Dál qazirgi sátte Qazaqstan qorǵanys salasynyń shyǵyny boıynsha barlyq EAEO elderinen tómen tur. Ishki jalpy ónimniń tek 1 paıyzy ǵana el qaýipsizdigine bólinedi eken. Bul – álemdegi eń tómen kórsetkishterdiń biri. Almatyda bolǵan jappaı tártipsizdik pen tonaý kezinde el armııasy nelikten batyl qadamǵa barmady, nelikten ózderimen salystyrǵanda at tóbelindeı bolar toptyń entigin basa almady degen saýal áli de ózekti. Aınalasy bir kúnge jetpes ýaqyt ishinde beıbit mıtıngtiń baǵytyn buryp áketken buzaqy top qala ınfraqurylymynyń byt-shytyn shyǵaryp, saýda oryndaryn astan-kesteń etti, bızneske orasan zor shyǵyn keltirdi.
«2021 jyldyń on aıynda 14 trln teńge kólemindegi memleket bıýdjetiniń jalpy shyǵynynan tek 542,4 mlrd teńge nemese 3,9 paıyzy ǵana tıesili bolǵan. Eger kóp jyldyq dınamıkany qaraıtyn bolsaq, qorǵanys shyǵynynyń tómen úlesi óspegen, tek 4-5,5 paıyz deńgeıinde qubylyp keledi. 2020 jyly aıtarlyqtaı tómendep ketken. Sala shyǵynynyń 4 paıyzdan tómendep ketken kezderi de bar.
Jetkiliksiz qarjylandyrý faktisin ınvestısııa kólemi de rastaıdy. 2021 jyldyń 11 aıynda qorǵanys salasyna nebári 50 mlrd teńge ınvestısııa salynǵan. 2020 jyldyń dál osyndaı kezeńimen salystyrǵanda soma 21 paıyzǵa azaıǵan. Jalpy alǵanda, 2011-2020 jyldar aralyǵynda salaǵa 550,1 mlrd teńge ınvestısııa salyndy. Bul ózge salalarmen salystyrǵanda eń tómen kórsetkish. Máselen, osy on jylda ónerkásipke – 45,6 trln, jyljymaıtyn múlik operasııalaryna – 10,3 trln, transport jáne qattaýǵa – 12 trln, aýyl sharýashylyǵyna 2,8 trln teńge bólingen», dep jazady Finprom sarapshylary.
Árıne, qaı salanyń da kúni qarjyǵa qaraıtyny belgili. Saıası jáne ekonomıkalyq turǵyda da asa mańyzdy sala bolyp sanalatyn qorǵanystyń nazardan tys qalýy, memlekettiń bul sektorǵa asta-tók qarjynyń juǵynyn ǵana jalatyp kelýi – armııany qazirgi sharasyz kúıge ákep soqtyrǵan sekildi. Mundaı eldiń álemdik reıtıngte de tórge ozýy múmkin emes. Qorǵanys shyǵyny jóninen Qazaqstan halyqaralyq tizilimniń 115-ornynda tur. Tipti ekonomıkalyq odaqtaǵy seriktes elderdiń de aldyn oraı almappyz. Mysaly, Armenııa IJО́-niń 4,9 paıyzyn armııaǵa bóledi (álemde 8-oryn), Reseı – 4,3 paıyzyn (álemde 10-oryn), Qyrǵyzstan – 1,8 paıyzyn (álemde 62-oryn), Belarýs 1,3 paıyzyn (álemde 100-oryn) bóledi. TMD elderi arasynda Ázerbaıjan (IJО́-niń 5,4 paıyzy), Ýkraına (4,1 paıyzy) jáne Grýzııa (1,8 paıyzy) elderiniń pozısııasy myǵym.
Prezıdent Q.Toqaevtyń aıtýynsha, tez arada el armııasynyń tehnıkalyq jáne urystyq jabdyqtalýy jańarýǵa tıis.
«Áskerde áli kúnge qoldanylǵanyna 30-50 jyl tolǵan keńestik kezeńniń qarýlary men oq-dárileriniń úlesi kóp. Eskirgen tehnıkanyń qyzmet etý merziminiń aıaqtalý qarqynyn eskere otyryp, qarý-jaraq parkin tolyqtyrý boıynsha shuǵyl sharalar qabyldaý qajet. Qarýly kúshter zamanaýı, joǵary tehnologııaly qarýmen jáne áskerı tehnıkalarmen jaraqtanýy kerek. Bul rette júıeli sharalar qabyldanýy qajet. Qarý-jaraq jáne áskerı tehnıkany jóndeý, qyzmet kórsetý boıynsha otandyq óndiristi damytý asa mańyzdy», dedi Memleket basshysy.
Basqa elderde IJО́-niń qorǵanys salasyna bólgen shyǵyn kórsetkishi jyl sanap ósse, Qazaqstanda bul ózgerissiz kúıde, naqtyraq aıtsaq 1 paıyz tóńireginen aspaıdy. Dál osy máseleni memleket endi eskerer, qýatty armııa qurý úshin qyrýar qarjy kerek ekenin túsiner dep senemiz.
