Teatr qurylysy qaıta jandandy

Sodan beri qazaq ónerine degen sal­qyn kózqaras, kózge ilmeýshilik Petropavldyń jergilikti bıligin­de Táýel­sizdik jyldaryna deıin jal­ǵa­syp kel­di. Oblystyq fılar­mo­nııa­­nyń janynan qurylǵan qazaq tobyna da qoldaý bildirilmeı, aqyry ónerpazdary da tarap ketken. Keıbir aýdanda bolmasa, qalanyń ózinde bas­qa birde-bir qazaq óneriniń ujy­my bol­ǵan joq. Aıtýly saltanatty sha­ra­larda, oblys deńgeıindegi úl­ken kon­­sert­terde qazaqsha 1-2 nó­mir qosyp, kózdi aldaıtyn. Sonyń ishin­­­de dom­by­raǵa degen kekirttik te qa­lyp­­tas­qan. Ony sahnaǵa shyǵarýdan «uıa­­lyp» qalatyn kózqamandar kezdesti...

Tek 2000 jyly, jazýshy Sábıt Muqanovtyń 100 jyldyǵyna oraı qalamgerdiń aty berilgen qazaq sazdy-drama teatry kórermenderge esigin ashqan edi. Basqa múmkindik bolmaǵan shyǵar, oǵan Energetıkter saraıynyń eski ǵımaraty berilgen. 200 oryndyq shaǵyn ǵımarat kórermenderdiń de, ónerpazdardyń da talǵamyna saı bolmasa da halyq soǵan yrza bolyp, 20 jyl boıy baryp júrdi.

2018 jyly Soltústik Qazaqstan­nyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý jospary bekitilip, ómirdiń barlyq salasyna qarjy quıylǵanda ónerge de kóńil bólinip, 2019 jyldyń basynda 500 oryndyq jańa qazaq teatryn salý qolǵa alynǵan. Qyzyljarda sany da, sapasy da artqan qazaq qaýymy buǵan qatty qýanǵan edi. Qalanyń «Jas órken» atty jańa shaǵyn aýdanynan boı kótergen qurylysqa shý degende 2,9 mlrd teńge qarajat bólindi dep jarııalandy. Tipti ishine qoıylatyn jabdyqtar eýropalyq elderden alynatyn boldy degen sózder aıtylǵan. Alyp qurylystyń aýmaǵy da atshaptyrym, 13 myń sharshy metrden asqan. Ashylý saltanatyna óner juldyzdary keletini de aıtyldy. Qurylys jumystary qaýyrt bastalyp, qabyrǵasy az ýaqytta turǵyzylǵan edi. Biraq... 2019 jyldyń sońyna qaraı beriledi degen sol qurylys birte-birte saıabyrsyp, aqyry toqtap tyndy.

Másele 2019 jyldyń jazynda bas­talǵan. Sol kezde oblys ákimi Qu­mar Aqsaqalov teatr qurylysynyń ekin­shi kezeńi bastalǵanyn, alaıda mer­­diger usynǵan ishki dızaın jobasy qa­naǵattandyrmaıtynyn aıtqan bola­tyn.

– Teatrǵa kirgen adam óner ǵajaıy­by­nyń ortasyna túskendeı bolýy kerek. Mundaǵy atmosfera adamdy birden baýrap alyp, kúndelikti tirliktiń kúıbeńinen bıiktete bilse ǵana óziniń maqsatyna jetedi. Al biz myna jerden kádimgi qarapaıym qurylystardyń birin ǵana kórip tur­myz, – degen edi ákim alǵashqy kezeńniń nátıjesin qabyldaý komıssııasyn bastap kelgende. Sonymen qatar ákim adamzat tarıhynda tuń­ǵysh ret jylqynyń osy óńirde aýyz­dy­q­talǵany oblystyń álemdik erek­sheligi ekendigin, sondyqtan teatr­dyń keń dálizinde bul oqıǵa beınelengenin qalaıtynyn aıtqan. Bul talaptardyń bárin de jobalaýshylar eskermegen eken. Sóıtip, teatr qurylysynyń ekinshi kezeńi joǵary­da aıtqanymyzdaı toqtap, jobasy Almatynyń «Aksept SK» JShS-ine jetildirilýge jiberildi. Jobany jetildirý degenimiz aqshaǵa kelip tire­letini belgili. Eger jobalyq-smeta­lyq quny qurylystyń 10 paıyzynan assa, onda bárin de qaıtadan qaraýǵa týra keledi. Sondyqtan onyń jetildirilgen syzbasy ǵana emes, iske asyratyn aqshasy da qaıta qarastyrylǵan. Onyń ústine bul kezde qurylys materıaldary da qymbattap ketti. Mine, osy kedergilerdiń bárin eńserip, qaıtadan saraptamadan ótkizý ońaı bolǵan joq. Oǵan bir jylǵa jýyq ýaqyt ketti. Bul eki arada biraz daý-damaı da boldy. Tapsyrys berýshi jaq merdiger kompanııadan bas tartýǵa da talaptandy. Alaıda basqa kompanııa ońaı tabylmaı, is kelisimmen sheshilgen.

Jýyrda jetildirilgen joba aıaq­ta­lyp, burynǵy astanalyq DBK Engeneering JShS teatr qury­lysyn qaıtadan júrgize bastady. Qurylys ýchaskesiniń bastyǵy Erlan О́mirhanovtyń aıtýyna qaraǵanda, qazir 14 adam jumys istep jatyr. Alaıda dúrildegen tehnıka, jarq-jurq etken dánekerleý jumystary, shań-shuń etken qurylysshylar daýystary estilmeıdi. Ol osy aptada taǵy 35-40 adamnyń jumysqa tar­tylatynyn aıtty. Sol kezde ju­­mys qy­za­tynyna sendirdi. Qury­­­­lys jumystarynyń aıaqtalýy 2022 jyldyń qarasha aıyna bel­gi­len­gen. Demek, alǵashqy úmit­ten keıin úsh jyldan soń ǵana soltús­tikqazaqstandyqtar tamasha teatrdyń esigin ashpaq.

Jalpy, Soltústik Qazaqstan oblysynda áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń ekinshi keshendi jospary boıynsha 2025 jylǵa deıin 2,3 mln sharshy metr turǵyn úı salynbaq. Oblys ákiminiń orynbasary Sátjan Ablalıevtiń aıtýyna qaraǵanda, atal­ǵan qurylysqa jyl saıyn 12 mlrd teńge qarajat bólinedi.

Soltústik Qazaqstan oblysy