KPI JShS-niń basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Damır Áshimovtiń aıtýynsha, keshen qurylysyn júzege asyrǵan Kazakhstan Petrochemical Industries Inc. JShS «Samuryq-Qazyna» AQ quramyna kiredi. Al 2018 jylǵy qor kompanııany «QazMunaıGaz» UK» AQ-ǵa senimgerlik basqarýǵa berdi.
Buryn elimizde dál mundaı joba iske asyrylǵan joq. Osy turǵydan aıtqanda, munyń elimiz úshin de, otandyq munaıgazhımııa ónerkásibi úshin de eń iri joba ekeni daýsyz. О́ıtkeni atalǵan jobany júzege asyrýmen birge «QazMunaıGaz» UK AQ munaıgazhımııa salasyn ıgerýge nyq qadam jasap otyr. Demek, budan bylaı otandyq kompanııa kómirsýtek shıkizatyn tereń óńdeýdi bastaıdy. Bul – tek Atyraý óńiri úshin ǵana emes, elimiz úshin de joǵary ekonomıkalyq ári áleýmettik mańyzy bar jańa munaı-gaz hımııa salasy. Jańa salaǵa salynǵan ár dollar otandyq ekonomıkaǵa qosymsha 2-3 dollar paıda ákeledi. Al irgeles salalarda 7 jańa jumys ornyn ashýǵa yqpal etedi.
– Qurylys jumystaryn júrgizý kezinde 29 myń tonnadan astam metall qurylǵylary qurastyrylyp, 165 myń tekshe metrden astam beton quıyldy. Keshen aýmaǵyna 2,5 myń shaqyrym kabel men 261 shaqyrym tehnologııalyq qubyr jelisi tartyldy. Bas merdiger – qytaılyq CNCEC kompanııasy, qurylys-montaj jumystaryna 40-tan astam qazaqstandyq kompanııa qatysty. Alaıda qurylys jumystary qyzǵan kezde koronavırýs pandemııasy bastalyp, karantındik shekteýler engizildi. Shekaralar jabylyp, daıyndaýshy zaýyttar jumystaryn toqtatty. Degenmen biz qurylys jumystaryn toqtatqan joqpyz. Úkimet pen «Samuryq-Qazyna» AQ basshylary qurylys jumystaryn jalǵastyrý úshin qabyldaǵan sheshimderimizge qoldaý bildirdi. Bıyl shildede keshende Karabatan Utility Solution JShS-nen basty qosalqy stansaǵa elektr energııasyn, keıin bastapqy tuzsyzdandyrylǵan, mıneralsyzdanǵan jáne tehnıkalyq sýdy qabyldaý bastady. Al qarasha aıynda azot pen qurǵaq syǵylǵan aýa berildi. Osylaısha, keshende iske qosý-retteý jumystaryna, iske qosý jáne óndiriske qajetti barlyq resýrsty qabyldaýdy sátti júrgizildi, – deıdi basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Damır Áshimov.
Onyń deregine súıensek, keshenge tehnologııalyq qondyrǵylardy ornatý úshin polımer óndirisine lısenzııa beretin Lummus Technology Inc kompanııasymen (AQSh) kelisimshartqa qol qoıylǵan. Bul – álemdik jetekshi kompanııa.
Keshen qurylysyn júrgizýge jalpy aýdany 193 gektar ýchaske bólingen. Buǵan qosymsha kólik baılanysyna arnalǵan temir jol, stansa, suıytylǵan propannyń quıý estakadasy, avtomobıl joly bar.
Keshendegi polıpropılenniń 65 túrin shyǵarýǵa qajetti basty shıkizat – propan. Qazir «Teńizshevroıl» JShS ıgerip jatqan eń iri kenishtiń biri – Teńiz kenornynan jetkiziletin propan úshin arnaıy estakada, saqtaý parki salyndy. Keshen aýmaǵyna propan temir jol arqyly vagon-sısternalarmen jetkiziledi. Arnaıy estakadada amerıkalyq EMCO WHEATON kompanııasynyń sańylaýsyz propan quıý jabdyǵy ornatylypty. Al estakadaǵa jetkizilgen shıkizat ıtalııalyq SIAD kompanııasynyń kompressorlary arqyly zaýyt qondyrǵysyna aıdalady. Estakadada táýligine shamamen
2 300 tonnany quraıtyn 72 vagon-sısternadaǵy propan quıylady.
– Bizde ár iske mashyqtanǵan, tehnıkalyq qaýipsizdiktiń jaýapkershiligin, ózine júktelgen mindetti tereń túsinetin mamandar shoǵyry kóp. Máselen, temir jol estakadasynda jumys isteıtin operatorlar eń basty shıkizatymyz – propandy quıyp alýdyń qyr-syryn meńgergen. Keıin shıkizat gaz qaýipsizdigin anyqtaıtyn júıemen jabdyqtalǵan propandy saqtaý parkine aıdalady. Ári qaraı propılen alý úshin propandy degıdrleý qondyrǵysyna jiberiledi. Al polımerleý qondyrǵysynda sońǵy ónim – polıpropılen alynady. Jańa ónim shyǵaratyn keshenniń qýaty – jylyna 500 myń tonna polıpropılen. Mashına qurastyrý, medısına, elektronıka salalaryndaǵy negizgi shıkizat sanalatyn polıpropılendi qaptaý materıaldary, ydystar men jipter, qubyrlar men turmystyq elektronıka, halyq kóp tutynatyn taýarlar, jıhaz óndirý úshin qoldanylady, – dep túsindirdi zaýyttyń bas ınjeneri Denıs Kozyrev.
KPI JShS-niń basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Damır Áshimovtiń deregine súıensek, propandy saqtaý parkinde Ońtústik Koreıada jasalǵan úlken tórt rezervýar bar. Onyń árqaısysynyń uzyndyǵy 42 metr, syıymdylyǵy 2 500 tekshe metrdi quraıdy. Jobany júzege asyrýǵa Siemens, MAN, SGS, Air Liquide, Mitsubishi sııaqty álemdik kóshbasshy kompanııalar qatysty. Qondyrǵylar men jabdyqtardy daıyndaýshy zaýyttardyń bas ınjenerleri joǵary tehnologııalyq jabdyqtardy iske qosý, zaýyt operatorlaryn jańa jabdyqtarmen jumys isteýge oqytý úshin Atyraýǵa kelipti.
KPI jobasyndaǵy zamanaýı tehnologııalar kásiporynnyń tolyqtaı sıfrlanǵan zaýytqa aınalýyna múmkindik beredi. Qoımada júrgiziletin operasııalar, ónimdi qaptaý, saqtaý, avtokólikke nemese temir jol kóligine tıeý sııaqty jumystar adamnyń qatysýynsyz arnaıy robot tehnıkanyń kómegimen júzege asyrylady. Mamandandyrylǵan aqparattyq tehnologııalyq sheshimder men korporatıvti júıeler daıyn ónimdi sońǵy tutynýshyǵa jetkizýge deıingi barlyq málimetti joǵary dáldikpen júrgizedi.
– Qazir bul keshenniń Ortalyq Azııada eshqandaı balamasy joq. Munda álemdegi polıpropılen óniminiń 1 paıyzy shyǵarylady. Jańa ónim birinshi kezekte otandyq tutynýshyǵa jiberiledi. Sondaı-aq Qytaı, Reseı, Túrkııa, Eýropa elderindegi tutynýshynyń suranysymen eksportqa shyǵarylady. Zaýyttyń tehnologııasy barlyq ekologııalyq talapqa saı ekeni saraptaýlar arqyly naqtylandy. Barlyq zııandy qospadan tazartylǵan propan aldymen propılenge, keıin óndiristik tizbek boıynsha polıpropılenge aınalady. Bul prosester kezinde kúkirtsýtek, kúkirtti angıdrıd jáne hosh ıisti kómirsýtek tárizdi zııandy zattar paıda bolmaıdy, – deıdi Damır Áshimov.
Keshende tehnologııalyq prosesterge qajetti aınalma sýmen qamtý júıesi qoldanylady. Karabatan Utility Solutions JShS tazartý qondyrǵysynyń aǵyndardy tolyqtaı tazalaý jáne qaıta paıdalaný júıesi esebinen sýdy paıdalaný kólemi azaıyp keledi.
Munaı hımııasy salasynyń iri ókili SIBÝR kompanııasymen jobany júzege asyrý boıynsha qol jetken strategııalyq seriktestik mańyzdy qadam bolyp tabylady. Seriktes kompanııanyń tájirıbesi men quzyreti «QazMunaıGaz» kompanııasyna qazaqstandyq ónimdi jańa naryqqa shyǵarýǵa jol ashady.
Atyraý oblysy
