Ádebıet • 30 Qańtar, 2022

Gúl taǵdyrly qyz-ǵumyr

1580 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qazaq beıneleý óneri qalypqa syımaıdy. Dalanyń tilin meńgergen danagóı jurttyń rýhanı keńistigine dúrbi salsańyz taǵdyr túsiniń san taraýly ekenin uǵasyz. Sol tańbaly túster kenep betine birde shashyraı, birde qatarlaı túskende palıtradaǵy kórinister kórkem oıdyń kóshin bastaıdy. Dál anaý kartınadaǵy alýan-alýan armanynan gúldeste toqyp alǵan arýdaı…

 

Gúl taǵdyrly qyz-ǵumyr

HH ǵasyrdyń ortasyndaǵy qazaq qyzynyń móp-móldir beınesi. Kóz­ge birden ottaı basylady, kóńil jibitedi. Áınekten túsken kún­niń sáýlesine arqasyn tosqan boı­jet­kenniń bitim-bolmysyna qarap, sol kezeńdegi qyz-kelinshekterdiń obrazyn kórýge bolatyndaı. Bul qazaq beıneleý ónerine erekshe máner alyp kelgen ǵajaıyp sýretshi Sabyr Mámbeevtiń eńbegi.

1958 jyly jazylǵan kartına avtordyń eleýli shyǵarmalarynyń biri retinde joǵary baǵalanady. Ol árbir týyndysyna shynaıy sezimin qosyp, aldyn ala boljaýǵa bolmaıtyn tústerdiń úndestigi men mánerli úı­le­sim­diligin beredi. Budan kom­po­zı­sııasyndaǵy qarapaıym for­manyń anyqtyǵyn kóremiz.

«Tereze aldynda turǵan qyz» kar­­tınasy gúl men qyzdyń ara­syn­daǵy baılanystan bastaý alyp tur. Gúldiń kúltesi men arýdyń kóı­legi bir tústi. Avtor quddy gúl taǵ­dyrly qyz ǵumyrynyń shýaqty sáti­­men, balaýsa shaqtaryn kenep beti­­ne quıa salǵandaı. Qolymen keý­de­sin basqan arýdyń uıańdyǵy men ta­z­alyǵy baıqalady. Shyǵarma jandy sekildi.

Shynynda bul sýretkerdiń portret janryndaǵy erekshe tásili. Keıipkerdi forma retinde berip, onyń áreketin boıaý kúshimen sheship otyrady. Sodan da bolar, bul týyndy ózinshe bir erekshe qaıtalanbas sezimge bóleıdi.

Baqsańyz, qylqalam sheberi emosııa­lyq hám lırıkalyq sezimin, fılo­so­fııalyq máselelerdi aldyń­ǵy qatarǵa qoıady. Kórkemdik sheshimi tús arqyly dınamıkalyq qozǵalys jasap, túsinýge jeńil jol ashady.

Sabyr Mámbeev qazaq beıneleý ónerin­de bolyp jatqan ózgeris­ter­ge, aldyńǵy býyn tarapynan este­tı­kalyq tárbıe men rýhanı sezim qosqany anyq.

Sońǵy jańalyqtar