Tehnologııalyq ortalyq

Aqsaı qalasynda Qazaqstan men Birikken Arab Ámirlikteri arasyndaǵy biregeı joba júzege asyrylýda

Osydan 14-15 jyl buryn, adamzat balasy ekinshi myń­jyldyqtyń bo­saǵasyn at­taǵan kezeńge deıin otan­dastarymyzdyń arasynda teh­nopark uǵymynyń túp-tórki­nin tereń túısinetinder kóp bola bermeıtin. Onyń ber ja­ǵynda respýblıkamyzda El­ba­synyń bastamasymen ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý baǵ­darlamasy qabyldanyp, osy sheńberdiń aıasynda tehno­park termıni de kópshilikke túsinikti bo­la bastady. Bir sózben aıtqan­da, ınno­vasııalyq qyzmet pen tehnopark uǵymdaryn bir-birinen bó­lek qarastyrýǵa bolmaıdy. Ra­synda da, ınnovasııalyq qyz­met­tiń ınfraqurylymyn tehno­park­tersiz iske asyrý esh múmkin emes. Áńgimeniń anyǵy men ashy­ǵyna kelsek, búginde óndirisimiz ben ónerkásibimizdi sapalyq tur­ǵydan damytý úshin ozyq, ómir­sheń tehnologııalar óte qajet. Sondaı-aq, zamana talabyna saı ǵylymı-tehnıkalyq tal­daýlardy iske asyrý da kezek kút­tirmeıdi. Mundaı mindetterdi jolǵa qoıýdyń basty bir kilti elde tehnoparkter júıesin damytý bolyp tabylady. Osyndaı bıik talaptar men álemdik ólshemder údesinen shyǵyp kele jatqan eldegi teh­nologııalyq ortalyqtardyń biri – Aqsaı ındýstrııalyq parki. Atalǵan ǵylymı-óndiristik qurylym, materıaldyń qosymsha taqyrypshasyna shyǵaryp otyr­ǵanymyzdaı Qazaqstan Úki­meti men Birikken Arab Ámir­lik­teri arasyndaǵy ortaq joba. Bul birikken kásiporynnyń bas­ty maqsat-muraty jańa tehnolo­gııalardy transfertteýge, ony ózge bir de bir elden tasymaldaýǵa esh bolmaıtyndaı, minsiz de sapaly tehnologııalyq qyzmet kór­setýge baǵyttalǵan.   Sondaı-aq, Aqsaı ındýstrııalyq parki teh­nı­kalyq mamandar men ınje­nerlerdiń biliktilikteri men kásibı sheberlikterin odan ári shyńdaıtyn ustahana ispettes. Tipti budan góri naqtyraq tilmen túıindesek, Aqsaı ındýstrııalyq parki – ınvestorlar tartýdyń taptyrmas tehnologııalyq ortalyǵy. Olar munda óz óndiristerine álemdik standarttarǵa jaýap bere alatyn jańa tehnologııalardy paıdalana alady. Bir sózben aıtqanda, muny ıntegrasııalanǵan óndiristik keshen dep sıpattasaq esh artyqshylyǵy joq. Osy oraıdaǵy oı-pikirimiz ben jýrnalıstik paıymdaýymyzdy odan ári tereńdete túser bolsaq atalǵan ıntegrasııalanǵan óndiristik keshenniń negizgi tuǵyrnamasy odan ári aıqyndala túsedi. Iаǵnı, munyń ózi Aqsaı ın­dýs­trııalyq parkinde sheteldik kom­panııalarǵa olardyń dál óz elderinde jumys istegen kezinde­gideı jaǵdaı týǵyzylady degen sóz. Sondaı-aq, mundaǵy resýrs­tar men óndiristik nysandardyń sapasy jóninde de dál osyndaı tujyrym jasaýǵa bolady. Eger Aqsaı sekildi ken­shi­ler qalasynda dál sol shetel­de­gi­deı jańa tehnologııalar men qondyrǵylar shoǵyry jasaq­ta­lyp jatsa, buǵan tek rızashy­lyq sezimmen qaraǵan jón. Qys­qasy, Qazaqstandaǵy maman­dan­­dyrylǵan qyzmet túr­le­ri she­teldik óndirisshiler bız­ne­si­niń már­tebesin asqaqtata túser bolsa – bul kórinis sóz joq qa­zaq­standyq tehnoparktiń halyq­aralyq deń­geıdegi básin de bıiktete bermek. Mundaı bıik belesterge tolyq qol jetkizý maqsatynda Aqsaı ındýstrııalyq parki otandyq jáne sheteldik bıznes ókilderine sapaly da minsiz qyzmet kórsetý úshin ózderine óńirdegi eń kásibı, besas­pap qazaqstandyq kadr­lardy shoǵyrlandyrýǵa baǵyt ustap otyr. Buǵan qosa Aqjaıyq aımaǵyndaǵy eń ozyq qoljetimdi óndiristik jáne keń­se ǵımarattary da Aqsaı ın­dýstrııalyq parki aýmaǵynda desek qatelese qoımaımyz. Mun­da mehanıkalyq jáne elek­tro­tehnıkalyq jumys­tardy jáne jınaqtaý men quras­tyrý, mon­tajdaý men syrlaý se­kildi qyzmetterdi atqarý úshin eń sońǵy úlgidegi qural-jabdyqtar ornatylǵan. Syrty qandaı sándi bolsa, ishki mazmuny da soǵan saı mándi, búgingi zamanǵy akkredıttelgen laboratorııalar Aqsaı parkiniń taǵy bir artyqshylyǵy. Osy laboratorııalardaǵy qon­dyrǵylardyń kómegimen shy­ǵarylǵan ónim túrlerine muqııat sapa baqylaýy qoıylǵan. Iá, ha­lyqaralyq standart degenimiz, aıtyla salǵan jáı sóz emes. Ony aıqyndaýǵa da kemeldik pen tereńdik, parasattylyq pen baıyptylyq, biliktilik pen bıik­tik qajet. Sondyqtan da, ónim­derdi halyqaralyq standarttar boıynsha sertıfıkattaý isi kez kelgen kásiporynnyń qanjy­ǵasyna baılana bermeıdi. Mine, osyndaı asa jaýapty is Aqsaı ındýstrııalyq parkine júktelýi de onyń halyqaralyq deńgeıdegi kókjıegin keńeıte túspek. Atalǵan ıntegrasııalyq ón­di­ristik keshen Batys Qazaqstan obly­synyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik turǵydaǵy ınfra­qu­ry­lymyn damytýǵa da oń sep­tigin tıgize alady. Bul tuń­ǵysh jańa menshik qatynas­tary­na negizdelgen ozyq óndiris­tik qurylym qurǵaq jerde tur­ǵy­zylmaǵan. Kúrdeli tehnologııalyq jumystar men qalt­qysyz qyzmet túrlerin kórsetetin ortalyq mań­yn­da óńir­degi birqatar iri kásip­oryndar, sonyń ishinde, munaı-gaz shıkizatyn ón­diretin KPO b.v. sheteldik kompanııasy ornalasqan. Qazaqstan – Birikken Arab Ámir­likteri birlesken kásip­ory­nnyń bas dırektory Marko Kas­tanınıdiń málimdeýinshe, onyń qyzmet kórsetý aıasy tek munymen shektelmeıdi. Aldaǵy maqsat – kórshiles oblystar men elder naryǵyna shyǵý. Osy arqyly Aqsaı tehnoparki ónim­deriniń eksporttyq áleýeti men múmkindigin kóterý. Mundaı qadamdar taıaý jáne alys aımaq­tardaǵy ınvestorlardyń óz ýaqyttaryn ońtaılandyrýǵa, son­daı-aq óz óndiristeriniń tıim­diligin kóterýlerine, eń bastysy, ozyq tehnologııanyń óndiriske engizilýine negiz qalaıdy, deıdi ol. Búgingi kúni qurylǵanyna kóp ýaqyt óte qoımaǵan Aqsaı ındýstrııalyq parki óziniń to­lyq qýatynda jumys isteý tár­tibine kóshe qoımaǵany da ta­bıǵı jaıt. Eki jarym gektardy alyp jatqan ındýstrııalyq park aýmaǵynda barlyq qajetti ın­­jenerlik-kommýnıkasııalyq júıe­­ler júrgizilgen. Bolashaqta Aq­­saı tehnoparki aýmaǵyn taǵy da keńeıtý múmkindikteri qarastyrylmaq. Búgingi kúni tehnoparktiń tuńǵysh ónimderin osy óńirde munaı-gaz shıkizatyn óndirip jatqan sheteldik kompanııa­lar yqylaspen tutyna bastady. Munyń ózi Qazaqstan men Birikken Arab Ámirlikteri arasyndaǵy birlesken kásiporynda óndiristiń ha­lyqaralyq standarttary or­nyqty deýge tolyq negiz qalaıdy. Túıip aıtqanda, kenshiler qalasy – Aqsaıda birlesken teh­nologııalyq ortalyqtyń iske qosylýy jańa tehnologııalar le­giniń Qazaqstanǵa qaraı úzdiksiz bet burýyna septigin tıgizbek. Osy arqyly elimizde óndirilgen ónimderge keı kezderde syn men min taǵýǵa beıim turatyn kinámshil sheteldik óndirisshilerdiń joǵary talap-tilekterinen shyǵýǵa bolatyny anyq. Ekinshiden, Aqsaı ındýstrııalyq parkinde elimizde balamasy joq ozyq tehnologııalyq ónimder shyǵaryla bastaýyn tek aldaǵy úlken isterdiń basy ǵana dep eseptegen oryndy. Eń bastysy, munda taýarlar óndirý men qyzmet kórsetý isine negizinen qazaqstandyq kadrlar tartylǵan. Mine, Aqsaı ındýstrııalyq parkiniń búgini men erteńi týraly kókeıge kelgen keıbir oı oramdary osyndaı. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». Batys Qazaqstan oblysy, Bórli aýdany.