Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Qoǵamda Prezıdenttiń 2020 jylǵy «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty Joldaýynda aıqyndalǵan maqsat-mindetterdiń oryndalýyna qatysty oń kózqaras qalyptasyp otyr.
Pandemııa kóp máseleniń basyn ashqanyn, túıtkildi máselelerdi «sý betine» shyǵarǵany ras. Osy rette Memleket basshysynyń 2020 jylǵy Joldaýynda qashyqtan oqytý isin uıymdastyrýda Úkimettiń jibergen qatelikterin jaqsy biletinin eskertkenin aıta keteıik. «Ashyǵyn aıtqanda, áli kúnge deıin naqty bir onlaın-platforma joq. Muǵalimder, oqýshylar jáne ata-analar kúndiz-túni WhatsApp-tan bas kótermeıtin boldy. Tolyqqandy oqý úderisi úshin qajetti barlyq fýnksııasy bar biryńǵaı onlaın bilim berý platformasyn shuǵyl ázirleý qajet», degen edi Prezıdent.
Atalǵan vedomstvo keshendi jumys nátıjesinde 1-11 synyptarǵa arnalǵan barlyq elektrondy oqýlyqtar jarııalandy. Oǵan qosa otandyq baspalarmen oqýlyqtardyń elektrondy nusqalaryn aqysyz paıdalaný kelisildi. 21 myńnan astam sıfrly resýrstardy qamtıtyn katalog quryldy. 12 368 beınesabaq, 3 848 elektrondy oqýlyq, 5 771 qosymsha materıal búginde elektrondy nusqaǵa kóshirilip, kópshilikke qoljetimdi boldy.
«2021 jyldyń ózinde Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń 700 myń salymshysy óz jınaǵynyń bir bóligin turǵyn úı alýǵa, emdelýge jumsaı alady nemese basqarýshy kompanııalardyń ıeligine beredi. Úkimetke Ulttyq bankpen birlesip, osy jyldyń sońyna deıin barlyq qajetti normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi qabyldap, daıyndyq jumystaryn júrgizýdi tapsyramyn», delingen 2020 jylǵy Joldaýda.
2021 jylǵy 6 jeltoqsandaǵy Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory usynǵan aqparatqa nazar aýdarsaq, 527 236 azamat turǵyn úı jaıyn jaqsartý maqsatynda zeınetaqy qorynan 2, 06 trln teńge kóleminde jınaǵyn merziminen buryn sheship alǵan. 75 691 salymshy emdelýge 68,1 mlrd teńge kóleminde qarajat alypty. Basqarýshy kompanııalar ıeligine bergen salymshylar qatary salystyrmaly túrde az. 3 230 adam zeınetaqy qorynan 5,9 mlrd teńge salymyn alǵan.
Memleket basshysy 2020 jylǵy Joldaýynda «kóleńkeli ekonomıka» máselesine de nazar aýdardy. «Salyq jáne keden salasyn sıfrlandyrý «kóleńkeli ekonomıkanyń» kez kelgen kórinisterimen kúresýge aıtarlyqtaı kómektesedi. Tipti «kóleńkeli ekonomıka» sybaılas jemqorlyqqa jol ashyp otyrǵany jasyryn emes. Sondyqtan Qarjy mınıstrligine qarasty Ekonomıkalyq tergeý qyzmetiniń jumysy negizinen «kóleńkeli ekonomıkamen» kúresýge beıimdeýdi tapsyramyn», dedi Memleket basshysy.
Qarjylyq monıtorıng agenttiginiń tóraǵasy Janat Elımanov bıylǵy qyrkúıekte ótken Prezıdentpen kezdesýinde jyl basynan beri 1 508 ekonomıkalyq quqyq buzýshylyq anyqtalǵany, onyń 803-i aýyr jáne asa aýyr qylmystar sanatyna jatatyny jóninde baıandady. Alkogol ónimderin shyǵaratyn 26 jasyryn seh pen 224 zańsyz oıynhana jabylǵan, 36 uıymdasqan qylmystyq toptyń áreketterine tosqaýyl qoıylǵan.
Agenttik tóraǵasynyń aıtýynsha, áleýmettik mańyzy bar baǵyttar boıynsha da birqatar jumys júrgizildi. Atap aıtqanda, azyq-túlik baǵalarynyń kóterilmeýin qamtamasyz etýge tıis turaqtandyrý qorlaryn qurý úshin bólingen bıýdjet qarajatyn jymqyrýdyń 5 deregi anyqtalǵan. Taraz qalasynda jylý berý, Qyzylorda qalasynda gaz tasymaly tarıfteriniń negizsiz kóterilýine jol berilmedi. Balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan jáne medısınalyq-áleýmettik mekemelerdiń laýazymdy tulǵalaryna qatysty 36 sotqa deıingi tergep-tekserý isi bastaldy. Olar 376 mıllıon teńge kóleminde zalal keltirgen.
Odan bólek, 2021 jylǵy qazanda Bas prokýror Ǵızat Nurdáýletov qarjy pıramıdalaryn anyqtaý jáne jolyn kesý, materıaldaryn quqyq qorǵaý organdaryna berý úshin Bas prokýratýranyń bastamasymen Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi janynan (Ulttyq bank, AFM, Qarjy mınıstrligi, AQDM, IIM-men birlesip) vedomstvoaralyq jumys toby qurylǵanyn habarlady.
Eldegi sıfrlandyrý máselesine basa nazar aýdarǵan Prezıdent «Halyqqa elektrondy servısterdi qoldanýdy yńǵaıly etý úshin memlekettik qyzmet kórsetý isinde de, bızneste de bıometrııany keńinen paıdalanǵan jón» degen bolatyn.
Osy rette adamnyń bet-álpetin bıometrııalyq sáıkestendirý arqyly qashyqtan ESQ alýdyń pılottyq jobasy ázirlenip, iske qosyldy. Qyzmettiń bul túri iske qosylǵaly beri jeke jáne zańdy tulǵalar úshin 2,3 mıllıonnan astam ESQ qashyqtan jasalyp shyǵaryldy.
Osy saladaǵy birqatar engizýlerden keıin qazirgi tańda birjolǵy habarlama túrindegi qupııa sóz arqyly qol qoıyp, 120-dan astam memlekettik qyzmet túri men servıs alýǵa bolady. Sonymen qatar eGov portalynda QR-kod arqyly memlekettik qyzmetterge qol qoıý qyzmeti iske qosyldy.
Mekemearalyq baılanysta da, azamattarmen qarym-qatynas kezinde de qaǵazbastylyqtan barynsha bas tartqan jón ekenine toqtalǵan Prezıdent «Jyl sońyna deıin eń qajetti anyqtamalardyń qaǵaz túrinde talap etilýin toqtatyp (47-den 30-y), málimetti sıfrly túrde rastaý tásilin qamtamasyz etýdi tapsyramyn. Bizde mekenjaı, múliktik jáne ózge de anyqtamalar boıynsha oń tájirıbe bar. Memlekettik organdar jeke kýálikti, dıplomdy, júrgizýshi kýáligin elektrondy túrde qabyldaýǵa tıis», dedi.
Endi eGov mobile qosymshasynda jeke, týý týraly, neke qııý týraly, aty-jónin, ákesiniń atyn ózgertý, neke buzý týraly, júrgizýshi kýálikterimen qatar elektrondy tehnıkalyq tólqujat, PTR taldamasynyń nátıjeleri, stýdent bıleti, bilim alǵany týraly dıplom sııaqty qujattardyń sıfrly nusqasy qoljetimdi.
Budan basqa da birqatar jaǵymdy ózgerister qolǵa alyndy. «Ekonomıka halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalýy kerek» degen Prezıdent sózinen keıin ulttyq tabystyń ósiminen túsetin ıgilikterdi ádil bólý, tıimdi áleýmettik «lıftilerdi» ornyqtyrý syndy jumystar qolǵa alyndy. Bilim berý, densaýlyq saqtaý júıelerin ilgeriletý de basty maqsattardyń birine aınaldy. Aldaǵy ýaqytta ózgeriske bastaǵan qujattyń jaǵymdy nátıjeleri halyqtyń kóńilinen shyǵady dep úmittenemiz.
Bıylǵy «Halyq birligi jáne júıeli reformalar – el órkendeýiniń berik negizi» Joldaýynda Qasym-Jomart Toqaev Ortalyq Azııadaǵy ekonomıkasy eń aýqymdy el sanalatyn Qazaqstan da qazir pandemııanyń zardabyn tartyp jatqanyn sóz etti. Osy rette «Biz orta merzimdi ekonomıkalyq saıasatymyzdy aıqyndap, memlekettik bastamalardy retteý úshin 2025 jylǵa deıingi damýdyń Ulttyq josparyn jáne Memlekettik josparlaýdyń jańa júıesin qabyldadyq. Ulttyq jobalar bekitiletin bolady» degen bolatyn.
Prezıdent Jarlyǵymen bekitilgen 10 ulttyq jobanyń árqaısynyń qoǵamymyz úshin mańyzdy ekenin basa aıtqymyz keledi. Olar: «Deni saý ult» árbir azamat úshin sapaly jáne qoljetimdi densaýlyq saqtaý», «Bilimdi ult» sapaly bilim berý», «Ulttyq rýhanı jańǵyrý», «Sıfrlandyrý, ǵylym jáne ınnovasııalar esebinen tehnologııalyq serpilis», «Kásipkerlikti damytý», «Qýatty óńirler – el damýynyń draıveri», «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan ornyqty ekonomıkalyq ósý», «Jasyl Qazaqstan», «Agroónerkásiptik keshendi damytý», «Qaýipsiz el» ulttyq jobalary. Bul jobalarǵa jaýapty vedomstvolar tapsyrmalardy oryndaý boıynsha is-qımyl jospary daıyn ekenin, jumystar bastalyp ketkenin habarlady.
Jalpy, 2021 jylǵy Joldaýda aıtylǵan mindetterdiń jáne Ulttyq jobalardyń qandaı deńgeıde iske asyrylatynyn ýaqyt kórsetedi. Desek te, bıylǵy Joldaý boıynsha qyrkúıek, qazan, qarasha, jeltoqsan aılarynda atqarylǵan sharalardyń aýqymy men sapasy kóńilge senim uıalatady.
