Foto: Aqorda
«Biz óńirlik jáne jahandyq qaqtyǵystardy talqylaımyz. Alaıda Siz Túrkııanyń burynǵy syrtqy ister mınıstri retinde kelissózder BUU men basqa da iri halyqaralyq uıymdar alańynda emes, odan tysqary jerlerde ótip jatqanyn ańǵarǵan shyǵarsyz. Taraptar BUU-da emes, belgili bir elderdiń astanalarynda, jekelegen konferens-zaldarda kezdesedi. BUU joǵary ókilderiniń qaqtyǵystarǵa araaǵaıyndyq jasaǵanyn kóre bermeımiz. Bul oılanatyn másele. Demek BUU-nyń róli tómendep ketti degen sóz. Men oǵan qatty alańdaımyn. О́ıtkeni ózim de BUU men basqa da halyqaralyq uıymdarda qyzmet ettim. Qazir jurt kelesi BUU Bas hatshysy kim bolady degen taqyrypty talqylap jatyr. Meniń oıymsha, bul asa mańyzdy emes. Eń basty túıtkil, uıym qazirgi kúıinde ári qaraı qyzmetin jalǵastyra ala ma?», dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev jasandy ıntellektiniń halyqaralyq uıymdar qyzmetine yqpalyn zerdeleýge shaqyryp, jahandyq Uıymdy túbegeıli reformalaý qajet ekenine toqtaldy.
«Álginde aıtqanymdaı, óte ózekti halyqaralyq máselelerdiń sheshilýine Qaýipsizdik Keńesiniń ózi kedergi keltirip otyr. Bul oǵash, bálkim, aqylǵa syımaıtyn jaǵdaı. Adamdar, dıplomattar men saıasatkerler basqa alańdarda kelissóz júrgizýge májbúr. Aıtpaqshy, bul problemany byltyr qyrkúıek aıynda ótken BUU Bas assambleıasynyń kezekti sessııasynda Prezıdent Donald Tramp dál sıpattady. Men onymen tolyq kelisemin. Ol BUU shtab-páterindegi buzylǵan telesýfler men eskalatordy synǵa alyp, «BUU-da bári isten shyqqan!» dedi. Alaıda eń mańyzdy másele – Birikken Ulttar Uıymynda jáne basqa da halyqaralyq qurylymdarda beıbitshilikti saqtaý úderisi toqyrap tur. Men – kópjaqty dıplomatııanyń jaqtaýshysymyn. Beıbitshilikke bastaıtyn ádildik ıdeıasynyń tóńiregine toptasqan adamzattyń jarqyn bolashaǵyna áli de senemin», dedi Memleket basshysy.
Antalııa forýmy: Prezıdent paneldik sessııaǵa qatysý úshin NEST kongress ortalyǵyna bardy
Sonymen qosa, Prezıdent BUU-ǵa ýaqyt talabyna saı kelmeıtin ıdeıalar men ustanymdardan arylý qajet ekenine toqtaldy.
«Atalǵan Uıymnyń negizi 80 jyl buryn qalandy. Keıbir adamdar uıym ábden eskirdi, quldyrap bara jatyr degen pikir aıtady. Kelisýge týra keledi. Bizge BUU Jarǵysyna muqııat mán bergen jón. Jarǵyda «dushpan memleketter» degen uǵym bar. Ras, 80 jyl buryn bári túsinikti edi. Al qazir álgi «jaý elder» Uıymdy qarjylandyrý jáne beıbitshilikti qoldaý isinde mańyzdy ról atqaryp otyr. Eń bastysy – BUU-nyń bedelin kóterip, tıimdiligin arttyrý», dedi ol.
Sodan soń Qasym-Jomart Toqaev preventıvti dıplomatııanyń qaqtyǵystardy toqtatýda óte ózekti ekenine mán berdi.
«Bul taqyryp burynnan talqylanyp keledi, keminde 30 jyl boldy. Biraq ózgergen eshteńe joq. Jaǵdaı dilmár sóz, deklarasııa kúıinde qalyp jatyr. О́ńirlik jáne jahandyq shıelenisterdi boljaýǵa basa mán bergen jón dep oılaımyn. Preventıvti dıplomatııa degenimiz – osy. Sonymen qatar biz kópjaqty tıimdi dıplomatııaǵa qoldaý kórsetý úshin kúsh-jigerimizdi biriktirý kerek», dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy Antalııa dıplomatııalyq forýmynyń paneldik sessııasyna qatysty
Soltústik Makedonııa Prezıdenti Gordana Sılıanovska-Davkova Qasym-Jomart Toqaevtyń BUU óz jumysynda preventıvti dıplomatııaǵa basa nazar aýdarý kerek degen pikirine qoldaý bildirdi.
«Birikken Ulttar Uıymy men Eýropa Odaǵy áý basta álemde beıbitshilik ornatý úshin qurylǵan. Degenmen eki qurylym da soǵyspen betpe-bet kelip, sátsizdikke ushyrady. Nelikten bulaı boldy? О́ıtkeni preventıvti dıplomatııa joq. Toqaev myrza preventıvti jáne proaktıvti dıplomatııa jaıynda aıtty. Saıası sheshimder qabyldaýda bizge osyndaı oń úlgi jetpeı tur», dedi Soltústik Makedonııa Prezıdenti.
Sondaı-aq pikirtalasqa Grýzııa Premer-mınıstri Iraklıı Kobahıdze qatysty.
