Bosańsýǵa negiz joq

Densaýlyq saqtaý salasyna osynsha kóńil bólinip otyrǵanymen jaman indetti aýyzdyqtaýǵa eshkimniń áli kelmeýde. Osy kúnderi Qy­zyljar óńiri indetten ońala almaı tur. Sońǵy aptalarda syrqatqa ushyraǵandardyń sany táýlik saıyn artýda. Tipti tumaýmen aýyrǵandar sany da 1,5 ese artyp otyr. 25 qazannan beri oblysta karantındik shekteý sharalary kúsheıdi. «Aldymyzdaǵy 7-10 kún aralyǵynda jaǵdaıdy baqylap kóremiz. Eger turaq­ta­ný bolmasa shekteý sharalaryn odan ári qatańdatýǵa týra keledi. Josparly emdeý­di toqtata turyp, jaman indet­pen naýqastanǵandar úshin qo­sym­sha tósekter daıyndaıtyn shyǵarmyz», dedi oblys ákimi Qumar Aqsaqalov.

Qazir syrqatqa ushyra­ǵan­dar arasynda egde tartqan adamdar kóp. Barlyq naýqastyń 80 paıyzy solardyń úlesinde. «Halyq arasynda sozylmaly derti bar adamdarǵa vaksına egýge bolmaıdy degen tú­sinik bar. Alaıda osynyń ózi bireýlerdiń oıdan shyǵarǵany sııaqty. О́ıtkeni keıbir sozylmaly derti bar adamdar da vaksına ektirip, aman-saý júr», dedi ákim.

Soltústik Qazaqstanda in­det juqtyrǵandardyń jal­py sany 30 myń adamǵa ja­qyn­­dap qaldy. Buryn Reseı Federasııasymen shekaralas aýdandardaǵy ahýal kúr­deli bolatyn. Qazir basqa elder­men aýmaqtyq shekara­sy ortaq emes, oblystyń ortalyq aýdan­da­ryndaǵy naýqastar sanynyń artýy alańdatady. Mysaly, sońǵy eki aptadaǵy naýqastar sa­nynyń ósimi aldyndaǵy 2 aptamen salystyrǵanda Jambyl aýdanynda 111-den 187-ge deıin, Esil aýdanynda 72-den 123-ke deıin, Aqqaıyń aýdanynda 46-dan 117-ge deıin ar­­typ otyr. Osynyń ózi­nen in­dettiń taralý oshaǵy kez kel­­gen jerden tabylaty­nyn kór­setýde. «Naýqas bizge she­ka­ranyń syrtynan ǵana ke­le­di» degen sekildi pikir­ler­diń ushqary ekendigi de kórinip tur. Sondyqtan saqtyq sharalaryn salaqsytpaı, jappaı júrgizý kerek-aq.

Búgingi tańdaǵy vaksına ek­ti­rý qarqynynyń azaıýy, tur­ǵyndardyń saqtyq sharalaryn ustanýynyń tó­mendeýi, ásirese saltanatty is-sharalardy ótkizý kezinde aýrý­dyń ósýine ákelýde. Mo­nıtorıngtik toptardyń jumysy da bálendeı tıimdilik kórsetip turǵan joq. Qazan aıy bastalǵannan beri 23 adamnan turatyn monıtorıngtik toptar 680 nysandy qamtı otyryp, 120 reıd júrgizgen. 948 myń teńgege 15 tulǵany jaýapkershilikke tartqan. Biraq is júzinde saltanatty sharalardy ótkizýshiler budan áldeqaıda kóp ekendigi kórinip tur. Dástúrli túrde toı aılary dep esepteletin qazan-qarasha aılaryndaǵy kóp adam qatysatyn toı-tomalaq azaıǵan joq.

Eger aptalyq naýqastaný­shy­lar sany 200-den asatyn bolsa, oblys tipti «qoıý-qy­zyl» aımaqqa kóshý qaýpi bar. Ondaıda azyq-túlik ónimderin shy­ǵaratyndardan basqa bar­lyq kásiporyndardyń qyz­me­tin toqtatýǵa týra keledi. Al bul degenimiz – ekonomıkaǵa aı­tar­lyqtaı zalal. Qazirdiń ózinde oblys­ta barlyq otba­sylyq saltanattar, sonyń ishin­­de úılený toılaryn ót­ki­­zý­ge tyıym sa­lyn­ǵan. So­ny­men qatar adamdar kóp jınalatyn konferensııalar, forýmdar, oıyn-saýyq jáne ózge de is-sharalar, kórmeler ja­saýǵa ruqsat joq. Adamdar saqtaný sharalaryn durys jasap, shekteýlerdi buzbasa ǵana jaman indetti quryqtaýǵa bolatynyn ómir kórsetip otyr.

Soltústik Qazaqstan oblysy