О́ner • 28 Qazan, 2021

О́nerpaz boıynda bekzattyq bolǵany durys

103 ret kórsetildi

Ulttyq ónerimizdiń bir tóresi – bı. Ol týraly aıtqanda oıymyzǵa aldymen ataqty bıshi, Qazaqstannyń halyq ártisi Shara Jıenqulova túsedi. Osy aıaýly apamyzdyń izin basyp, bı ónerinde óz qoltańbasyn qalyptastyrǵan Toıǵan Ospanqyzynyń da orny erekshe. Ol tanymal bıshi ǵana emes, qazaq bıin zerttep, ony ǵylymı aınalymǵa engizýge úles qosqan ónertanýshy ǵalym. Biz búgin sahna sańlaǵymen ómiri men óneri jaıynda suhbattastyq.

О́ner ata-anamnan darydy

− О́ner adamynyń joly, taǵdyry ózgege uqsamaıdy. Siz qandaı ortada óstińiz, áke-shesheńiz kim boldy, áńgimeni sodan órbitseńiz?

− Jalpy adam balasy ómirge daryndy bolyp keledi deıdi, ony jetildirý, talantyn ushtaý ózine baılanysty. Men – shopannyń qyzymyn. Besinshi synyptan Aqtóbe qalasyndaǵy malshylar men temirjolshylardyń balalaryna ar­nalǵan mektep-ınternatta oqydym. Ákem tor­ǵaılyq, ult ustazy Ahmet Baıtursynov dúnıe esigin ashqan Aqkólde týǵan. 20-30-jyldardaǵy qıyn-qystaý kezeńde aǵaıyn­darymen Aqtóbege aýyp baryp, sol jaqtan úılenip, turaqtap qalǵan. So­ǵysqa barǵan, túrli qıyndyqty bas­tan keshken qajyrly adam edi. Dombyra sher­tip, án aıtatyn. Anam da ónerden qara jaıaý emes. Maǵan óner solardan darydy dep oılaımyn. Mektepte júrgende dombyra úıirmesine baryp, horǵa qatystym. Sport­qa da «ket ári» bolmadym. Arasynda bılep te júrdim. Sonyń ishinde maǵan bı óte jaqyn boldy. Mekteptiń qasynda oblystyq mádenıet úıi bolatyn, sondaǵy bı úıirmesine jazyldym. Onda bizge bıdiń qyr-syryn kásibı maman orys jigiti úı­retti. Sol kisiden kóp nárse úırendim. Sóı­tip, joǵary synypta túrli mádenı is-sha­ralarda jeke bılep, kózge tústim. Oqý bitiretin kez de jaqyndap qaldy. Bir­de «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas alash) gazetinen Almatydaǵy eki jyldyq es­trada, sırk jáne óner stýdııasy týraly ja­zylǵan maqalany oqydym. Soǵan barýǵa ańsarym aýdy. Orta mektepti aıaqtaǵannan keıin Almatyǵa keldim, eshkimdi tanymaımyn. Áıteýir, bizdiń aldymyzda mektep bitirip, Almatyǵa oqýǵa túsken tanys balalar men qyzdar bar edi, solardy taýyp aldym. Atalǵan óner stýdııasy 1965 jyly ashylǵan, alǵashqy túlekterin 1967 jyly ushyrsa, ekinshi túlekteri 1969 jyly támamdaıdy. Oqýǵa jastardy eki jyl oqytyp, sosyn qabyldaıdy eken. Men 1968 jyly baryp otyrmyn. Oqýǵa qabyldamady.

− Endi ne istedińiz?

− Aqtóbege qaıtyp keldim. Aýylǵa barǵym kelmedi, onda barsam bıden qol úzip qalamyn dep oıladym. Sondyqtan qaladan jumys izdedim. Barmaǵan jerim joq. On jetige tolmaǵansyń dep eshqaıda almaıdy. Sóıtip júrgende, bireýlerden Aqtóbe fılarmonııasynda qyzmet isteıtin Gennadıı Shýlga degen kisi izdep jatyr degendi estidim. Ol kisiniń baldyzy mektepte bizben qatar oqyǵan. Mektep bitirý keshine kelgende ol meniń bılegenimdi kórip, esinde saqtap qalypty. Sol jyldary Aqtóbe oblystyq fılarmonııasyn memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Parlament Májilisiniń alǵashqy tóraǵasy Marat Ospanovtyń ákesi, belgili mýzykant Turlybek Ospanov basqardy. Osy mekemege bıshi bolyp ornalastym. Kileń jaqsylar men jaısańdar jınalǵan orta. Solardan taǵylymdy tálim-tárbıe alyp, tájirıbe jınadym. Ǵalym Qoıshybaev degen aǵamyz boldy, sol kisiniń zaıyby bıshi. Ol maǵan «Qarashash» bıin úıretti, sony bıledim. Odan soń ózbektiń ázil-qımylǵa toly bir bıin úırenip aldym. Jurt ony jaqsy qabyldady. Aýdandar men aýyldardy aralap, kóshpeli konsert qoıamyz. Men Gennadıı Shýlganyń brıgadasyndamyn. Gennadıı − Yrǵyzdan, sondaǵy qazaq mektebin bitirgen. Talantty mýzykant edi. Akkordeonda sheber oınaıdy. Qazaqtyń halyq ánderin tamyljytyp shyrqaıtyn. Tazalyqty jany jaqsy kóredi. Muntazdaı bolyp júredi. Bizge sahna mádenıetin qatań saqtaýdy tapsyrǵan. Kóshege kıgen aıaqkıimmen sahnaǵa shyǵarmaıdy. «Sahnada halyqqa artyńdy berme, sahnadan eshqashan qyryń­men ketpe» dep únemi aıtyp otyrady. Sahna etıkasyn sodan úırendim. Ol kezdegi aýyldaǵy mádenıet úıleriniń jaǵdaıy da belgili, ońdy jaryq ta joq. Sonda ol kisi ózimen birge úlken lampochka alyp júrip, sony paıdalanady.

− Kelesi jyly oqýǵa qaıtyp bardy­ńyz ba?

− Iá, fılarmonııada bir jyl jumys istep, joǵaryda aıtqan óner stýdııasyna tústim. Bul men úshin úlken mektep boldy. Mıhaıl Shatlovskıı, Melentına Gabel, Gúlfaırýz Qııaqova sııaqty ulaǵatty us­taz­dardan dáris aldym. О́nerimdi shyń­da­dym. Sol jyly «Gúlder» ansambli qu­ryldy da, Gúlfaırýz apaıdyń sińilisi Dıl­faırýz Qııaqova «Gúlder» ansambliniń baletmeısteri boldy. Olardyń bıshileri stýdııada daıyndaldy. Solarmen biz de qatar júrip, bı qımyldarynyń túrli ádisterin meńgerdik. Repertýarym baıı tústi. Oqý bitirgende repertýarym «Kes­te», «Tájik», «Buhar», «Orys» bıleri se­kildi birneshe bımen tolyqty.

 «Sherterdi» jalpaq el tanydy

− Oqý bitirgesin qaıda keldińiz?

− 1970 jyly Torǵaı oblysy ashylyp, 1971 jyly naýryzda fılarmonııa quryldy. Stýdııany bitirgen 12 balany osynda joldamamen jiberdi. Jańa qurylyp jatqan oblys. Qıyndyq ta kezdesti. Biraq soǵan shydadyq. Birge kelgen keıbir jastar keri qaıtyp ketti. Fılarmonııanyń kórkemdik jetekshisi Mádenıet qaıratkeri, kompozıtor Qaıyrjan Maqanov aǵamyz. Sol jyly «Torǵaı áýenderi» degen estradalyq ansambl quryldy. 1973 jylǵa deıin sonda istedim. Bir qıyny, mýzykant joq. Kásibı mýzykantty Almatydan shaqyrtamyz. Sonymen aýdan-aýyldardy aralap kele­miz. Ol kezde О́zbekáli Jánibekov aǵamyz  Torǵaı oblystyq partııa komıtetiniń ıdeo­logııa jónindegi hatshysy edi. 1972 jyly oblystyq teatr ashylyp, oǵan Máskeýdegi Shepkın atyndaǵy joǵa­ry teat­r ýchılıshesin támamdaǵan bir top tú­lek keldi. О́risimiz keńeıip, qýa­nyp qaldyq. Solarmen bir-birimizdi jatyr­qamaı aralasyp kettik.

− «Torǵaı áýenderi» estradalyq an­sambli týraly kóp aıtylmaıdy, so­ǵan toqtalasyz ba?

−Negizi, «Sherter» folklorlyq an­sambliniń negizin «Torǵaı áýenderin» qurǵan jastar qalady. Olardyń arasynda Júsipbek Elebekovtiń klasyn bitirgen kókshetaýlyq Dúısen degen jigit boldy. Stýdııany birge támamdaǵan Qypshaq Qoı­ǵarın, Oraz Qojasov, Qazymgúl Bo­za­nova, Aqmoladan Tileýles keldi. Re­seı­degi Rıazan oblysynan kelgen erli-zaıypty sıqyrshylar óner kórsetti. Atalǵan ansamblmen alǵash gastrolge shyǵyp Amangeldi, Jangeldın, Esil, Jaqsy, Qıma, Jarqaıyń aýdandaryn araladyq. Munda da kásibı mýzykant bolmady. Bir toqsan kóshpeli konsertke shyqsaq, bir toqsan otyramyz. Sol kezde men oblystyq teatrǵa qosymsha quramǵa jumysqa alynyp, sonda bir jyl jumys istedim. Osy aralyqta «Torǵaı áýenderi» jabylyp, 1974 jyldyń aq­panynda «Sherter» folklorlyq an­sambli quryldy.

− Bala kúnimizde «Sherterdiń» aty estilgende eleń ete qalýshy edik, onyń ata­ǵy da biraz jerge jaıyldy...

− Ol ras. «Sherterdi» halyq jaqsy kór­di. Qazirde folklorlyq ansamblder jeterlik, biraq olardan shyqqan tarsyl-gúrsil dybystar men metaldyń úni qulaq jarady. «Sherterde» ondaı bógde dybys bolǵan emes. Taza mýzykalyq as­paptardyń úni estiletin. О́nerpazdar ur­maly aspap­taǵy yrǵaqty ustap, súıe­meldep otyra­tyn. Ansambldiń repertýa­ry da baı boldy. Ony О́zbekáli aǵanyń ózi qadaǵa­lady. Ásirese ol kisi halyq án-kúıi men jergilikti óńirge arnalǵan týyndylar­dy aıtýǵa mán berdi. Mysaly, Qazymgúl Bozanova «Aǵajan-Látıpa», «Arqalyqtyń aq tańy», «Qyz qýý» degen ánderdi shyrqaǵanda kórermender ornynan turyp ketetin. Orys halqynyń da ánderi oryndaldy. «Sherterde» alǵashynda Saparǵalı degen jigitten basqa mýzykant bolmady. Sonda da qarap qalǵan joqpyz. О́zaǵań Amangeldi aýdanynan qobyzshy Sapar Ábenov aǵamyzdy aldyrdy. Jangeldın aýdany Qyzbel aýylynan Shotbaı Jol­das­baevty taýyp alyp, oǵan konsert júr­gizip, satırıkterdiń sketchin oqytty. Selınograd fılarmonııasynda jumys istep júrgen ánshi Otarkúl Muqa­tova keldi. Sol jyly Shymkenttiń Mádenıet ıns­tıtýtyn bitirgen kúıshi Tursynbek Álmaǵambetov qatarymyzǵa qosyldy. Qypshaq Qoıǵarın sherter aspabynda oınady. Osylaı ónerpazdar qatary kóbeıe berdi. Keıin ansambl belgili ánshi Saılaý Ordabaev, kompozıtor Qalıbek Deripsaldın, kúıshi Ábjan Sársenbaevpen tolyqty. Aýyldardy jıi aralaımyz. Ansambl quramyndaǵy jalǵyz bıshi bolǵandyqtan, bir konsertte sahnaǵa 8-9 ret shyǵamyn. El adam­­dary bizdi quraq ushyp qarsy alyp, jany qalmaı kútedi. Án-kúıimizdi uıyp tyń­daıdy. Osylaı «Sherterdiń» aty Tor­ǵaıǵa ǵana emes, Qazaqstanǵa tanyldy. 1974 jyly tyń ıgerýdiń 20 jyl­­­dyǵyna oraı oblys ónerpazdary Al­ma­tyǵa baryp, konsert berdi. Sonda О́z­bek­áli Jánibekov aǵamyz úlken baıandama jasady. Almatylyqtar ónerimizdi joǵary baǵalap, jyly iltıpatyn bil­dirdi. Sol jyly Reseıdegi Týva aı­maǵyna gas­troldik saparmen baryp, konsert qoıdyq. Osy elden de án­shi­lerimiz bir-bir án úırenip qaıtty. «Sher­terdiń» ataǵynyń dúrkireýine О́z­bekáli aǵanyń eńbegi óte zor. Ol kisi an­sambldiń repertýarynan bas­tap, ár­tisterdiń kıimine deıin muqııat qa­rady. Ulttyq mýzykalyq aspaptaryn ja­qyn bilý úshin mýzykatanýshy, bilikti ustaz Bolat Sarybaevty shaqyrdy. Kúı­shi Málǵajdar Áýbákirovpen jumys istedik. Máskeýden horeograf Olga Vsevolodskaıa-Galýshkevıchti arnaıy aldyrdy. Bul kisi qazaq bı ónerin zerttegen maman, onyń kómegi maǵan kóp tıdi.

 О́zbekáli aǵanyń ónegesi

− Osy ansamblde júrgende reper­týa­ry­ńyzda qandaı ulttyq bıler boldy?

− Halqymyz «El ishi – óner kenishi» dep beker aıtpaǵan. Aýyldardy aralap konsert qoıǵanda, ónerli áje-apalarymyzdan túr­li bı qımyldaryn kórip, oıyma tú­ıip júrdim. Súgirdiń «Shalqyma» degen kúıine bıledim. «Qylyshpan» degen qa­zaq bıin shyǵardym. «Aıda bylpym» atty jas kelinshektiń bıin órnektedim. «Jez­tyrnaq» ańyzy negizinde ulttyq bı daıyn­dadym. Qazaq kúıleriniń kóbi bıge su­ra­nyp turady. Mysaly, Baıjigittiń kúı­lerine óte sátti shyqqan bılerim boldy.

− Bıyl halqymyzdyń ardaqty per­zenti О́zbekáli Jánibekovtiń týǵa­nyna 90 jyl toldy. Siz ol kisimen ja­qyn ta­­­nys boldyńyz, asyl azamat­tyń el es­ti­­­megen qandaı qyrlaryn bilesiz?

− О́zbekáli aǵamen óner jolynda 20 jyldaı qatar júrip, mol ónege aldym. Ultyn jan-tánimen súıetin, onyń óneri úshin basyn báıgege tigýge baratyn parasatty tulǵa edi. О́zaǵańdy kózkórgender: «Syrty susty, rýhy kúshti» dep aıtady. Buǵan tolyq qosylamyn. Shynynda da, bir qaraǵanda qatal kórinedi. Sonymen qatar janynyń náziktigi de, júreginiń meıirimdiligi de baıqalyp turatyn. Qandaı isti qolǵa alsa, sony tııanaqty oryndaıdy. «Sherterdiń» árbir konserttik baǵdarlamasyn ózi qarap, bekitedi. Eger bir jeri unamasa, syzyp tastaıdy. Ánshiniń daýysyna, mýzykalyq aspaptardyń únine mán beretin. Tipti konsert júrgizýshisiniń sózine de den qoıady. Birde Shotbaı alǵash konsert júrgizgende bir sózdi buzyp aıtypty. О́zaǵań sony baıqap, erteńine ony shaqyryp alyp, kabınetine «sol sózdi jattap alǵansha shyqpaısyń» dep qamap qoıǵan. Ansambl jetekshileri de odan qaımyǵatyn.

О́zbekáli aǵa Torǵaı oblystyq par­tııa komıtetiniń hatshysy kezinde Ar­qalyqqa qanshama ónerli jastardy alyp keldi. Oblystyq teatrdyń ashylýyna muryndyq boldy. Birde Almatydaǵy Ortalyq komıtetke barsa, Taldyqorǵan oblystyq partııa komıtetiniń ıdeologııa hatshysy «Máskeýdegi Shepkın atyn­daǵy joǵary teatr ýchılıshesin bitirgen 17 balany qa­byldaýǵa daıyn emespin» dep at-tonyn ala qashqanyn kórip, О́zaǵań sol jerden oblystyq atqarý komı­tetiniń tóraǵasyna habarlasyp, máseleni birden sheship, Más­keýge telegramma jiberip, 17 jasty Arqalyqqa alyp keldi. Múmkindiginshe olarǵa jaǵdaı jasap, úı berdi. Keıin solardyń bári de ulttyq teatr ónerin bıikke kótergen maıtalmanǵa aınaldy.

О́zaǵańnyń ózi teatrdy jaqsy kóretin. Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ıns­tıtýtynda oqyp júrgende ataqty akter, Qazaqstannyń halyq ártisi Qapan Bady­­rovtyń drama úıirmesine qatysyp, birqatar rólderde oınaǵan eken.

Ulttyq kıimderge de zer salyp oty­ratyn. Mysaly, qazir qos etek kóı­lekti úlken apalarymyz da kıedi, negizi ony qyzdar kııýi kerek. Bizge osyny úı­retetin. Ol kisi meni Máskeýge issaparmen jiberip, «Shal­qyma» degen bıim men majar halqy bıiniń kıimin sondaǵy Úlken teatr sheberhanasyna tiktirdi.

Keıin biz О́zbekáli aǵanyń shaqy­rýy­men Almatyǵa qonys aýdardyq. Sol kezde ol kisi Mádenıet mınıstriniń orynbasary bolatyn. Keıde jumys aıaǵyna qaraı sha­qyryp alady. Kóńildenip otyrsa, áńgime aıtady. Sonda asyl aǵanyń ózinen eki erligi týraly estigen edim.

Birinshisi, Keńes zamanynda qazaq balalaryn mektep bitirgesin bir jyl aýyl­da qalyp, qoı baǵýǵa úndegeni belgili. Sonda ol kisi joǵary basshylyqqa «Qa­zaqtyń balasy nege qoı baǵady, olar da jurt qatarly bilim alyp, ǵylym men ónerdiń shyńyna shyǵýy kerek» dep qarsy shy­ǵypty.

Ekinshisi, Tyń ıgerý jyldary sol­tústik óńirlerde qazaq qyz-kelinshekterin trak­torǵa otyrǵyzyp, jappaı dáriptep jatty. О́zaǵań osyǵan da qarsylyq bil­dir­­gen. Ortalyq komıtettiń ulty orys hatshysy sol úshin oǵan aıqaılap, jer-jebirine jetipti. Sonda ol kisi: «Ol qyz bala ǵoı, qalaı maı sasyp júredi. Siz ózińizdiń qyzyńyzdy traktorǵa otyr­ǵyzar ma edińiz?» dep álginiń aýzyn jaýypty.

− О́mirlik joldasyńyz da kásibı bıshi boldy, ekeýińiz sahnada jup bolyp, birge óner kórsettińizder...

− Iá, joldasymnyń esimi – Úsen Qaıyruly Maqan. Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Jambyl aýdanynda týǵan. Almatyda birge oqydyq. Oqý bitirgennen keıin ol áskerge, men Torǵaı oblysyna kettim. Ol áskerden keıin Selınograd oblystyq fılarmonııasyna ornalasty. Men de 1976 jyly osynda kelip, atalǵan mekemege jumysqa qabyldandym. 1977 jyly ekeýmiz shańyraq kóterdik, balamyz dúnıege keldi. Oblystyq fılarmonııada «Armandastar» qazaq ansambli boldy, sonda óner kórsettik. Sol jyldary Qazaqstanda 19 fılarmonııa men «Qazaqkonsert» sekildi irgeli ujymdar ishinde sahnada jup bolyp bılegen ekeýmiz ǵana boldyq. Birneshe bı baǵdarlamasyn ázirledik. 1982 jyly О́zbekáli aǵanyń shaqyrýymen Almatyǵa baryp, Yqylas Dúkenuly atyndaǵy respýblıkalyq ult­tyq aspaptar mýzeıiniń janynan qu­rylǵan alǵashynda «Sazgen», odan soń memlekettik «Altynaı» folklorlyq bı ansamblinde eńbek etip, sonyń qalyp­tasýyna úlesimizdi qostyq.

Qazaq bıi ǵylymı aınalymǵa endi

− Ulttyq bıimizdiń búgingi damýy­na kóńilińiz tola ma, osy baǵytta qandaı is-sharalar atqaryldy?

− Ár kezeńniń óz talaby bar. Biz odan asyp kete almaımyz. Elordadaǵy Ulttyq horegrafııa akademııasynda ulttyq bı ǵylymı-ádistemelik zerthanasy jumys isteıdi. Men sonyń meńgerýshisimin. Biz onda bı qımyldaryn tereń zertteımiz. Qolymyzda qazaq bıi týraly jazylǵan kitaptar men oqýlyqtar jınaqtalǵan. Olardyń ishindegi «kerek emes-aý» degen dúnıelerdi alyp tastaımyz. Shara Jıenqulova apamyzdyń eńbekterin muqııat zerdeleımiz. Bul ortalyqta qazirgi qazaq bıin bıikke kóterip júrgen myqty mamandar toptasqan. Aıtalyq, «Astana Balet» teatrynyń baletmeısteri Aıgúl Tátı, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory Aıgúl Qulbekova, keıingilerden Anvar Sadyqova, Almat Shámshıev degen talantty jastardy qostyq. Bárimiz birge jınalyp, ulttyq bıimizdiń keleshegi jarqyn bolýy úshin jumys istep jatyrmyz. О́zbekáli aǵamyz «Bı qanattansa, el qanattanady» dep aıtyp otyratyn.

Búginde qazaq bıi ǵylymı aınalymǵa endi. Ol úshin biraz kúsh jumsaldy. О́zim de oǵan qal-qaderimshe úles qostym. «Shetel jáne qazaq horegrafııa­sy tarıhy» atty kitap jazyp, ulttyq ho­re­grafııa­ny otandyq óner tarıhyna kirgizdim. Ǵalym Aıgúl Qulbekova ekeý­miz arnaıy oqýlyq jazdyq. «Ýaqyt jáne bı óneri» degen ǵylymı monografııam jaryq kórdi. Osynyń bári ǵylym jolynda qol jetkizgen jetistikterim. Problema da joq emes. Ásirese ulttyq bıimizdi zerttep, taldap, saraptap jazatyn qazaq tilinde kásibı mamandar az. Keıingi jas­tardan sondaı mamandar shyǵady dep úmittenemin.

Shynymdy aıtsam, 27 jyl sahnada bıledim. Únemi izdeniste júrdim. For­many saqtaý da ońaı bolmady. Anamnyń súıegi jeńil, yqsham edi, sol kisige tart­qanmyn. Bı ónerin – ómiriminiń bir ból­shegi kóremin. Eger de ómirimdi eki bólip qara­styrsam, birinshisi – sahna bolsa, ekin­shisi – ǵylymǵa bet buryp, shákirt tár­bıelep, oqytýshylyqqa kelgenim. Sah­nalyq ómirimde kóptegen jaqsy adam­darmen tanysyp, syılas boldym. О́z­bekáli Jánibekovtiń ózi nege turady, ol kisi jaıynda tún asyryp aıtýǵa bo­lady. Aǵanyń tamasha horeograf Olga Vsevolodskaıa-Galýshkevıchpen syı­­lastyǵyna da qyzyǵatyn edik. Bul kisi qazaq aqyndarynyń óleńderin jatqa aıtyp, sodan obraz izdeıtin. Máskeýdegi kór­kem teatr stýdııasynda ómiriniń so­ńyna deıin oqytýshylyq qyzmet atqar­dy. Onyń О́zaǵańmen tanysýy da qyzyq. Máskeýdegi Shepkın atyndaǵy ýchı­lısheniń túlekteri Arqalyq teatrynda qoıǵan spektaklderiniń premerasyna ustazy Vladımır Smırnovty shaqyryp, ónerlerin kórsetedi. Sol kisi bir kelgende oǵan О́zbekáli aǵamyz: «Maǵan bı qoıyp, aqsha tabatyn adam emes, zerdeli horegraf taýyp bershi. Bizge bıden Zataevıch jetpeı qaldy» dep qolqa salypty. Sonda ol kisi Olga Vsevolodskaıa-Galýshkevıchti aıtady. Men osyny О́zaǵańnyń ózinen estidim. Keıin Olga Vsevolodskaıa-Ga­lýshkevıch ulttyq bı ónerimizdi 20 jylǵa jýyq zerttep, «Pıat kazahskıh tansev», «Baq­sy oıyn­y» degen kitap jazyp, óz izin qaldyrdy.

− Qazir ónerde ǵana emes, ómirde adamı qundylyqtar ózgerip barady. О́ner adamy retinde sizdi ne tolǵandyrady?

− Ýaqyt alǵa jyljyǵan saıyn kóp dúnıe ózgeredi. Ony zańdylyq dep qabyldaımyn. Alaıda halqymyzdyń bol­mysynyń ózgerýi, meniń júregime ba­tady. Bizdiń bala kúnimizdegi áke-she­shemizdiń, adamdardyń minezi, bolmysy ózgeshe edi. Bireýge qol ushyn sozýǵa, kómektesýge, asyǵyp turatyn. Biz sony kórip ósip, ózimiz de solaı bolý­ǵa tyrystyq. Búginde jurtymyzdyń bo­ıyndaǵy osyndaı qundy qasıetimiz joǵalyp barady. Qazaqy tár­bıeniń, salt-dástúrdiń uıasy aýyl edi, qazir aýyldyń da berekesi ketip, júdep qaldy.

О́zbekáli aǵaǵa toqtala beremin. Sol kisi birde bı alańyna barǵan bizdiń eki ónerpaz qyzdy kórip, qyzmetkerin jumsap, úıine qaıtaryp jiberedi. О́zaǵań sahnada júrgen adam el aldynda kóp júrgeni jón emes, jumbaqtaý bolý kerek dep aıtyp otyratyn. Ol kezde halyq óner adamyn erekshe qurmet tutatyn. Qazir de jaqsy kóredi. Alaıda sol qadirimizdi ózimiz ketirip júrgen sekildimiz. О́ıtkeni toıǵa baryp, án aıtyp, ony jalpaq jurtqa jarııalap, jar salamyz. Buryn kásibı ánshiler toı-tomalaqta án aıtpaıtyn. Dastarqan basynda shyrqalatyn án bólek edi. Qalaı degenmen de, óner adamynyń boıynda bir bekzattyq bolǵany durys. Áıtpese ónerdiń qadiri qashady.

− Áńgimeńizge rahmet.

Sońǵy jańalyqtar

Belarýssııa referendým ótkizedi

Álem • Búgin, 13:05

30 soqqy – 1 gol

Fýtbol • Búgin, 12:51

Mýngııanyń armany – Golovkın

Kásipqoı boks • Búgin, 10:35

QazUÝ-da Táýelsizdiktiń onkúndigi bastaldy

Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy • Búgin, 09:55

«Qyzyl» aımaqta qalǵan jalǵyz-aq oblys

Koronavırýs • Búgin, 09:50

Qazaqstanda qansha adam vaksına saldyrdy

Koronavırýs • Búgin, 09:45

1137 adam koronavırýs indetinen saýyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:30

Omıkron álemniń 20 memleketinen tabyldy

Koronavırýs • Búgin, 00:00

Altaı úzdikteri anyqtaldy

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar