«Shańyraq» baǵdarlamasynyń sharapaty

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen iske qosylǵan «Shańyraq» baǵ­darlamasy (5-10-20) azamat­tar­dyń tıimdi nesıemen baspanaly bolýyna septigin tıgizip otyr. Joba­ǵa tek baspanaǵa muqtaj adam retinde jergilikti ákimdik keze­gine turǵan turǵyndar ǵana qa­tysa alady. Bul rette
Shym­ke­nt qalasyndaǵy «Turan» shaǵyn aýdanyndaǵy eki kóp qabatty úıden 200-den astam páter óz ıe­le­rin tapty. Osy mańda atal­ǵan baǵ­darlama aıasynda boı kó­ter­gen taǵy 27 kópqabatty úı daıyn tur. Oǵan kóp uzamaı taǵy 1 728 otba­sy qonystanbaq.

Osylaısha birneshe jyl boıy jer­gilikti atqarýshy organda tur­ǵyn úı kezegine tirkelgen shym­kenttikter qonys toıyn toı­lap jatyr. Solardyń biri 47 jas­taǵy dáriger Altynaı Kara­qu­lova 2014 jyly kezekke tu­ryp, sodan beri óz jala­qy­sy­nan aı sa­­­­ıyn jarna tólep, kópten kútken mejeli kúndi jaqyndatty. Tórt ja­sar uly Aıbol men eki jasar qyzy Aılıdy jalǵyz ózi tárbıelep otyrǵan ana úshin al­dymen balalarynyń deni saý bol­ǵany jáne jaldamaly úıde kú­neltpeı óskeni úlken arman bo­latyn.

– О́mir boıy jaldamaly pá­ter­de turyp keldim. Al qazir, Qu­daıǵa táýbe, óz úıim bar. Meniń bul kúıimdi ondaǵan jyl boıy «shaǵyn bolsa da, óz úıim bolsa» dep armandaǵan adam ǵana túsine alady. Maǵan birden al­pys sharshy metrlik páter bu­ıyr­dy. Endi balalarymnyń óz bólmesi, meniń óz bólmem bolady. Al asúıdiń ózi qandaı keń! Bári unaıdy. Te­zirek kóship alǵansha taǵat­sy­z­da­nyp baramyn, – deıdi pá­te­­riniń kil­tin endi ǵana qolyna alyp, qýa­nyshy qoınyna syımaı tur­ǵan Altynaı.

Shymkenttegi №36 orta mekte­bi­niń pedagog-logopedi Nazıra Baımuhamedova da qonys toıyn toı­laýshylar qatarynda. Kiltin alý­ǵa ápkesimen birge kelipti. Biraz jyl buryn «Turǵyn úı qu­ry­lys jınaq bankinde» depozıt ashyp, aqsha jınaýǵa keńes bergen, yntalandyrǵan osy ápkesi eken.

– Men Nazırany depozıt ashý­ǵa májbúrledim desem de bola­dy. Tipti aı saıyn aqsha salýyn baqylap otyrdym. Árıne, oǵan jaldamaly páter­diń aqysynan bólek arttyryp, aqsha jınaý ońaı bolǵan joq. Qazirdiń ózinde «Shańyraq» baǵdarlamasyna qa­ty­sý úshin aı saıynǵy tabys deń­geıi jetispedi, men bir­le­­sip qa­ryz alýshy boldym. Men ba­ýy­rymnyń óz páteri bolǵa­nyn qalaımyn, – deıdi Lázzat Sattaeva.

Baǵdarlama sharttaryna sáı­kes, eger ótinish berýshiniń aı sa­ıyn­­ǵy tabysy qaryzdy resim­deý úshin jetkiliksiz bolsa, onyń týys­tary kepilger bola alady.

Saltanatty rásimge qala áki­mi­­niń orynbasary Erǵalı Bilis­bekov qatysyp, qonys ıelerin quttyqtady.

– Qazirgi kezde Shymkentte turǵyn úı alý kezeginde 46 myńnan asa adam tur. Azamattardy tur­ǵyn úımen barynsha qam­tama­syz etý úshin turǵyn úı qury­ly­sy bel­­sendi júrgizilýde. Búgin biz qo­nys­tanýshylardyń sheksiz qýa­­nyshyna kýá boldyq. Bar­sha­ńyzdy ómirińizdegi osy ba­qytty sát­termen quttyq­taı­myn, otba­sy­laryńyzǵa baqyt pen aman­dyq tileımin, – dedi Erǵalı Bilisbekov.

Bıyl qala ákimdigi turǵyn úıge muqtaj otbasylardy qoldaý úshin turǵyn úı sertıfıkattary­na 500 mln teńge bóldi. Árbir azamatqa qaıtarymsyz negizde ıpotekalyq kredıt boıynsha bas­tapqy jarnanyń bir bóligin óteýge 1 mln teńgeden beriledi. «Shańyraq» baǵdarlamasynyń alǵashqy 224 qatysýshysy arasynda 184 qonys ıesi osyndaı sertıfıkatqa ıe boldy.

Osy jyly Shymkentte «Otba­sy bank» «Shańyraq» baǵy­ty boıynsha satylatyn 1 728 páterdiń 1 328-iniń ıesin konkýrs arqyly kezekte turǵandar arasynan anyqtady. «Otbasy bank» Shymkent fılıalynyń dırektory Dáýren Saýdabaevtyń aıtýynsha, jyl sońyna deıin taǵy 400 páter boıynsha konkýrs ótedi. Barlyq aqparatty BASPANA.KZ saıtynan jáne banktiń áleýmettik jelilerdegi paraqshalarynan tolyq alýǵa bolady.

«Shańyraq» baǵdarlamasy eń aldymen turǵyn úı baǵasynyń tómen­digimen tartymdy. Ár shar­­­shy metr 200 myń teńge tu­ra­dy. Na­ryqtyq baǵamen salys­tyr­ǵan­da 30-50 paıyzǵa az.

Nesıeleý sharttary da óte tıimdi. Baǵdarlamaǵa otbasynyń árbir múshesine shaqqanda sońǵy alty aıdaǵy tabysy jylyna eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 3,7 eselengen mólsherinen aspaıtyn, kezekte turǵan azamattar qatysa alady. 2021 jyly bul soma 129 392,7 teńgeni quraıdy. Nesıe jyldyq 5 paıyzben 20 jylǵa deıingi merzimge beriledi. Bul rette bastapqy jarna 10 paıyz­ǵa teń.

– 10 paıyzben shektelýge bolady, sodan keıin qalaýynsha aı sa­ıynǵy tólemder deńgeıin tómen­detý úshin bastapqy jar­na­­ny ulǵaıtýǵa da bolady. «Sha­ńy­raq» baǵdarlamasy qaty­sý­shynyń tólem qabilet­ti­ligin ras­­­taý kezindegi qolaıly shart­ta­­­­rymen tartymdy. Bul aza­mat­tardyń edáýir basym bóli­giniń baǵdarlamaǵa qaty­sýy­na múm­kin­dik beredi.

Baǵdarlamaǵa qatysýshylar úshin taǵy bir bonýs bar eken. Jar­nany nesıe boıynsha Shym­kent­tegi uqsas páterdi jalǵa alý­­­dyń aı saıynǵy tólemi deń­ge­­ıinde, tipti odan da tómen kó­lem­de tóleýge bolady. Bul otba­sylyq bıýdjetke aýyr tıe qoı­maı­dy.

– Eger klassıkalyq ıpotekamen salystyratyn bolsaq, bul baǵdarlamaǵa qatysýshylardy nesıe tóleýge jaqsy yntalandyrady. Keıin ózińe qalmasa da jalǵa beriletin turǵyn úı tólemine qarjy quıǵannan góri óz baspanańnyń sharshy metr­le­rin birte-birte satyp alý­dyń úlken aıyrmashylyǵy bar. Nátı­je­sinde, biraz ýaqyttan ke­ıin adamnyń óz úıi bolady. Kez kelgen otbasy úshin, ásirese turǵyn úıdi alǵash satyp alǵandar úshin bul – jaqsy baza. Árıne, baǵ­dar­la­ma qatysýshylaryna belgili bir talaptar qoıylady. Mysaly, kezekte turǵandardyń sońǵy bes jyl ishinde jeke menshik qu­qy­ǵyn­da baspanasy bolmaýy tıis, – deıdi Dáýren Saýdabaev.