Qazaqstan • 10 Qarasha, 2021

Úsh býyndy model tıimdiligin kórsetýde

190 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

«Sońǵy 4 aıda elimizde ákimshilik sottar 2200-den astam sheshim shyǵarsa, olardyń jartysyna jýyǵynda azamattar jeńiske jetti. Bul kórsetkishter Ákimshilik rásimdik-prosessýaldyq kodekske negiz bolǵan basty prınsıpterdiń tıimdiligin dáleldeıdi», dedi Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Joǵarǵy sottyń Ákimshilik ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy Qanat Mýsın.

Úsh býyndy model tıimdiligin kórsetýde

Ákimshilik sottardyń mindeti – memleketpen daý­larda zańdy jáne jeke tulǵalardyń quqyqtaryn qorǵaý bolsa, sottyń belsendi róli, quqyqtardyń basymdyq qaǵıdaty, memlekettik organdardyń óz aktileriniń nemese áreketteriniń zańdylyǵy men negizdiligin dáleldeý mindeti, quqyqty qorǵaý – basty qaǵıdattary bolyp sanalady. Jańa prosestiń negizgi ereksheligi – ákimshilik organmen nemese onyń laýazymdy tulǵasymen tatýlasý múmkindigi ekenin aıtyp ótken Q.Mýsın: «Buryn eger adam memleketpen daýlassa, ol kóbinese utylatyn. Jeńgen kúnniń ózinde bul kórsetkishi 15 paıyzdan aspaıtyn edi. Qazirgi kezde halyq pen memlekettik organdar ókilderi tatýlasýdy tańdaıtynyn baıqap otyrmyz. О́tken 4 aıda 546 is taraptardyń tatýlasýymen aıaqtalyp, sýdıalar 546 bitimgershilik kelisimin bekitti. Olar boıynsha memlekettik organdar, ákimshilik organdar azamat quqyǵyn iske asyrý týraly máselege qaıta oraldy jáne azamattyń quqyqtaryna nuqsan keltiretin óz aktileriniń kúshin joıdy», dedi.

Sot júıesi úshin eń basty maqsat – qoǵamnyń sotqa degen senimin arttyrý ekenin atap ótken Joǵarǵy sottyń resmı ókili Aıdos Sádýaqasov 2018 jyldan bastap sot júıesine jobalyq menedj­ment elementteri engizilgenin atap ótti. «Eń aldymen, sot uıym retinde qarastyryldy. Kez kelgen uıym sekildi onda da 3 kezeń bar: «kiris – prosess – shyǵys». Kiris – sotqa túsetin ister, jańa sýdıalyq kadrlardyń kelýi, sottardyń ınfraqurylymy men servısi, prosess – sot isin júrgizý kezeńi. Shyǵys – qorytyndy sot aktileri. Sarapshylarmen birlesip, osy úsh kezeń boıynsha jan-jaqty, egjeı-tegjeı taldaý júrgizildi», degen ol sot júıesinde bolatyn ózgeristerge de jan-jaqty toqtaldy. Máselen, qylmystyq prosess boıynsha Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qylmystyq sot tóreliginiń úsh býyndy modeli engizilýde: tergeý, prokýratýra, sot. Mundaı model azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn tıimdi qorǵaýǵa jáne zańsyz qýdalaýdan qutqarýǵa múmkindik beredi. Eń bas­ty mindet – aıyptaý men qorǵaýdyń arasyndaǵy shynaıy jaraspalylyqty qamtamasyz etý. Osy oraıda jańa tásil boıynsha sotqa qazirgideı barlyq isti emes, tek aıyptaý aktisi men qorǵaý aktisin berý usynylady.

«Sonymen qatar qazirgi tańda sottardy qar­jylandyrý júıesi qaıta qaralyp jatyr. Parlamentte qaralyp jatqan zań jobasyna sáıkes sottardyń bıýdjeti budan bylaı absolıýtti sıfr turǵysynda emes, barlyq memlekettik organǵa bólinetin shyǵynnyń paıyzdyq úlesi túrinde anyqtalatyn bolady. Endi sot júıesi bılikten táýelsiz bolady», degen A.Sádýaqasov Joǵarǵy sottyń bul baǵyttaǵy keshendi jumystardy jal­ǵastyratynyn atap ótti.