Qoǵam • 16 Jeltoqsan, 2021

QHA janyndaǵy «Jarasym» jastar uıymy - uıymshyldyqtyń uıytqysy

157 ret kórsetildi

Qazaqstan jastary jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń túrli etnostary ózderiniń etno-mádenı birlestikteriniń tynys-tirshiligine jáne Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qyzmetine qatysyp, bir-birimen ózara is-qımyl jasaıdy.

«Jarasym» respýblıkalyq jastar uıymynyń maqsaty - Qazaqstannyń túrli etnostyq toptarynyń jastaryn Qazaqstan halqynyń ulttyq birligi, Elbasy saıasaty jáne eldegi etnosaralyq toleranttylyq pen qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý jónindegi Qazaqstan halqy Assambleıasy qyzmetiniń negizinde toptastyrý jáne damytý.

«Jarasym» jastar uıymynyń baǵyttary - jastardy mádenı qundylyqtarǵa tartý, jastar arasynda moraldyq-adamgershilik baǵdarlardyń sabaqtastyǵyn qamtamasyz etý, jastardyń azamattyq jáne patrıottyq ózin-ózi júzege asyrýyn yntalandyrý bolyp tabylady. .

1995 jyly QR Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasy qurǵan Qazaqstan halqy Assambleıasy qoǵamdyq ókildiktiń mańyzdy tuǵyrnamasyna aınaldy. Memleket damýynyń ártúrli kezeńderinde QHA saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik ózgeristerdi tabysty iske asyrýda mańyzdy ról atqardy, qazaqstandyq birliktiń berik irgetasyn qalady, jas memlekettiń uzaq jyldarǵa alǵa tabysty damýyn aldyn ala aıqyndady.

Assambleıa óziniń damý jyldarynda konsýltatıvtik-keńesshi organnan parlamenttik ókildik quqyǵymen Konstıtýsııalyq ınstıtýtqa aınaldy. QHA árqashan sapaly reformalardy qamtamasyz etýdi jaqtady. Qazaqstan halqy Assambleıasy tek ánmen jáne bımen ǵana aınalysady degen tujyrym túbegeıli durys bolmaıdy. Beıbitshilik pen kelisimniń qazaqstandyq úlgisiniń tarıhyn uǵyna otyryp, biz bul ınstıtýt memleket pen qoǵamdaǵy áleýmettik ózgeristerdiń basty draıverleriniń birine aınaldy dep ózimiz úshin bir maǵynaly qorytyndy jasaı alamyz.

Qazaqstan halqy Assambleıasy qyzmetiniń negizgi baǵyttarynyń biri jastar bastamalary men volonterlikti damytý boldy. Urpaqtar sabaqtastyǵynsyz kez-kelgen mádenıetti saqtaý múmkin emes, sondyqtan jastarmen jumys QHA zamanaýı ınstıtýtynyń negizgi baǵytyna aınaldy. 2021 jylǵy 21 qazanda QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda jastardyń adamgershilik jáne rýhanı damýynyń ózekti máseleleri atap ótildi. Memleket basshysy QHA jastar qozǵalysynyń aıryqsha áleýetin atap ótip, jastar aldynda turǵan jańa mindetterdi belgiledi. Birinshi kezekte biryńǵaı respýblıkalyq jastar uıymyna túpkilikti biriktirý maqsatynda jumys istep turǵan jastar qurylymdaryn sapaly transformasııalaýdy júrgizý. «Assambleıa jastary» jańa jastar qozǵaýshy kúshi osy ıdeıanyń naqty jalǵasy boldy. Áleýmettik jelilerde qyzyqty jáne tanymdyq kontent qurý, eldi kógaldandyrýǵa qatysý jáne qazaqstandyq jastardyń áleýmettik deńgeıin arttyrý máseleleri ózekti boldy. Munyń bári Assambleıa jastarynyń qolynda, óıtkeni ol jyldar boıy aǵa býynnyń dostyǵy men birligi dástúrleriniń laıyqty murageri ekenin dáleldedi.

Kóp etnosty memleket úshin qoǵamdaǵy birlik pen kelisimdi saqtaý degen neni bildiretini jas urpaq úshin túsiniksiz bolýy múmkin. 90-shy jyldardaǵy oqıǵalardy biz tek ata-analardyń áńgimelerinen bilemiz jáne kóbinese Táýelsizdigimizdiń jetistikterine nemquraıly qaraı alamyz. Sondyqtan Qazaqstanda beıbitshilikti saqtaý, bizdiń qoǵamnyń birligin qamtamasyz etý bizdiń halqymyzdyń, elimizdiń jáne QR Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń naqty jeńisine aınalǵanyn jastardyń túsinýi óte mańyzdy.

Qazaqstan halqy Assambleıasynyń tuǵyrnamasy elimizdiń jastar qoǵamdastyǵyn damytýda mańyzdy ról atqardy. Máselen, 2012 jyly QHA-nyń XIX sessııasynda Elbasy memlekettik jastar saıasatynyń 2020 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn qurý, osy saladaǵy zańnamany jańartý týraly bastama kóterdi, osynyń barlyǵy «Memlekettik jastar saıasaty týraly» QR Zańynyń qabyldanýy jáne ýákiletti organ júıesinde jastar saıasaty jónindegi komıtet, al óńirlerde tıisti basqarmalar qurý boldy. Qazirgi ýaqytta bul bastamalar úlken tetiktiń - Qazaqstanda jastar saıasatyn qalyptastyrý men damytýdyń quramdas bóligi bolyp tabylady. Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev jastar ortasyndaǵy áleýmettik úderisterdi zertteýde tabysty taldaý jáne saraptamalyq jumysty jalǵastyryp kele jatqan «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵyn qurýdy usyndy. Jyl saıyn Ortalyq «Qazaqstan jastary» ulttyq baıandamasyn daıyndaıdy, ol jas qazaqstandyqtyń portretin qalyptastyrady jáne osy ortadaǵy zamanaýı úrdisterdi jınaqtaıdy.

Jalpy, QHA jastar qanaty Qazaqstandaǵy jastar saıasatynyń mańyzdy quramdas bóligi boldy. Táýelsizdik jyldary ishinde óz tarıhyn qalyptastyrǵan iri jobalar iske asyryldy. QR Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵynda Pavlodar oblysy Assambleıasynyń jastar kóshbasshylarynyń bastamasymen alǵash ret ótken «BIRLIK» jastar jazǵy lageriniń tájirıbesi de erekshe. Bul shekaralyq yntymaqtastyqtyń etnoforýmy boldy, ol 10 jyl ishinde halyqaralyq lagerge aınaldy, ol bizdiń elimizdiń ártúrli aımaqtarynda, Qyrǵyzstan, Reseı, О́zbekstan, Ýkraına jastar uıymdary kóshbasshylarynyń qatysýymen júzege asyrylýda. Mundaı tabysty is QHA Jastar bastamalaryn júzege asyrýdaǵy turaqtylyq pen sabaqtastyqty kórsetedi. Joba jas kóshbasshylar úshin áleýmettik Lıfttiń berik negizin, sondaı-aq Jastar bastamalaryn ilgeriletý men júıeli qoldaýdy qalyptastyrdy.

QHA jastar qurylymdary qyzmetiniń basqa da mańyzdy baǵyttarynyń biri stýdenttermen júıeli jumys júrgizý boldy. Ár jyldary Qazaqstannyń jetekshi ýnıversıtetterinde stýdenttik Assambleıalar quryldy. Qazirgi ýaqytta atalǵan qurylymdar Nur-sultan men Almatyda, Pavlodar, Qaraǵandy oblystarynda sátti jumys isteýde. Osy turǵyda Pavlodar qalasynyń tájirıbesi taǵy da este qalarlyqtaı bolyp tabylady, onda óńirlerdegi JOO-larda qoǵamdyq kelisimdi saqtaý men damytýǵa qatysatyn belsendi jastar úshin Qazaqstan halqy Assambleıasynyń granttary taǵaıyndaldy.

Assambleıanyń «Jastar klýby» tarıhyn birneshe kezeńge bólýge bolady. Birinshisi-QHA jastar qurylymdaryn qalyptastyrý. Osyǵan baılanysty Bolashaq jastar uıymynyń irgetasyn qalaýǵa yqpal etken óńirlik bastamalardy atap ótý qajet. Osydan 20 jyl buryn Pavlodar oblysynda óńirdegi etnomádenı birlestikterdiń jastar qanattarynyń Úılestirý keńesi quryldy, keıingi jyldary Jambyl oblysynda «Aq jelken» lıgasy, Qaraǵandy oblysynda «Shańyraq» jastar uıymy quryldy.

Ekinshi kezeń - QHA janynan «Jarasym» respýblıkalyq jastar uıymyn qurý. Bul bastamany 2014 jyly Almatyda respýblıkalyq etnomádenı birlestikterdiń jastar qanatynyń kóshbasshylary usynǵan bolatyn. Uıym óz qyzmeti kezeńinde QHA jylyn ótkizýdiń, qoǵamdyq qurylymdar qyzmetiniń jáne etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy mańyzdy bastamalardy iske asyrýdyń mańyzdy bóligine aınalyp, iri aǵartýshylyq jáne mádenı jobalardy iske asyrdy. Úshinshi kezeńde QHA-nyń «Jańǵyrý joly» respýblıkalyq jastar qozǵalysy quryldy, ol óz jumysyn 2018 jyldyń naýryz aıynda bastady. Bul dostyq úıleriniń bazasynda óńirlik ókildikter jelisin qurýǵa múmkindik bergen mańyzdy bastama boldy. Uıym EKO jáne basqa uıymdardyń 149 jastar qanattaryn biriktirdi. Kóptegen is-sharalar jastar jyly men eriktiler jyly aıasynda ótti. QR Tuńǵysh Prezıdenti, Elbasynyń qatysýymen ótken Jastar jylynyń resmı ashylý saltanatynda «Jańǵyrý joly» qozǵalysynyń ókili Tamıla Rozmetova Qazaqstannyń elordasy - Nur-sultan qalasynda alma baǵyn otyrǵyzý bastamasyn kóterdi. Bul usynys qoldaý taýyp, Qazaqstan halqynyń birligi kúni QHA jastary elordalyq Botanıkalyq baqqa 800 alma aǵashyn otyrǵyzdy.

Jastar bastamalaryn, ásirese áleýmettik startaptarmen baılanysty tabysty keısterdiń biri týraly aıtý kerek. 2018 jyly «Jańa tolqyn 100+» jáne «Jastar sınergııasy» forýmdary ótkizildi, onda jańa bastaǵan áleýmettik kásipkerlerdiń jobalary ınvestısııalandy. Soltústik qazaqstan oblysy jastary kóshbasshylarynyń biri, múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan biregeı júrgizý mektebi ıdeıasynyń avtory Sálimhan Sábıtovty mysalǵa keltirgim keledi. Bul jobany mesenat, «Altyn Qyran» kompanııalar tobynyń Baqylaý keńesiniń tóraǵasy qoldady. Búginde bul mektep Petropavl qalasynda tabysty jumys isteýde.

Koronavırýstyq ınfeksııanyń pandemııasy kezinde aıtarlyqtaı jumys jasaldy. О́ńirlik Dostyq úıleriniń bazasynda volonterlikti damytýdyń 30 ortalyǵy quryldy, Ulttyq volonterlik jelimen memorandým jasaldy jáne búkil el boıynsha júzdegen is-sharalar ótkizildi. Jalpy alǵanda QHA eriktiler qozǵalysyna 12 myńǵa jýyq adam tartyldy, al halyqtyń áleýmettik osal toptaryna kórsetilgen gýmanıtarlyq kómektiń jalpy somasy 1 mlrd teńgeden asady.

1

QHA jastar qanatyn damytýdyń sońǵy kezeńi Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Assambleıa Keńesiniń keńeıtilgen otyrysynan bastaý alady. Joǵaryda aıtylǵandaı, Memleket basshysy Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jastar qozǵalysynyń qyzmetine joǵary baǵa berip, qazirgi zamanǵy trendter men ózekti mindetterdi eskere otyryp, osy qurylymdy transformasııalaý jónindegi mindetti belgiledi. Tórtinshi onjyldyqta biz QHA jastar qurylymdaryn biriktirý kezeńin aıaqtaǵan jańa uıym – «Assambleıa jastary» quramyna kiremiz.

Bizdiń memleketimizdiń tabysty damýynyń 30 jyly ishinde búginde táýelsiz memlekettiń jeńisteri men jetistikteriniń tarıhyn jazatyn jas qazaqstandyqtardyń tutas býyny ósti. Osy jyldar ishinde Qazaqstan halqy Assambleıasy bizdiń elimizde esimderi jaqsy belgili jarqyn jastar kóshbasshylarynyń tutas sańlaqtaryn qalyptastyryp, jastarymyz úshin «Áleýmettik lıfttiń» biregeı múmkindigin jasaǵan Vakıl Nabıev, Narıne Mıkaelıan, Maksım Spotkaı, Elına Paýlı, Rasýl Ahmetov, Rýstam Kaıraev, Tamıla Rozmetova jáne basqalary. Bul kóptegen jas qazaqstandyqtar úshin úlgi bolyp tabylatyn jetistiktiń shynaıy tarıhy.

 T. Djýmýrbaev

Qazaqstan halqy Assambleıasy janyndaǵy «Jarasym»

respýblıkalyq jastar uıymynyń basshysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Jem-shóp daqyldarynyń alqaby uǵaıtyldy

Qazaqstan • Búgin, 12:30

Brent markaly munaı baǵasy ósti

Ekonomıka • Búgin, 09:19

Almatydaǵy alyp mýral

Aımaqtar • Búgin, 09:15

Seısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:09

Týrnırdiń shırek fınalyna shyqty

Tennıs • Búgin, 09:07

Fransııadan da jeńildi

Hokkeı • Búgin, 09:05

«Astana opera» – álem nazarynda

Teatr • Búgin, 09:00

Álkeıdi áli zertteý qajet

Aımaqtar • Búgin, 08:55

Ulttyq ulanda boldy

Qazaqstan • Búgin, 08:52

Kıprdan kelgen kúmis pen qola

Bilim • Búgin, 08:50

Uqsas jańalyqtar