Qujatty senatorlarǵa Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıev tanystyrdy. Zań jobasyn qabyldaýdaǵy maqsaty – memlekettik basqarý deńgeıleri arasynda quzyretterdi odan ári qaıta bólý. Bul aldyńǵy ákimshilik reformalardyń jalǵasy bolady.
Joba Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn, strategııalyq qujattarda jáne sarapshylardyń usynymdarynda aıqyndalǵan basymdyqtardy eskere otyryp daıyndaldy.
«Ony ázirleý kezinde ortalyq jáne jergilikti deńgeılerdegi memlekettik fýnksııalardy taldaý boıynsha aýqymdy jumys júrgizildi. Zań jobasynda 46 zańnamalyq aktige, onyń ishinde 2 kodeks pen 44 zańǵa túzetýler kózdelip otyr. Zań jobasy sheńberinde 68 fýnksııa qaıta bólinedi, onyń ishinde Úkimetten mınıstrlikterge 63 fýnksııa, jergilikti atqarýshy organdarǵa 5 fýnksııa beriledi. Sonymen qatar 4 memlekettik organǵa qosymsha ókilettikter beriledi», dedi Ulttyq ekonomıka mınıstri Áset Erǵalıev.
Onyń aıtýynsha, jalpy, zań jobasyn qabyldaý memlekettik basqarýdyń tıimdi júıesin qalyptastyrýdaǵy kezekti qadam bolady jáne onyń derbestigin odan ári arttyrýǵa yqpal etedi.
Qujatqa engiziletin jańa normalarǵa sáıkes, Úkimettiń birqatar ókilettikterin mınıstrlikterge berý kózdelgen. Al mınıstrlikterdiń keıbir ókilettikteri jergilikti atqarýshy organdarǵa beriledi.
Naqty aıtqanda, Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarjy uıymdary beretin bilim berý kredıtterine jáne olardyń mólsherine kepildik berý qaǵıdalaryn bekitý qyzmeti júkteledi. Syrtqy ister mınıstrligi halyqaralyq sharttardyń oryndalýyn qamtamasyz etý isine monıtorıng júrgizýge jaýapty bolady.
Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligine aerotúsirilim jumystaryn júrgizýge ruqsattardy tirkeý, esepke alý jáne berý jónindegi qaǵıdalardy ázirleý jáne bekitý usynylyp otyr. Sondaı-aq zań jobasynda mınıstrlikterdiń moınyndaǵy qyzmetterdiń bir bóligin ákimdikterge berýge qatysty jańashyldyqtar jazylǵan.
«Osy zań jobasy arqyly Qazaqstan Respýblıkasynyń 46 zańnamalyq aktisine, onyń ishinde Bıýdjettik jáne Qylmystyq atqarý kodeksterine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kózdelgen. Odan bólek, Bilim jáne ǵylym, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrlikteriniń keıbir fýnksııalaryn jergilikti atqarýshy organdarǵa berý qarastyrylǵan. Keıbir máselelerde Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar, Qorǵanys, Ishki ister, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrlikteriniń ókilettikterin kúsheıtý úshin olarǵa da birqatar qosymsha qyzmetter beriledi», dedi senator Lázzat Rysbekova.
Memlekettik basqarý deńgeıleri arasyndaǵy ókilettikterdi naqty bólýge arnalǵan bul zań jobasy tıimdi memlekettik basqarý júıesin qalyptastyrý jolyndaǵy mańyzdy qadam bolyp sanalady. Senatorlar jan-jaqty talqylaǵannan keıin qujatty birinshi oqylymda maquldap, Palatanyń ári qaraı qaraýyna jiberdi.
Sonymen qatar Senat otyrysynda birqatar depýtattyq saýal joldandy. Narıman Tóreǵalıev Mańǵystaý oblysynyń týrızm salasyndaǵy áleýetin kúsheıtý úshin keshendi jumys júrgizýdiń, óńirdi taza aýyzsýmen qamtamasyz etý máselesin sheshýdiń, áýe reısterin arttyrýdyń jáne avtomobıl joldaryn jóndeýdiń mańyzdy ekenin aıtty.
Depýtat Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń atyna joldaǵan saýalynda Mańǵystaý oblysynyń týrıstik aımaqtarynda 1100 shaqyrymnan astam joldy kúrdeli jóndeý jáne qaıta jańartý qajet ekenin atap ótti. Sonymen qatar óńirde qurǵaq júkter men munaı ónimderin tasymaldaýǵa arnalǵan «Aqtaý teńiz saýda porty» jáne «Quryq» porttary bar. Olardyń ekeýi de el ekonomıkasy úshin mańyzdy ról atqarady. Alaıda olar tek júk tasymaldaý baǵytyna arnalǵan. Al jolaýshy kemelerin qabyldaýdyń múmkindikteri qarastyrylmaǵan.
«О́ńirde týrızmdi odan ári damytýǵa serpin berý úshin jolaýshylar teńiz vokzalyn salý qajet. Jalpy, teńiz vokzalynyń salynýy týrızmmen birge, óńirdiń ekonomıkasyna jańa serpin beretini sózsiz», dedi senator Narıman Tóreǵalıev.
Senator Murat Baqtııaruly elimizdiń Premer-Mınıstriniń atyna joldaǵan depýtattyq saýalynda Qyzylorda oblysyndaǵy sý tapshylyǵy máselesin kóterdi. Onyń aıtýynsha, Qyzylorda oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy Syrdarııa ózeni basseınin sýmen qamtamasyz etýge jáne sýarmaly jerlerdiń melıorasııalyq jaǵdaıyna tikeleı baılanysty. Oblys transshekaralyq ózenniń tómengi aǵysynda ornalasqan, sondyqtan onyń joǵarǵy aǵysynan keletin sý kólemine táýeldi.
Osyǵan baılanysty Syrdarııa ózeniniń joǵarǵy aǵysynda ornalasqan memleketterge sý táýeldiliginiń tómendeýi óńir úshin óte mańyzdy. Depýtattyń pikirinshe, Qaraózek jáne Kúmisketken sý qoımalaryn salý bul máseleni sheshýge kómektesedi.
«2022 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjettiń parametrlerinde Kúmisketken sý qoımasyna jáne Qaraózek sý qoımasynyń qurylysyn bastaýǵa 500 mln teńge qarjy qarastyrylýyna jáne sonymen qatar 30 myń gektar sýarmaly egistik jerlerin sýmen qamtamasyz etý maqsatynda, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń «Qazsýshar» RMK sý jetkizip berý qyzmeti esebinen Qyzylorda oblysy, Jańaqorǵan aýdanynda sý tospasyn qaıta salýǵa yqpal jasaýyńyzdy suraımyn», dedi depýtat.
Baýyrjan Qanıev Úkimettiń negizgi azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn ustap turý boıynsha qabyldaǵan sharalaryn synǵa alyp, Premer-Mınıstrdiń atyna joldaǵan depýtattyq saýalynda jaǵdaıdy jaqsartýǵa yqpal etetin birqatar qadamdar usyndy.
Senatordyń aıtýynsha, ishki jalpy ónimniń quramyndaǵy otandyq taýar óndirýshilerdiń úlesi shamamen 30 paıyzdy quraıdy, al azyq-túliktiń 70%-y elge ımporttalady, bul baǵanyń ósýine yqpal etpeı qoımaıdy.
Depýtat Ulttyq statıstıka bıýrosynyń 2021 jyldyń basynan bastap sábiz 45 paıyzǵa, kartop 38,5 paıyzǵa, kúnbaǵys maıy 16,7 paıyzǵa, pııaz 10,9 paıyzǵa jáne qant 9,2 paıyzǵa qymbattaǵanyn jetkizdi.
«Úkimet baǵany eki tásilmen turaqtandyrýǵa tyrysyp jatyr, biraq aıtarlyqtaı nátıje joq. Birinshisi – 6 paıyzben kásipkerlerge nesıe berý. Oǵan kóp kásipkerlerdiń jáne sharýa qojalyqtarynyń qoly jetpeı otyr. Ekinshisi – azyq-túlikti tómendetilgen baǵamen satatyn áleýmettik dúkender. Bul dúkenderdiń sany az, ishki naryqty tolyǵymen qamtamasyz ete almaıdy. Bul tásilder naryqtaǵy baǵaǵa kóp áserin tıgize almaı otyr. Sondyqtan Úkimet, eń aldymen, áleýmettik mańyzy bar taýarlarǵa qatysty shekti baǵany bekitip, ókiletti organ baǵanyń ózgerýin qatań túrde baqylaýy tıis», dedi depýtat.
Baýyrjan Qanıev, sondaı-aq Senattyń Ekonomıkalyq saıasat, ınnovasııalyq damý jáne kásipkerlik komıteti Memleket basshysynyń Joldaýyn iske asyrý aıasynda kóterme saýda ortalyqtary jelisin damytý jáne baǵa belgileýdi jetildirý máseleleri boıynsha ýákiletti memlekettik organdarmen jáne múddeli uıymdarmen kezdesý ótkizgenin atap ótti. Kezdesý qorytyndysy boıynsha arnaıy ázirlengen usynystar Úkimettiń atyna joldandy.