsyzdanýy aýyl sharýashylyǵy ónimderine zııanyn tıgizbek emes. Sondyqtan, olar erteńgi kúnge degen nyq senimmen, halyqty sapaly da qymbat emes ónimderimen berekege kenelte beremiz, deıdi biraýyzdan.
Tańat QOJMANOV.