Qystyń beti qalaı bolady, byltyrǵydaı qary tym qalyń, kúnderi tym sýyq bolmas pa eken degen suraqtardy «Qazgıdromettiń» Soltústik Qazaqstan oblystyq bólimshesi dırektorynyń orynbasary Natalıa Levınaǵa qoıǵanymyzda ol boljam boıynsha qarasha aıynyń sýyǵy normadan aýytqymaı, mınýs 6-8 gradýs aralyǵynda bolatynyn jetkizdi. Tek ekinshi onkúndiktiń ortasynda túngi mezgildegi sýyq 25, al kúndiz 13 gradýsqa jetetinin aıtty. Osy aıdaǵy qardyń qalyńdyǵy 22-32 mm deńgeıinde bolyp, normadan aspaıdy eken. Al aıdyń ekinshi onkúndiginde kóktaıǵaq pen qalyń tumannyń júrginshilerge qaýpi zor bolmaq.
Qystyń kárine minetin mezgiliniń basy sanalatyn jeltoqsannyń aýa raıy normadan aýytqymaı, aıdyń ortasha temperatýrasy 12-14 gradýstyń aralyǵynda bolmaq. Biraq osy aıda da 30-35 gradýstyq aıazdar kórinip qalady.
Aldaǵy qystyń eń sýyq aıy qańtar bolmaq. Bul aıdaǵy ortasha temperatýra mınýs 17-20 gradýstyń mańynda bolǵanymen 35-40 gradýstyq úskirikter de jıi bolatyn kórinedi. Jaýatyn qardyń qalyńdyǵy 14-23 mm tóńireginde, qalypty normadan asa aýytqymaıdy. Biraq osy aıda antısıklon degen bále jıi kelip, boran men yzǵyryqtar kóp bolady eken.
Aqpan da qańtardan alys ketpeı, úskirigi men borany kem bolmaıdy dep boljanǵan. Degenmen bul aıdyń ortasha temperatýrasy 14-16 gradýsqa deıin joǵarylaıtyn kórinedi. Soltústiktikter «boran aıy» dep ataıtyn naýryzda qystyń úskirigi úzilissiz borandarǵa aýysyp, qar qalyń túsedi. Bıylǵy qysta da onyń 19 mm tóńireginde bolatyny boljanyp otyr.
Búginderi Soltústik turǵyndaryn kúzde kóship jetken qonys aýdarýshylardyń jaı-kúıi alańdatady. Jýyrda bolǵan oblys ákimimen kezdesýde osy joldardyń avtory qonys aýdarýshylardyń qys aldyndaǵy jaı-kúıin anyqtap, tekserip shyǵatyn oblystyq komıssııa qurýdy usyndy. Onyń quramyna qoǵamdyq uıymdar men BAQ ókilderi de engizilgeni durys bolar edi dedik. Áıtpese, aýdan ákimderi bári jaqsy dep esep bergenimen qonys aýdarýshylardyń birazy úıleriniń jylynbaıtynyn aıtyp shaǵymdanýda. Solarǵa oblys kúshimen jedel kómek kórsetilip, al qurylysty durys júrgizbegenderdiń, shala bitken úılerdi qabyldaǵandardyń isimen aınalysýdy keıinge qaldyrýdy suradyq. Bizdiń usynysymyzdy oblys ákimi Qumar Aqsaqalov qoldaıtynyn aıtty.
Joldy jaýyp tastaıtyn qalyń qar men soqyr boranǵa qarsy qandaı áreketter jasalyp jatqany týraly oblystyq TJ departamentiniń tótenshe jaǵdaılardy joıý bóliminiń bastyǵy Serik Naýryzbaevtan suraǵanymyzda ol birshama tolymdy aqparat berdi. Oblys aýmaǵynda qar basyp qalatyn 392 ýchaske esepke alynǵan. Onyń
130-y respýblıkalyq, 131-i oblystyq jáne 131-i jergilikti joldarda bolady. Jalpy uzyndyǵy 1180 shaqyrym bolatyn osy ýchaskelerdiń óne boıynda kezekshilikter júrgizilmek. О́tken, 2020-2021 jyldary osy ýchaskelerde 198 tótenshe oqıǵa bolǵan (onyń 155-i joldy qardyń basyp qalýy). Jol ashý úshin 850 birlik tehnıka bólinip, 2068 adam úsip ketý qaýpinen qutqarylǵan. Adamdardyń jylynýy úshin uıymdastyrylǵan 23 pýnktke 359 adam ornalastyrylǵan, onyń 55-i balalar. О́ńirimizde qystyń qıyn jaǵdaılary, ásirese Aıyrtaý, Ǵ.Músirepov, Shal aqyn, Tımırıazev, Jambyl, Esil, Ýálıhanov aýdandarynda jıi bolady.
Jekemenshik úılerde turatyndar kólemine qaraı 7-8 tonna kómir, 5-6 kýb otyn jaǵýǵa májbúr. Kómirdiń tonnasy 20 myń teńgeden asty, al jyly kıimniń qymbattaýy 15-20 paıyzǵa jetken. Otyndy kóp jaqqannan órt bolý qaýpi de jıilep ketedi. TJ departamenti bastyǵynyń orynbasary Oral Ábdirahmanovtyń aıtýyna qaraǵanda, bıyl jyl basynan beri oblysta 596 órt tirkelgen, onyń saldarynan 41 adam qaza bolyp, 37 adam aýyr jaralanǵan. Shyǵynnyń jalpy kólemi 229 mln teńgege jetken. Tilsiz jaýdyń 72%-y turǵyn úı sektoryna tıesili. Onyń negizgi sebepteri – elektr jabdyqtaryn montajdaý jáne tehnıkalyq paıdalaný erejelerin buzý, peshterdi ornatý jáne paıdalaný kezinde órt qaýipsizdigi erejelerin buzý.
Qystyń materıaldyq álegi osyndaı bolýymen qatar bul oblys turǵyndarynyń shyǵyndaryn da arttyrady. Sondyqtan soltústiktegilerge Keńes Odaǵy jyldary 15 paıyzdyq ústemeaqy tólenetin. Qazir ondaı joq. Depýtattar aıtyp, jýrnalıster talaı jazsa da bul máseleni sheshýge eshkim yqylas tanytpaı-aq qoıdy. Negizinde, memleketshil tulǵalar, atqarýshy ár óńirdiń ereksheligin eskerýi kerek dep oılaımyz.
