04 Naýryz, 2014

Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń buıryǵy №369

512 ret
kórsetildi
39 mın
oqý úshin
2013 jylǵy 11 qyrkúıek,  Astana qalasy Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń túrleri qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalaryn bekitý týraly «Bilim týraly» 2007 jylǵy 27 shildedegi Qazaqstan Respýb­lıkasy Zańynyń 5-babynyń 44-5) tarmaqshasyn iske asyrý maqsatynda buıramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń túrleri qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary bekitilsin. 2. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim departamenti (Q.Q. Bóribekov): 1) osy buıryqtyń belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) memlekettik tirkeýden ótkennen keıin osy buıryqtyń buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanýyn jáne Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń ınternet resýrsynda ornalasýyn qamtamasyz etsin. 3) osy buıryqty bilim berý uıymdary nazaryna jetkizsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri M.A.Ábenovke júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr A.SÁRINJIPOV. Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2013 jylǵy 11 qyrkúıektegi №369 buıryǵymen bekitilgen Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń túrleri qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń túrleri qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalary (budan ári – Úlgilik qaǵıdalar) «Bilim týraly» 2007 jylǵy 27 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 5-babynyń 44-5) tarmaqshasyna jáne «Tıisti úlgidegi bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵı­da­la­ryn, onyń ishinde balalarǵa arnalǵan qosymsha bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyratyn bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkime­tiniń 2013 jylǵy 17 mamyrdaǵy № 499 qaýlysyna sáıkes ázirlendi. 2. Úlgilik qaǵıdalar menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdary qyzmetiniń tártibin aıqyn­daıdy. 3. Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdary bir nemese birneshe bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn jáne bilim alýshylarǵa bilim men tárbıe berýdi qamtamasyz etetin zańdy tulǵalar bolyp tabylady. 4. Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń negizgi mindetteri: 1) bilim alýshylardyń ulttyq jáne jalpy adamı qundylyq­tardyń, ǵylym men praktıka jetistikteriniń negizinde jeke adamnyń kásibı qalyptasýyna baǵyttalǵan sapaly bilim alýy úshin jaǵdaılar jasaý; 2) bilim alýshylarmen kásibı baǵdar berý jumysyn qamtamasyz etý; 3) eńbek naryǵynyń suranystaryna sáıkes teorııalyq oqytý men óndiristik oqytý arasyndaǵy ózara baılanysty qamtamasyz etý; 4) kásiptik bilimniń qoǵam men eńbek naryǵynyń ózgerip otyratyn suranystaryna ýaqtyly beıimdelýine yqpal etetin oqytýdyń jańa tehnologııalaryn engizý; 5) tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim boıynsha bilim berý baǵdarlamalaryn óndirispen kiriktirý. 5. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynyń túrlerine: 1) kolledj; 2) ýchılıshe; 3) kásiptik daıarlaý oqý ortalyǵy; 4) múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan kolledj; 5) túzetý mekemesi janyndaǵy kásiptik daıarlaý oqý ortalyǵy; 6) túzetý mekemesi janyndaǵy kolledj; 7) áskerı-tehnıkalyq kolledj jatady. 6. Orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń túrlerine: 1) kolledj; 2) joǵary tehnıkalyq mektep; 3) ýchılıshe jatady. 7. Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń til saıasaty Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna jáne «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy til týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes júzege asyrylady. 8. Osy Úlgilik qaǵıdalarda mynadaı túsinikter qoldanylady: 1) kolledj – jalpy orta, tehnıkalyq jáne kásiptik nemese orta bilimnen keıingi bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny (budan ári – Kolledj); 2) múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan kolledj I jáne II toptaǵy múgedek, bala kezinen múgedek, múgedek balalar qatarynan múmkindigi shekteýli, múmkindigi shekteýli balalarǵa jalpy orta, tehnıkalyq jáne kásiptik nemese orta bilimnen keıingi bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny; 3) joǵary tehnıkalyq mektep (budan ári – JTM) – tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berýdiń ıntegrasııalanǵan bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny. 4) ýchılıshe – mádenıet jáne óner salasyndaǵy negizgi orta, jalpy orta, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdiń bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn oqý orny. 2. Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý uıymdarynyń túrleri qyzmetiniń tártibi 1-paragraf. Kolledj, (múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan kolledj) 9. Kolledj óz qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, zańdaryna, sondaı-aq osy Úlgilik qaǵıdalarǵa sáıkes júzege asyrady. 10. Kolledjder óz qurylymyn qalyptastyrýdy jáne oqý-tárbıe prosesin uıymdastyrýdy, kadrlardy irikteý men ornalastyrýdy, oqý-ádistemelik, qarjy-sharýashylyq qyzmetin óz betinshe júzege asyrady. 11. Jeke adamnyń suranystary men múmkindikterin, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynda bilim alýdyń qoljetimdiligine jaǵdaılar jasaýdy esepke ala otyryp, bilim beretin oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qaraı oqytý mynadaı nysandarda júzege asyrylady: kúndizgi, keshki, syrttaı bólim (keshki jáne syrttaı oqý bóliminde alýǵa ruqsat etilmeıtin jekelegen kásipter men mamandyqtardan basqa). 12. Kolledjder oqytýdyń jańa nysandaryn, ádistemelerin jáne tehnologııalaryn tańdaý men paıdalaný tártibinde derbes. 13. Kolledjderde oqý jumysyn esepke alý teorııalyq jáne óndiristik oqytýdy esepke alý jýrnaldaryn jáne oqý baǵdarlamalaryn oqytý saǵaty boıynsha oryndaýdy esepke alý tabelderin júrgizý jolymen júzege asyrylady. 14. Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi nemese joǵary bilimi bar azamattarǵa qysqartylǵan baǵdarlama boıynsha oqytý úshin qabyldaý emtıhandaryn tapsyrý nysanyn bilim berý uıymy belgileıdi. 15. Kolledjderde bilim alýshylardyń qataryna stýdentter (kýrsanttar) jáne tyńdaýshylar jatady. 16. Kolledjdegi bilim alýshylar men pedagogıkalyq qyzetkerlerdiń quqyqtary men mindetteri bilim salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen aıqyndalady. 17. Bilim alýshylardyń úlgerimin aǵymdyq baqylaý, aralyq jáne qorytyndy attestattaý Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2008 jylǵy 18 naýryzdaǵy № 125 buıryǵymen bekitilgen Bilim alýshylardyń úlgerimin aǵymdaǵy baqylaý, aralyq jáne qorytyndy memlekettik attestattaý júrgizýdiń úlgi erejesine sáıkes (Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine № 5191 bolyp engizildi) (budan ári – Aǵymdyq baqylaýdy júrgizýdiń úlgilik erejesi) júzege asyrylady. Aralyq attestattaýdyń nátıjeleri boıynsha 2-den aspaıtyn «3» degen qanaǵattanarlyq baǵasy bar bilim alýshylarǵa emtıhandy baǵalaýdyń odanda joǵary deńgeıine qaıta tapsyrýǵa ruqsat beriledi. 18. Kolledjderde, menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan, oqý jyly oqý prosesiniń kestesine sáıkes bastalady jáne aıaqtalady. Bilim alýshylar úshin tolyq oqý jyly boıy keminde eki ret jalpy uzaqtylyǵy 11 aptadan aspaıtyn, onyń ishinde qysqy kezeńde – keminde 2 apta demalys belgilenedi. Kolledjderde oqý kestesi oqý prosesiniń kestesine jáne jumys oqý josparlaryna sáıkes jasalady. Aýdıtorııalyq sabaqtardyń barlyq túrleri úshin 5 mınýttyq úzilispen uzaqtyǵy 45 mınýt akademııalyq saǵat belgilenedi, 2 akademııalyq saǵattan keıin 10 mınýttyq úzilispen qosarlanǵan sabaqtar ótkizýge bolady. Bilim alýshylardyń tamaqtanýy jáne belsendi demalýy úshin eki qosarlanǵan sabaqtan keıin uzaqtyǵy keminde 15 mınýt úzilis qarastyrylady. 19. Kolledjderde oqý sabaqtary sabaqtar, dárister, semınarlar, praktıkalyq sabaqtar, zerthanalyq, baqylaý jáne ózindik jumystar, konsýltasııalar, áńgimelesýler, fakýltatıvtik sabaqtar, kýrstyq jáne dıplomdyq jobalar, jumystar jáne oqý sabaqtarynyń basqa nysandary túrinde ótkiziledi. 20. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynda bilim alýshylarmen oqý sabaqtaryn uıymdastyrý jáne ótkizý úshin oqý toptary qurylady. 21. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim beretin oqý oryndarynda oqý toptary oqytýdyń kúndizgi nysanynda mamandyqtar boıynsha sany 25 adamnan artyq emes (áskerı mamandyqtar boıynsha 30 adamǵa deıin), syrtqy, keshki oqytý nysanynda keminde 15 adamnan jınaqtalady. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynda kásip nemese mamandyq beıininiń erekshelikterine qaraı bilim alýshylarmen jeke sabaqtar ótkiziledi. 22. Tizbesi oqý josparyna sáıkes anyqtalatyn zerthanalyq jumystardy, praktıkalyq sabaqtardy ótkizýde, onyń ishinde dene tárbıesi men jekelegen pánder boıynsha, sheberhanalarda (oqý polıgondarynda jáne oqý sharýashylyqtarynda) óndiristik oqytý kezinde oqý toptarynyń sany 13 adamnan aspaıtyn kishi toptarǵa, medısınalyq jáne farmasevtıkalyq bilim berý uıymdarynda klınıkalyq pánder boıynsha sany 8 adamnan aspaıtyn kishi toptarǵa bólinedi. 23. Kolledjderdiń bilim berý prosesine qatysýshylar: bilim alýshylar men ata-analar, pedagogıkalyq qyzmetkerler men kámeletke tolmaǵan bilim alýshylardyń zańdy ókilderi bolyp tabylady. 24. Kolledjderdegi pedagog qyzmetkerlerdiń sany men pedagog qyzmetkerler laýazymdarynyń tizbesi Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2008 jylǵy 30 qańtardaǵy № 77 qaýlysymen bekitil­gen Memlekettik bilim berý uıymdary qyzmetkerleriniń úlgi shtattary­nyń (budan ári – Úlgi shtattary) jáne pedagog qyzmetkerler men olarǵa teńestirilgen adamdar laýazymdarynyń tizbesine sáıkes anyq­talady. 25. Kolledjdiń basshylary jumysshylardyń biliktiligin arttyrýǵa qajetti jaǵdaılar jasaıdy. 26. Oqý, ádistemelik, ǵylymı jáne tárbıe jumystaryndaǵy jáne kolledjdiń basqa da qyzmetterindegi jetistikteri úshin qyzmetkerlerge moraldyq jáne materıaldyq kótermeleý nysandary belgilenedi. 27. Kolledjderdiń pedagogıkalyq qyzmetkerler laýazymdaryn aýystyrý menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen belgilengen tártipte júzege asyrylady. 28. Mamandyqtar boıynsha kadrlar daıarlaý beıinine qaraı oqý-tárbıe prosesin basqarý úshin kolledjderde mamandyqtar (kásipter) toptary boıynsha bólimder jáne basqa da qurylymdyq bólimsheler qurylady. Bólimder (kúndizgi, syrttaı, keshki) bir nemese birneshe mándes mamandyqtar men kásipter boıynsha kadrlar daıarlaý kezinde qurylady. 29. Bólimdi kolledj basshysy taǵaıyndaıtyn meńgerýshi júzege asyrady. Bólim meńgerýshisi: 1) Bólimde oqý jáne tárbıe jumysyn uıymdastyrý men tikeleı basqarýdy; 2) oqý josparlary men baǵdarlamalaryn oryndaýdy; 3) bilim alýshylardyń úlgerimin esepke alýdy uıymdastyrýdy; 4) bilim alýshylardyń tártibin baqylaýdy; 5) kýrstyq jáne dıplomdyq jobalaý kezinde bilim alýshylardyń jumysyn baqylaýdy; 6) stıpendııalyq komıssııanyń jumysyna qatysýdy (kúndizgi nysan); 7) bólim boıynsha jumysty esepke alý jáne esep berýdi qamtamasyz etedi. 30. Kolledjdegi bólimder (Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń kolledjderinen basqa): 1) oqytýdyń kúndizgi nysany kezinde bir nemese birneshe mándes mamandyqtar men kásipter boıynsha keminde 150 bilim alýshy bolǵanda; 2) oqytýdyń syrttaı, keshki nysandary kezinde keminde 100 bilim alýshy bolǵanda qurylady. 31. Oqý-tárbıe prosesin sapaly uıymdastyrýdy qamtamasyz etý maqsatynda Kolledjdiń quramyna oqý-konsýltatıvtik pýnktter, sport bazalary men ǵımarattar, jataqhanalar, oqý-óndiristik sheberhanalar, zerthanalar, polıgondar, oqý sharýashylyqtary jáne bilim berý prosesimen baılanysty basqa da qurylymdyq bólimsheler kiredi. 32. Bilim alýshylardy óndiristik oqytý oqý-óndiristik sheberhanalarda, zerthanalarda, polıgondarda, kolledjderdiń oqý sharýashylyqtarynda, shart negizinde jumys berýshiler usynatyn oqýshy oryndarynda júzege asyrylady. Oqý-óndiristik jumystaryn oryndaý óndiristik oqytýdyń oqý baǵdarlamalaryna sáıkes taýarlar (jumystar men qyzmettter) shyǵarýdy uıymdastyrýdy kózdeıdi. Áskerı mamandyqtar boıynsha kadrlar daıarlaýdy júzege asyratyn kolledjder bilim alýshylardyń laýazymdyq mindetterin oryndaýda praktıkalyq daǵdylardy ıgerý jáne jetildirý maqsatynda áskerı taǵylymdama uıymdastyrady. 33. Kásiptik praktıka kolledjderdiń oqý-óndiristik sheberhanalarynda, zerthanalarynda, polıgondarynda, oqý sharýashylyqtarynda jáne sharttyq negizde praktıka bazalary retinde belgilengen kásiporyndarda, uıymdarda ótkiziledi. Praktıka bazalary bolyp tabylatyn uıymdarmen sharttar Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2007 jylǵy 29 qarashadaǵy № 582 buıryǵymen bekitilgen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tizimdesmesinde № 5053 bolyp tirkelgen) Bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn ótkizýge arnalǵan sharttyń úlgilik nysany (budan ári – Úlgilik shart) negizinde jasalady. 34. Oqý-óndiristik sheberhanalar tómendegini qamtamasyz etetin oqý jáne óndiristik bazalar bolyp tabylady: 1) teorııalyq oqytýdy óndiristik eńbekpen ushtastyrý; 2) oqý josparlary men baǵdarlamalaryna sáıkes bilim alýshylardyń kásiptik daǵdylarǵa ıe bolýy; 3) ónimder shyǵarýdy, sheberhanalarǵa arnalǵan quraldar men jabdyqtardy, kabınetter men zerthanalarǵa arnalǵan kórneki quraldar men aspaptardy jasaýdy, sondaı-aq jabdyqtar, mashınalar men mehanızmderdi jóndeýdi uıymdastyrý; 4) oqý josparlary men baǵdarlamalarynyń talaptaryn oryndaý sheńberinde kásiporyndarǵa, uıymdarǵa jáne halyqqa aqyly qyzmetter kórsetý. Oqý sharýashylyqtarynda ósimdik sharýashylyǵy men mal sharýashylyǵynyń tehnologııasy boıynsha ártúrli zerthanalyq-praktıkalyq sabaqtar jáne aýylsharýashylyq jumystary (oqý sharýashylyǵynyń egistikteri men fermalarynda) júrgiziledi. Oqý polıgondarynda avtomobılderdi, traktorlardy, jabdyqtar men mehanızmderge qyzmet kórsetý jáne paıdalaný boıynsha ózi júretin mashınalardy júrgizý boıynsha oqytý ótkiziledi. 35. Oqý sheberhanalaryn, oqý sharýashylyqtaryn oqý-óndiristik jumystardy oryndaý jónindegi tizbeni, mazmundy jáne talaptardy kolledj aıqyndaıdy. 36. Kolledjderde basqarý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna, osy Úlgilik qaǵıdalarǵa jáne oqý ornynyń jarǵysyna sáıkes dara basshylyq pen alqalylyq qaǵıdattarynda júzege asyrylady. Kolledjderdi tikeleı basqarýdy basshy júzege asyrady. 37. Bilim alýshylardy oqytý men tárbıeleý sapasyn, oqytýshylardyń pedagogıkalyq sheberligin arttyrý jáne ádistemelik jumystardy jetildirý maqsatynda kolledjderde alqalyq basqarý organdary qurylady. Kolledjderdiń alqalyq basqarý nysandary pedagogıkalyq, oqý-ádistemelik, qamqorshylyq keńester bolyp tabylady. 2-paragraf. Joǵary tehnıkalyq mektep 38. JTM óz qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstı­týsııasyna, zańdary men normatıvtik aktilerine, sondaı-aq osy Úlgilik qaǵıdalarǵa sáıkes júzege asyrady. 39. JTM oqý-tárbıe prosesin uıymdastyrýdy, kadrlardy irikteý men ornalastyrýdy, oqý-ádistemelik, qarjy-sharýashylyq qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda, osy Úlgilik qaǵıdalar men JTM jarǵylarynda belgilengen shekterde derbes júzege asyrady. 40. JTM júzege asyratyn oqý, oqý-ádistemelik jáne tárbıe jumysyn josparlaý jáne esepke alý oqý jáne tárbıe prosesin uıymdastyrýdyń negizi bolyp tabylady. 41. JTM-da oqý jáne tárbıe jumysyn josparlaý oqý jylyna arnalǵan oqý-tárbıe prosesiniń kestesin jáne teorııalyq, praktıkalyq sabaqtardyń kestesin bekitý jolymen júzege asyrylady. Oqý-tárbıe prosesiniń kestesi men oqý sabaqtarynyń kestesin JTM basshysy bekitedi. JTM-da oqý jáne tárbıe jumysyn esepke alý teorııalyq jáne óndiristik oqytýdy esepke alý jýrnaldaryn jáne oqý baǵdarlamalaryn oqytý saǵaty boıynsha oryndaýdy esepke alý tabelderin júrgizý jolymen júzege asyrylady. 42. JTM oqý jumys josparlaryn jáne oqý jumys baǵdarla­malaryn tıisti úlgilik oqý josparlary men úlgilik oqý baǵdarlamalary negizinde ázirleıdi jáne jumys berýshilermen kelisedi. 43. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 17 mamyrdaǵy № 499 qaýlysymen bekitilgen Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdiń bilim beretin oqý baǵdarlamalaryn iske asyratyn bilim berý uıymdary qyzmetiniń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes (budan ári – Qyzmettiń úlgilik qaǵıdalary) JTM-da oqytý jeke adamnyń suranystary men múmkindikterin, bilim alýdyń qol jetimdiligine jaǵdaılar jasaýdy esepke alǵanda bilim oqý baǵdarlamalarynyń maz­mu­nyna qaraı kúndizgi, keshki, syrttaı nysandarda júzege asyrylady. 44. Bilim alýshylardyń úlgerimin aǵymdyq baqylaý, aralyq jáne qorytyndy attestattaý Aǵymdyq baqylaýdy júrgizýdiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady. 45. JTM-da menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan oqý jyly oqý prosesiniń kestesine sáıkes bastalady jáne aıaqtalady. Bilim alýshylar úshin tolyq oqý jyly ishinde keminde eki ret jalpy uzaqtylyǵy jylyna 11 aptadan aspaıtyn demalys belgilenedi, onyń ishinde qysqy kezeńde – keminde 2 apta. JTM-da oqý kestesi oqý prosesi kestesine jáne oqý baǵdarlamasyna sáıkes jasalady. 46. Qyzmettiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes 5 mınýttyq úzilispen uzaqtyǵy 45 mınýt akademııalyq saǵat belgilenedi, 2 akademııalyq saǵattan keıin 10 mınýttyq úzilispen qosarlanǵan sabaqtar ótkizýge bolady. Bilim alýshylardyń eki qosarlanǵan sabaqtan keıin tamaqtanýy jáne belsendi demalýy úshin uzaqtyǵy keminde 15 mınýt úzilis qarastyrylady. 47. JTM-da oqý sabaqtary sabaqtar, dárister, semınarlar, praktıkalyq sabaqtar, zerthanalyq, baqylaý jáne ózindik jumystar, konsýltasııalar, áńgimeler, fakýltatıvtik sabaqtar, kýrstyq jáne dıplomdyq jobalar, jumystar jáne oqý sabaqtarynyń basqa nysandary túrinde ótkiziledi. 48. Bilim alýshylarmen oqý sabaqtaryn uıymdastyrý jáne ótkizý úshin JTM-da oqý toptary qurylady. JTM-da oqý toptary mamandyqtar boıynsha kúndizgi oqý bóliminde sany 25 adamnan aspaıtyn, syrttaı, keshki oqytý bólimderinde keminde 15 adamnan quralady. Mamandyq nemese kásip beıininiń ereksheligine qaraı JTM-da jekelegen bilim alýshylarmen jeke sabaqtar ótkiziledi. 49. Tizbesi oqý josparyna sáıkes anyqtalatyn zerthanalyq jumystardy, praktıkalyq sabaqtardy, onyń ishinde dene tárbıesi jáne jekelegen pánder, sheberhanalarda óndiristik oqytý (oqý polıgondarynda jáne oqý sharýashylyqtarynda) boıynsha sabaqtar ótkizý kezinde oqý toptary sany keminde 12-13 adamnan aspaıtyn shaǵyn toptarǵa bólinedi. 50. JTM-nyń bilim berý prosesine qatysýshylar: bilim alýshylar men ata-analar, pedagogıkalyq qyzmetkerler men kámeletke tolmaǵan bilim alýshylardyń zańdy ókilderi bolyp tabylady. 51. JTM-nyń bilim alýshylaryna stýdentter, kýrsanttar, tyńdaýshylar jatady. 52. JTM-daǵy pedagogıkalyq qyzmetkerler laýazymdarynyń sany men tizbesi Úlgilik shtattar negizinde aıqyndalady. 53. JTM-nyń pedagogıkalyq qyzmetkerlerine bilim alýshylardy oqytýmen jáne tárbıeleýmen baılanysty bilim berý qyzmetimen aınalysatyn tulǵalar jatady. 54. JTM-nyń pedagogıkalyq qyzmetkerler laýazymdaryn aýystyrý menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý salasyndaǵy zańnamasymen belgilengen tártipte júzege asyrylady. 55. Qyzmettiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes mamandyqtar boıynsha kadrlar daıarlaý beıinine qaraı oqý-tárbıe prosesin basqarý úshin JTM-da mamandyqtar (kásipter) toptary boıynsha bólimder jáne basqa da qurylymdyq bólimsheler qurylady. Bólimder (kúndizgi, syrttaı, keshki) bir nemese birneshe mándes mamandyqtar men kásipter boıynsha kadrlar daıarlaý kezinde qurylady. 56. Bólimdi JTM basshysy taǵaıyndaıtyn meńgerýshi basqarady. Bólim meńgerýshisi: 1) bólimde oqý jáne tárbıe jumysyn uıymdastyrý men tikeleı basqarýdy; 2) oqý josparlary men baǵdarlamalaryn oryndaýdy; 3) bilim alýshylardyń úlgerimin esepke alýdy uıymdastyrýdy; 4) bilim alýshylardyń tártibin baqylaýdy; 5) kýrstyq jáne dıplomdyq jobalaý kezinde bilim alýshylardyń jumysyn baqylaýdy; 6) stıpendııalyq komıssııanyń jumysyna qatysýdy (kúndizgi nysan); 7) bólim boıynsha jumysty esepke alýdy jáne esep berýdi qamtamasyz etedi. 57. JTM-da bólimder (Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi janyndaǵy bilim berý uıymdarynan basqa): 1) oqytýdyń kúndizgi nysany kezinde bir nemese birneshe mándes mamandyqtar men kásipter boıynsha keminde 150 bilim alýshy bolǵanda; 2) oqytýdyń keshki, syrttaı nysandary kezinde keminde 100 bilim alýshy bolǵanda qurylady. 58. Bilim alýshylardy óndiristik oqytý oqý-óndiristik sheberhanalarda, zerthanalarda, polıgondarda, JTM-nyń oqý sharýashylyqtarynda, shart negizinde jumys berýshiler usynatyn oqýshy oryndarynda júzege asyrylady. 59. Oqý-óndiristik jumystaryn oryndaý óndiristik oqytýdyń oqý baǵdarlamalaryna sáıkes taýarlar (jumystar men qyzmettter) shyǵarýdy uıymdastyrýdy kózdeıdi. 60. JTM-nyń kásiptik praktıkasyn ótkizý úshin sharttyq negizde praktıka bazalary retinde uıymdar belgilenedi, olarmen kelisilgen oqý baǵdarlamalary jáne praktıkadan ótýdiń kúntizbelik kestesi bekitiledi. Praktıka bazalary bolyp tabylatyn uıymdarmen sharttar Úlgilik sharttar negizinde jasalady. 61. Oqý-óndiristik sheberhanalar, oqý sharýashylyqtary, oqý polıgondary JTM-nyń qurylymdyq bólimsheleri mamandyqtar boıynsha kadrlar daıarlaý beıinine qaraı óndiristik oqytýdyń oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyn jáne kásiptik praktıkany iske asyrýdy qamtamasyz etý maqsatynda qurylady. 62. Oqý-óndiristik sheberhanalar tómendegini qamtamasyz etetin oqý jáne óndiristik bazalar bolyp tabylady: 1) teorııalyq oqytýdy óndiristik eńbekpen ushtastyrý; 2) oqý josparlary men baǵdarlamalaryna sáıkes bilim alýshylardyń kásiptik daǵdylarǵa ıe bolýy; 3) ónimder shyǵarýdy, sheberhanalarǵa arnalǵan quraldar men jabdyqtardy, kabınetter men zerthanalarǵa arnalǵan kórneki quraldar men aspaptardy jasaýdy, sondaı-aq jabdyqtar, mashınalar men mehanızmderdi jóndeýdi uıymdastyrý; 4) oqý josparlary men baǵdarlamalarynyń talaptaryn oryndaý sheńberinde kásiporyndarǵa, uıymdarǵa jáne halyqqa aqyly qyzmetter kórsetý. 63. Oqý sharýashylyqtarynda ósimdik sharýashylyǵy men mal sharýashylyǵynyń tehnologııasy boıynsha ártúrli zerthanalyq-praktıkalyq sabaqtar jáne aýylsharýashylyq jumystary (oqý sharýashylyǵynyń egistikteri men fermalarynda) júrgiziledi. Oqý polıgondarynda avtomobılderdi, traktorlardy, jabdyqtar men mehanızmderge qyzmet kórsetý jáne paıdalaný boıynsha ózi júretin mashınalardy júrgizý boıynsha oqytý ótkiziledi. Oqý sheberhanalaryndaǵy, oqý sharýashylyqtaryndaǵy oqý-óndiristik jumystardyń tizbesin, mazmunyn jáne olardy oryndaý boıynsha talaptardy kadrlar daıarlaýdy júzege asyrý úshin jumys berýshilermen kelisý boıynsha tikeleı JTM aıqyndaıdy. 64. О́ndiristik oqytý oqý-óndiristik sheberhanalarda, oqý sharýashylyqtarynda, oqý polıgondarynda óndiristik oqytý sheberiniń basshylyǵymen uıymdastyrylady. 65. JTM-da basqarý Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim salasyndaǵy zańnamasyna, osy Qaǵıdalarǵa jáne dara basshylyq jáne alqalyq qaǵıdattarǵa arnalǵan oqý ornynyń jarǵysyna sáıkes júzege asyrylady. JTM basqarýdy tikeleı basshy júzege asyrady. JTM-nyń basshysy laýazymǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen belgilengen tártipte taǵaıyndalady jáne bosatylady. 66. Bilim alýshylardy oqytý jáne tárbıeleý sapasyn, oqytýshylardyń pedagogıkalyq sheberligin arttyrý jáne ádistemelik jumystardy jetildirý maqsatynda JTM-da alqalyq basqarý organdary qurylady. 67. JTM-nyń alqalyq basqarý nysandary pedagogıkalyq, oqý-ádistemelik, qamqorshylyq keńester bolyp tabylady. 3-paragraf. Ýchılıshe 68. Ýchılısheler oqý-tárbıe prosesin uıymdastyrýdy, kadrlardy irikteý men ornalastyrýdy, oqý-ádistemelik, qarjy-sharýashylyq qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda, osy Úlgilik qaǵıdalarda jáne Ýchılısheniń jarǵylarynda belgilengen shekterde derbes júzege asyrady. 69. Ýchılıshe júzege asyratyn oqý, oqý-ádistemelik jáne tárbıe jumysyn josparlaý, esepke alý oqý jáne tárbıe prosesin uıymdastyrýdyń negizi bolyp tabylady. 70. Ýchılıshe qyzmetiniń máni men maqsaty qoǵamnyń mádenıet jáne óner salasynda bilikti mamandarǵa degen áleýmettik-ekonomıkalyq suranysyn qanaǵattandyrý bolyp tabylady. Ýchılıshe halyqaralyq yntymaqtastyqty Qazaqstan Respýblı­kasynyń zańnamasy jáne halyqaralyq sharttar negizinde júzege asyrady. 71. Ýchılıshede oqý jáne tárbıe jumysyn josparlaý oqý jylyna arnalǵan oqý-tárbıe prosesiniń kestesin jáne teorııalyq, praktıkalyq sabaqtardyń kestesin bekitý jolymen júzege asyrylady. Oqý-tárbıe prosesiniń kestesi men oqý sabaqtarynyń kestesin ýchılıshe basshysy bekitedi. Ýchılıshelerde oqý jáne tárbıe jumysyn esepke alý teorııalyq jáne óndiristik oqytýdy esepke alý jýrnaldaryn jáne oqý baǵdarlamalaryn oqytý saǵaty boıynsha oryndaýdy esepke alý tabelderin júrgizý jolymen júzege asyrylady. 72. Oqý jumys josparlaryn jáne oqý jumys baǵdarlamalaryn ýchılısheler tıisti úlgilik oqý josparlary men úlgilik oqý baǵdarla­malary negizinde ázirleıdi jáne jumys berýshilermen kelisedi. 73. Bilim alýshylardyń úlgerimin aǵymdyq baqylaý, aralyq jáne qorytyndy attestattaý Aǵymdyq baqylaý júrgizýdiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady. Ýchılıshelerde menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan oqý jyly oqý prosesiniń kestesine sáıkes bastalady jáne aıaqtalady. Bilim alýshylar úshin tolyq oqý jyly ishinde keminde eki ret jalpy uzaqtylyǵy jylyna 11 aptadan aspaıtyn demalys belgilenedi, onyń ishinde qysqy kezeńde – keminde 2 apta. Ýchılıshelerde oqý kestesi oqý prosesi kestesine jáne oqý baǵdarlamasyna sáıkes jasalady. 74. Qyzmettiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes aýdıtorııalyq sabaqtardyń barlyq túrleri úshin 5 mınýttyq úzilispen uzaqtyǵy 45 mınýt akademııalyq saǵat belgilenedi, 2 akademııalyq saǵattan keıin 10 mınýttyq úzilispen qosarlanǵan sabaqtar ótkizýge bolady. Bilim alýshylardyń eki qosarlanǵan sabaqtan keıin tamaqtanýy jáne belsendi demalýy úshin uzaqtyǵy keminde 15 mınýt úzilis qarastyrylady. Ýchılıshelerde oqý sabaqtary sabaqtar, dárister, semınarlar, praktıkalyq sabaqtar, zerthanalyq, baqylaý jáne ózindik jumystar, konsýltasııalar, áńgimeler, fakýltatıvtik sabaqtar, kýrstyq jáne dıplomdyq jobalar, jumystar jáne oqý sabaqtarynyń basqa nysandary túrinde ótkiziledi. 75. Bilim alýshylarmen oqý sabaqtaryn uıymdastyrý jáne ótkizý úshin Ýchılıshelerde oqý toptary qurylady. Ýchılıshelerde oqý toptary mamandyqtar boıynsha kúndizgi oqý bóliminde sany keminde 18 adamnan quralady. Mamandyq nemese kásip beıininiń ereksheligine qaraı Ýchılıshelerde jekelegen bilim alýshylarmen jeke sabaqtar ótkiziledi. 76. Tizbesi oqý josparyna sáıkes anyqtalatyn zerthanalyq jumystardy, praktıkalyq sabaqtardy, onyń ishinde óndiristik oqytýdyń arnaıy pánder boıynsha sabaqtar ótkizý kezinde oqý josparyna sáıkes oqý toptary sany keminde 12-13 adamnan aspaıtyn shaǵyn toptarǵa bólinedi. 77. Ýchılıshelerdiń bilim berý prosesine qatysýshylar bilim alýshylar, ata-analar, pedagogıkalyq qyzmetkerler jáne kámeletke tolmaǵan bilim alýshylardyń zańdy ókilderi bolyp tabylady. 78. Ýchılıshelerdiń bilim alýshylaryna stýdentter, kýrsanttar, tyńdaýshylar jatady. 79. Ýchılıshelerdegi pedagogıkalyq qyzmetkerler sany men pedagogıkalyq qyzmetkerler laýazymdarynyń tizbesi Úlgilik shtattar negizinde aıqyndalady. 80. Ýchılıshelerdiń pedagogıkalyq qyzmetkerler laýazymdaryn aýystyrý menshik nysanyna jáne vedomstvolyq baǵynystylyǵyna qaramastan Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý salasyndaǵy zańnamasymen belgilengen tártipte júzege asyrylady. 81. Qyzmettiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes mamandyqtar boıynsha kadrlar daıarlaý beıinine qaraı oqý-tárbıe prosesin basqarý úshin ýchılıshelerde mamandyqtar (kásipter) toptary boıynsha bólimder jáne basqa da qurylymdyq bólimsheler qurylady. Bólimder bir nemese birneshe jaqyn mamandyqtar jáne kásipter boıynsha kadrlar daıarlaý kezinde qurylady. 82. Bólimdi basqarýdy Ýchılısheniń basshysy taǵaıyndaıtyn meńgerýshi júzege asyrady. Bólim meńgerýshisi: 1) Bólimde oqý jáne tárbıe jumysyn uıymdastyrý men tikeleı basqarýdy; 2) oqý josparlary men baǵdarlamalaryn oryndaýdy; 3) bilim alýshylardyń úlgerimin esepke alýdy uıymdastyrýdy; 4) bilim alýshylardyń tártibin baqylaýdy; 5) kýrstyq jáne dıplomdyq jobalaý kezinde bilim alýshylardyń jumysyn baqylaýdy; 6) stıpendııalyq komıssııanyń jumysyna qatysýdy (kúndizgi nysan); 7) bólim boıynsha jumysty esepke alýdy jáne esep berýdi qamtamasyz etedi. 83. Ýchılıshelerde bólimder kúndizgi oqytý nysany kezinde bir nemese birneshe mándes mamandyqtar men kásipter boıynsha keminde 150 bilim alýshy bolǵanda qurylady. 84. Bilim alýshylardy óndiristik oqytý jáne kásiptik praktıkadan ótkizý Ýchılısheniń arnaıy jabdyqtalǵan balet zaldarynda, teatrlarda jáne shart negizinde jumys berýshiler usynatyn ózge de shyǵarmashylyq ujymdarda júzege asyrylady. Kásiptik praktıka oqý-sahnalyq jumysty, oqytýshynyń jetekshiligimen sahnalyq praktıkaǵa sabaqtan tys daıyndyqty, balet spektaklderi men konsertterde sabaqtan tys oqý-sahnalyq praktıkany, erekshe daryndy oqýshylarmen jeke praktıkany, dıplomdyq praktıkany qamtıdy. 85. Kásiptik praktıkany ótkizý úshin Ýchılısheler sharttyq negizde praktıka bazalary retinde uıymdardy aıqyndaıdy, olarmen kelisilgen oqý baǵdarlamalary jáne praktıkadan ótýdiń kúntizbelik kestesin bekitedi. 86. Ýchılıshelerde basqarý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna, osy Úlgilik qaǵıdalarǵa jáne Ýchılısheniń jarǵysyna sáıkes dara basshylyq pen alqalylyq qaǵıdattarynda júzege asyrylady. 87. Ýchılıshelerdi tikeleı basqarýdy basshy júzege asyrady. Ýchılısheniń basshysy laýazymǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen bekitilgen tártipte taǵaıyndalady jáne bosatylady. 88. Bilim alýshylardy oqytý jáne tárbıeleý sapasyn, oqytýshylardyń pedagogıkalyq sheberligin arttyrý jáne ádistemelik jumystardy jetildirý maqsatynda Ýchılıshelerde alqalyq basqarý organdary qurylady. Ýchılıshelerdiń alqalyq basqarý nysandary pedagogıkalyq, oqý-ádistemelik, kórkemdik, qamqorshylyq keńester bolyp tabylady. 4-paragraf. Kásiptik daıarlaý oqý ortalyǵy 89. Kásiptik daıarlaý oqý ortalyǵy (budan ári – Ortalyq) menshik nysanyna qaramastan óz qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna, zańdary men normatıvtik quqyqtyq aktilerine, sondaı-aq Qyzmettiń úlgilik qaǵıdalaryna jáne bilim berý uıymdarynyń jarǵysyna sáıkes júzege asyrady. 90. Ortalyqtardyń aldynda mynadaı mindetter tur: 1) belgili bir jumys túrin oryndaý úshin qajetti jańa nemese ózgertilgen kásibı daǵdylardy alýǵa jeke adamdy qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan sapaly kásiptik oqytýdy uıymdastyrý úshin jaǵdaılar jasaý; 2) jumysshylardy, qyzmetshi mamandardy basqa kásip nemese mamandyq ıgerýge múmkindik beretin kásiptik oqytý; 3) buryn alynǵan kásiptik bilim, bilik, daǵdylaryn keńeıtý, tereńdetý jáne jetildirý úshin azamattardyń biliktiligin arttyrý. 91. Ortalyqtar oqý-tárbıe prosesin uıymdastyrýdy, kadrlardy irikteý men ornalastyrýdy, oqý-ádistemelik, qarjy-sharýashylyq qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen shekterde derbes júzege asyrady. 92. Ortalyq júzege asyratyn oqý, oqý-ádistemelik jáne tárbıe jumysyn josparlaý jáne esepke alý oqý jáne tárbıe prosesin uıymdastyrýdyń negizi bolyp tabylady. 93. Ortalyqtarda oqý jumysyn josparlaý oqý jylyna arnalǵan oqý-tárbıe prosesiniń kestesin jáne teorııalyq, praktıkalyq sabaqtardyń kestesin bekitý jolymen júzege asyrylady. Oqý-tárbıe prosesiniń kestesi men oqý sabaqtarynyń kestesin Ortalyqtyń basshysy bekitedi. Ortalyqtardaǵy oqý jumysyn esepke alý teorııalyq jáne óndiristik oqytýdy esepke alý jýrnaldaryn jáne oqý baǵdarlamalaryn oqytý saǵaty boıynsha oryndaýdy esepke alý tabelderin júrgizý jolymen júzege asyrylady. 94. Oqý jumys josparlary men oqý jumys baǵdarlamalaryn Ortalyqtar jumys berýshilerdiń qatysýymen ázirleıdi jáne jumys berýshilerdiń kelisýi boıynsha bekitedi. Kadrlardy kásibı daıarlaý, qaıta daıarlaý nysany, mazmuny men kólemi jumys berýshilerdiń kelisimi boıynsha aıqyndalady. 95. Ortalyqta oqytý jeke adamnyń suranystary men múmkin­dikterin, bilim alýdyń qol jetimdiligine jaǵdaılar jasaýdy esepke alǵanda bilim oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyna qaraı mynadaı nysandarda júzege asyrylady: kúndizgi, keshki. 96. Bilim alýshylardyń úlgerimin aǵymdyq baqylaý, aralyq jáne qorytyndy attestattaý Aǵymdyq baqylaý júrgizýdiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylady. 97. Ortalyqtarda oqý sabaqtary sabaqtar, dárister, semınarlar, praktıkalyq sabaqtar, zerthanalyq, baqylaý jáne ózindik jumystar, konsýltasııalar, áńgimeler jáne oqý sabaqtarynyń basqa nysandary túrinde ótkiziledi. 98. Qyzmettiń úlgilik qaǵıdalaryna sáıkes Ortalyqtarda bilim alýshylarmen oqý sabaqtaryn uıymdastyrý jáne ótkizý úshin oqý toptary qurylady. Ortalyqtardaǵy oqý toptary mamandyqtar boıynsha kúndizgi oqý bóliminde sany 25 adamnan aspaıtyn, keshki oqytý bólimderinde keminde 15 adamnan quralady. Mamandyq nemese kásip beıininiń ereksheligine qaraı Orta­lyqtarda jekelegen bilim alýshylarmen jeke sabaqtar ótkiziledi. 99. Ortalyqtyń bilim alýshylaryna stýdentter, kýrsanttar, tyńdaýshylar jatady. 100. Ortalyqtyń pedagogıkalyq qyzmetkerlerine bilim alýshylardy oqytýmen jáne tárbıeleýmen baılanysty bilim berý qyzmetimen aınalysatyn tulǵalar jatady. 101. Bilim alýshylardy óndiristik oqytý oqý-óndiristik sheberhanalarda, zerthanalarda, polıgondarda, Ortalyqtyń oqý sharýashylyqtarynda, shart negizinde jumys berýshiler usynatyn oqýshy oryndarynda júzege asyrylady. 102. Oqý-óndiristik sheberhanalar, oqý sharýashylyqtary, oqý polıgondary – Ortalyqtardyń qurylymdyq bólimsheleri mamandyqtar boıynsha kadrlar daıarlaý beıinine qaraı óndiristik oqytýdyń oqý baǵdarlamalarynyń mazmunyn jáne kásiptik praktıkany iske asyrýdy qamtamasyz etý maqsatynda qurylady. Oqý-óndiristik sheberhanalar tómendegini qamtamasyz etetin oqý jáne óndiristik bazalar bolyp tabylady: 1) teorııalyq oqytýdy óndiristik eńbekpen ushtastyrý; 2) oqý josparlary men baǵdarlamalaryna sáıkes bilim alýshylardyń kásiptik daǵdylarǵa ıe bolýy; 3) ónimder shyǵarýdy, sheberhanalarǵa arnalǵan quraldar men jabdyqtardy, kabınetter men zerthanalarǵa arnalǵan kórneki quraldar men aspaptardy jasaýdy, sondaı-aq jabdyqtar, mashınalar men mehanızmderdi jóndeýdi uıymdastyrý; 4) oqý josparlary men baǵdarlamalarynyń talaptaryn oryndaý sheńberinde kásiporyndarǵa, uıymdarǵa jáne halyqqa aqyly qyzmetter kórsetý. 103. Oqý sheberhanalaryndaǵy, oqý sharýashylyqtaryndaǵy oqý-óndiristik jumystardy oryndaý jónindegi tizbeni, mazmundy jáne talaptardy kadrlar daıarlaýdy júzege asyrý úshin jumys berýshilermen kelisý boıynsha tikeleı Ortalyq aıqyndaıdy. 104. Ortalyqty tikeleı basqarýdy dırektor júzege asyrady. 5-paragraf. Túzetý mekemesi janyndaǵy kásiptik daıarlaý oqý ortalyǵy 105. Túzetý mekemesi janyndaǵy kásiptik daıarlaý oqý ortalyǵy (budan ári – Oqý ortalyǵy) óz qyzmetinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyn, zańdaryn jáne ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerin, sondaı-aq osy Úlgilik qaǵıdalardy jáne Oqý ortalyǵynyń Jarǵysyn basshylyqqa alady. 106. Oqý ortalyǵynyń negizgi mindetteri sottalǵandarǵa tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý baǵdarlamalary boıynsha bilim berý qyzmetin kórsetý bolyp tabylady. 107. Oqý ortalyǵyn uıymdastyrý jáne qyzmeti erekshelikteri Oqý ortalyǵynyń Jarǵysymen jáne osy Úlgilik qaǵıdalarmen aıqyndalady. 108. Oqý ortalyǵyna qabyldaý negizgi orta (negizgi jalpy), jalpy orta (orta jalpy) bilimi bar sottalǵandar qatarynan júzege asyrylady. 109. Oqý jumys josparlary men oqý jumys baǵdarlamalaryn Ortalyqtar túzetý mekemesi basshylyǵynyń qatysýymen ázirleıdi jáne túzetý mekemesiniń basshylyǵymen kelisý boıynsha Ortalyq basshysy bekitedi. 110. Sabaqtardyń bastalý jáne aıaqtalý ýaqyty, sabaqtar arasyndaǵy úzilisterdiń uzaqtyǵyn Oqý ortalyǵy dırektorynyń buıryǵymen túzetý mekemesiniń basshylyǵymen kelisý boıynsha belgilenedi. 111. Túzetý mekemesi ákimshiliginiń ókilderi sottalǵandardy oqytý boıynsha jumysty jaqsartý, pedagogıkalyq keńestiń jumysyna, konferensııalarǵa, keńesterge jáne Oqý ortalyǵy uıymdastyratyn jáne ótkizetin basqa da is-sharalarǵa qatysý maqsatynda Oqý ortalyǵy ákimshiligimen kelisý boıynsha sabaqtarǵa jáne bilim berý prosesimen baılanysty is-sharalarǵa qatysa alady. 112. Oqý ortalyǵynyń basshysy túzetý mekemesiniń basshysymen kelisý boıynsha Oqý ortalyǵynyń basshy pedagogıkalyq qyzmetkerlerin, oqý-ádistemelik personalyn laýazymdarǵa taǵaıyndaıdy jáne bosatady. Olardy jumysqa qabyldaý jáne bosatý tártibi Oqý ortalyǵynyń Jarǵysynda aıqyndalady. 113. Oqý ortalyǵy basshysynyń, basshy, pedagogıkalyq qyzme
Sońǵy jańalyqtar

Aqtóbe oblysynyń bes aýyly araqtan bas tartty

Zań men Tártip • Búgin, 12:53