Almaty
Almaty jyldaǵydaı Naýryz merekesin úlken sán-saltanatpen qarsy aldy. Bıylǵy merekeniń ereksheligi sol, qala ákimdiginiń bastamasymen tabıǵat túlegen bul merekeni zııaly qaýym ókilderi men el namysyn qorǵap júrgen sport sheberleri qalalyq mádenıet jáne demalys saıabaǵyna jas kóshet otyrǵyzyp, jańarý men qaıta túleý dástúrine saı merekelik sharalardy qolǵa alýdan bastady.
Naýryz merekesinde qaladaǵy barlyq mekemeler ulttyq-mádenı sharalardy uıymdastyryp, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary kelýshilerge arnaıy syı-sııapat jasady. Jekelegen memlekettik qyzmet kórsetý ortalyqtary men bank qyzmetkerleri ulttyq kıim kıip, árbir tapsyrys berýshi jáne muqtaj janǵa merekelik syılyqtar tapsyrdy. Qalada ornalasqan árbir ǵımaratta naýryz kóje men syılyqtar úlestirildi.
Elbasynyń ózi ashqan «MEGA ALMATY-2» oıyn-saýyq kesheninde Bostandyq aýdanynyń ákimdigi merekelik úlken shara uıymdastyrdy. Syılyqtar taratylyp, merekelik sharalar, túrli sporttyq-mádenı oıyndar ótkizildi. Qalanyń Ortalyq alańynan bastap, barlyq aýdandarda jeńildetilgen baǵamen jármeńkeler uıymdastyryldy.
Bul kúni, sondaı-aq qazaq estradasynyń sheberleri el aldynda óner kórsetip, belgili sport jáne mádenıet qaıratkerleri halqymen birge boldy. Qala ákimdiginiń uıymdastyrýymen halyqqa naýryz kóje taratylyp, ulttyq sport túrleri – balýan kúresi, arqan tartysý, jeke saıys túrlerinen baq synasý básekesi jınalǵan qaýymnyń kóńilinen shyǵa bildi.
Qala alańdaryna tigilgen kıiz úıler kelýshi qonaqtardy merekelik dastarqanmen kútip, etnos ókilderi mádenı is-sharalar usyndy. Keshkisin qala aspanyn ádettegideı ot-shashý kómkerip, jastardyń bı keshiniń qurmetine Qazaqstan estrada juldyzdarynyń merekelik konserti ótti.
Qanat ESKENDIR,
«Egemen Qazaqstan».
Almaty oblysy
Tabıǵat-Ananyń ǵalamattyǵynda shek bar ma?! Kúni keshe ǵana Taldyqorǵanda sirkireı jaýyn jaýyp, aspan asty qara-qoshqyl bultpen túnerip turǵan-dy. Mine, 21 naýryzda kún raıy shaıdaı ashylyp, halyqty shattyqqa bóledi. Ortalyq alańǵa aq shatyrlar tigilip, san alýan tústi ulttyq kıimderin malynta kıgen óner adamdary ásem ánderin áýeletip, myń burala bılep bergende el shyn qýanyp, ónerpazdar ónerine tánti boldy.
Jurt aldyna shyqqan Almaty oblysynyń ákimi Ańsar Musahanov: «Barshańyzdy shýaqty nurymen shattyqqa bólegen, tabıǵatty túletken, Ulystyń uly kúni, jyl basy – áz Naýryz merekesimen quttyqtaımyn! Elbasy Nursultan Nazarbaev «Tarıhı tamyry tereńge boılaǵan áz Naýryz dana halqymyzdy qaı kezde de eńsesi bıik eldiktiń, irgesi sógilmes birliktiń, yrys pen yntymaqtyń merekesi» dep atap kórsetkendeı, Naýryz kóktem men jańarýdyń jarshysy, ultaralyq tatýlyq pen dostyqtyń dánekeri», – dep merekelik sharany ashyp berdi.
Bıyl Jetisý jerinde áz Naýryz ózindik tyń erekshelikterimen daralanýda. О́ńir basshysynyń uıǵarymymen jeti kún: bata berý-alý dástúri, adamdar pendeshiligin biri ekinshisi keshirý kúni, qamqorlyq jasaý, bulaq kózderin tazalaý, aǵash egý, beıbitshilik pen dostyq, meıirimdilik kúni dep belgilenip, ol jalpyhalyqtyq qoldaý tapty.
Taǵy bir atap óter jaıt – jelmaıasyna minip, jer jánnaty Jetisýǵa da jetken Asan Qaıǵy baba beınesin somdaǵan kórinisten bastaý alǵan ulttyq dástúrler ádemiliktiń keremet bir kórinisterimen beıneleı jalǵasyp, jas urpaq sanasyna ózindik jolymen sińirilgeni boldy. Sóıtip, kún men tún teńelgende tabıǵattyń tamasha tartýyna tánti bolǵan halyq Jaratqan Iemizge alǵystaryn aǵyta, aqboz úıleri men shatyrlaryn tige, jeti túrli dám qosyp jasaǵan naýryz kóje ishýdi bastady.
Nurbol ÁLDIBAEV,
«Egemen Qazaqstan».
Aqmola oblysy
Kókshetaý kesheden beri Naýryz jarshylarynyń asqaq daýsymen oıanýda. Kóńildi kókke órletken shýaqty mereke keldi ólkemizge! Bul – Qazaq eliniń asyl murattaryn dáriptegen dýmandy ári oıly toı retinde júrekterge tolǵanys tebirenisterin quıýymen qymbat meıram. Ol IýNESKO-nyń mádenı mura tizimine enýimen halqymyzdy maqtanysh sezimine bóleıdi.
Bıylǵy Naýryz óziniń izgilik, halyq arasyndaǵy dostyqty bekitý, qaıyrymdylyq, baýyrlastyq qatynastardy nyǵaıtý, ár ulttyń salt-dástúrlerine qurmet sezimderin shalqytýymen dáriptelýde. Kókshetaýdyń basty merekelik sharalary Abylaı han jáne Táýelsizdik alańdarynda qatar ótkizilýi de jan dúnıemizge jylylyq uıalatady.
Mereke burnaǵy kúngi azyq-túlik jármeńkesimen bastalýynda úlken mán bar dep esepteıdi jurtshylyq. Munda elimizdiń darqan peıili, molshylyq murattary, «dastarqannan dám ketpesin» degen uǵym arnasy asqaqtaıdy. Qalalyqtardyń merekelik máziri 15,1 mıllıon teńgeniń 34,6 tonna taǵam ónimderimen tolyqty.
Qaladaǵy kıiz úı aýyldaryn aralap shyǵýdyń ózi ǵanıbet. Ǵasyrlar tereńinen búginimizge jol tartqan kósh-kerýen, Qydyr babamyzdyń aq tilegi, sal-serilerdiń dýman sherýi qalyń jurtty qýanysh kemesinde terbeltedi. Aqmola oblysynyń ákimi Qosman Aıtmuhametovtiń saltanatty quttyqtaýy búgingi men bolashaqty úndestirýimen salmaqtana tústi.
«Naýryz dýman» oblystyń barlyq aýdandarynda shattyq shashty. Máselen, shalǵaıdaǵy Egindikól aýdanynda respýblıkalyq aqyndar aıtysy, Býrabaı aýdanynda «Bolashaqtyń juldyzdary» aımaqtyq baıqaýy, Jaqsy aýdanynda «Jigit sultany», «Qarajorǵa» saıystary, Eńbekshilder aýdanynda «Shyraıly dastarqan», Jarqaıyń aýdanynda «Baýyrsaq dýman», Zerendi aýdanynda «Úlkenge qurmet, kishige izet» sharasy ótkizildi. Al Stepnogor qalasynda bóbekter ortalyǵy, Selınograd aýdanynda eki balabaqsha, Atbasar aýdanynda balabaqshamen qatar, deneshynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni ashyldy.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy
Kóktemniń myń qubylǵan aýa raıyna qaramastan, aqtóbelikter Naýryz meıramynyń basty sharalary ótetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdent N.Nazarbaev atyndaǵy Ortalyq mádenıet jáne demalys saıabaǵyna jınaldy. Búrkip bastalǵan jaýynnyń arty aq ulpa qarǵa ulasqanymen, merekege jınalǵandardyń júzinen qýanysh lebi esip turdy. Qol ustasqan jastar da, nemeresin jetektegen qarttar da saıabaqta tigilgen kıiz úılerdi tamashalap, naýryz kóje men kómpıip pisken baýyrsaqtan dám tatyp jatty. Ortalyq saıabaqqa demalýǵa kelgenderge Qyzyr baba batasyn berdi, jarapazan aıtyldy. Onyń arty aqtóbelik óner sheberleri men etnomádenı birlestikter kórkemónerpazdarynyń konserttik baǵdarlamasyna ulasty. Sonymen qatar, kópshilik jyl ıesi – jylqy, kóktem arýy qatysatyn sahnalandyrylǵan qoıylymdardy jáne qys pen kóktemniń «taıtalasyn» tamashalady. Munda 11 aqshańqan kıiz úı tigildi. Arasynda 16 qanat kıiz úı de bar. Kelýshiler kıiz úıdegi kórmeden ata-babalarymyzdyń turmys-tirligimen de tanysty.
Ulystyń uly kúninde Aqtóbe qalasynyń 7 alańynda jáne qalaǵa qarasty 5 aýyldyq okrýgte 30-dan astam kıiz úı tigildi. Merekede turǵyndar men qala qonaqtaryna 4 tonna baýyrsaq pen 5 myń lıtr naýryz kóje usynyldy. Naýryz kóje men baýyrsaqty ázirleýge qaladaǵy 42 saýda nysany, meıramhana men dámhana jumyldyrylypty.
Merekelik konsertter qaladaǵy saıabaqtar men mádenıet úıleriniń alańdaryn án men kúıge bóledi. Bekitilgen is-josparǵa sáıkes oblys ortalyǵynda 80-nen astam merekelik shara uıymdastyryldy. Sharalar aıasynda qazaq kúresinen «Qazaqstan barysy» oblystyq týrnıri jalaýyn kóterdi. Sporttyń kóptegen túrinen jarystar uıymdastyryldy.
Naýryz merekesi oblystyń on eki aýdanynda da uıymshyldyqpen bastaldy. Halyqtyq merekeniń ajary burynǵy jyldardan góri aıshyqtala túskendeı kórindi. Aqtóbelikter Ulystyń uly kúni jańbyr jaýyp, onyń sońy qarǵa ulasqanyn jaqsylyqqa joryp, molshylyqtyń basy bolǵaı dep tiledi.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen Qaısar Sherim.
Atyraý oblysy
Atyraýda eki-úsh kúnnen beri jel ekpini kúsheıip, birneshe áleýmettik nysandar men turǵyn úıler shatyryn ushyryp áketken edi. Sol jeldiń ekpini keshe sál saıabyrlap, sirkirep jańbyr jaýdy. Bul Ulystyń uly kúni – Naýryzdy merekeleýge Isataı-Mahambet alańyna aǵylǵan jurtshylyqtyń kóńilin alańdata qoıǵan joq.
Bul alań – óńir jurtshylyǵy úshin túrli mádenı-kópshilik shara ótetin birden-bir oryn. Keshe qala ortalyǵyndaǵy osy alańǵa 100-den astam kıiz úı tigilip, naýryz kóje men ózge de ulttyq taǵamdar kópshilikke usynyldy. Naýryz merekesiniń jalpyhalyqtyq sıpat alýyna túrli kásiporyndar men mekemeler, qoǵamdyq uıymdar men etnomádenı birlestikter de belsene atsalysty. Al turǵyndar bir-birin Naýryz merekesimen emen-jarqyn quttyqtap, eń izgi tilekterin bildirip jatty.
– Naýryzdy merekeleý barysynda ulttyq qundylyqtarymyzdy keńinen nasıhattaýǵa kóńil bólýimiz qajet. О́ıtkeni, bul tek naýryz kóje iship, et-baýyrsaq jep, qaryn toıdyratyn mereke bolmaýy tıis. Máselen, Naýryz merekesinde qazaqtyń ulttyq oıyndarynan saıystar, besikke salý, tusaýkeser ótkizilse, úılenetin jastardyń nekesi qıylyp, olarǵa elge belgili dýaly aýyzdy qarııalar bata berip jatsa, keıingi urpaqqa ónege bolar edi, – dedi «Qazaq tili» halyqaralyq qoǵamy Atyraý oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Ábilhan Tóleýishev.
Munaıly óńirdegi Naýryz merekesinde tańdaıyna bulbul uıa salǵan ánshiler án qalyqtatsa, on saýsaǵynan kúı sorǵalaǵan kúıshiler qasıetti qara dombyradan kúı kúmbirletti. Bıshiler toby myń burala bı bıledi. Naýryz merekesi aıasyndaǵy mádenı sharalar búgin de óz jalǵasyn tabady. Sondaı sharanyń biri – balalar arasynda asyq atý saıysy ótpek.
Joldasbek ShО́PEǴUL,
«Egemen Qazaqstan».
Batys Qazaqstan oblysy
Naýryz – jyldyń basy. Ulystyń uly kúni respýblıkanyń batys óńirlerinde keńestik kezeńniń ózinde naýryz aıynyń 14-inen bastaý alyp keldi. Munyń ózi ejelgi jyl sanaý dástúri men halyqtyq kúntúzbege tolyq sáıkes keledi. О́ıtkeni, ár aıdyń 14-i eskishe bir jańasyna teńesedi. Osy týǵan jańa aı búkilhalyqtyq Naýryz merekesine ulasyp, keshe Oral óńiriniń keń jazıra dalasy men gúl jaınaǵan qalasy burynǵysynan da asqaqtap sala berdi. Osylaısha óńirde Naýryz toıy toǵyz kúnge sozylatynyn kórsetti.
Ulystyń uly kúni Aqjaıyq aımaǵyn mekendeıtin túrli etnos ókilderiniń ortaq merekesine, bereke-birlik pen tatýlyq jáne jańarý meıramyna aınaldy. Bul jóninde gazet tilshisine Batys Qazaqstan oblystyq orys mádenı birlestiginiń tóraǵasy Sergeı Pogodın aıtyp berdi. Sondaı-aq, Naýryzdyń sapalyq turǵydan jańa turpatqa enip kele jatqany da aıqyn ańǵarylyp turdy. Eń bastysy, Naýryz toıynyń qadir-qasıetin onyń eldiktiń eńselenip, aýyzbirshiliktiń arta túsýine qosatyn úlesi men joǵary rýhyn oblysta ótkizilgen san-salaly merekelik sharalarmen shekteı salý esh múmkin emes.
Halyqtyq jańa jyldy merekeleýdiń mazmuny men túri bir-birimen tyǵyz úılesim taýyp, halqymyzdyń ejelgi salt-dástúrlerimen sýarylyp jatýy da jazylmaǵan zańdylyqtaı áser qaldyrdy. Aıtalyq, Aqjaıyq boıynda «Nur sebele, Naýryzym!» atty festıval balalar men jasóspirimderdi ata-babadan mıras bolyp kele jatqan ulttyq qolónerdiń qyr-syryna qanyqtyrýdy maqsat etipti. Mundaı mysaldar az emes.
Túıip aıtqanda, tórimizge attaǵan áz Naýryz elimizdiń batys bosaǵasyndaǵy ár shańyraqqa shadyman shattyq pen qýanysh, baq-bereke syılady.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan».
Jambyl oblysy
Ortalyq «Dostyq» alańyn basyp ótetin Tóle bı kóshesine aq shańqan 20 kıiz úı tigilip, olar merekege saı bezendirilgen. Ár úıdiń tusynda ánshi, bıshi, kúıshisi bar talantty ónerpazdar ónerlerin kóńildi toppen bólisýde.
Ulttyq orkestrdiń kúmbirlegen kúıi aıasynda ótken qyz qýý, teńge ilý sııaqty oıyndar da áserli shyqty. Báıdibek baba eskertkishi aldyndaǵy sahna tórindegi LED ekrany jarq-jurq etip, Naýryz merekesiniń shat-shadyman kóńil-kúıin pash etkendeı. Kerneıshiler, daýylpazshylar, atqa mingen jarshylar halyqqa Naýryz kelgenin jar sala habarlap jatty.
Ulttyq kıimderimen jasanǵan 10 búldirshindi ertken Jer-ana, Aısulý, Kúnsulý kórinisi jáne Jer-ananyń perzentterine tebirene arnaǵan tolǵaýy jurtty keremet áserge bóledi. Boz túıege mingen Qydyr ata men onyń sońyna ergen bir top qarııalar, Kún ana, Sý ana, Aýa ana, sondaı-aq qazaq, ózbek, qyrǵyz, tatar, ázerbaıjan, túrikmen, tájik etnostary ókilderinen quralǵan jamandyqty alastaýshy analar beınesi de mereke máni men sánin asha tústi.
Naýryz merekesine arnalǵan osynaý qýanyshty óńir halqymen bólisý úshin oblys ákimi Kárim Kókirekbaevtyń ortaǵa shyǵyp, jambyldyqtardy jyl basy – Ulystyń uly kúnimen quttyqtap, adamzat balasyn izgilik pen ıgilikten úmittendirgen merekemen shyn júrekten quttyqtaýy da bılik pen buqara arasyndaǵy jarasymdy baılanysty pash ete tústi.
Naýryz merekesi estrada ánshileriniń úlken konsertine ulasty.
Kósemáli SÁTTIBAIULY,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen Talǵat TÁNIBAEV.
Qaraǵandy oblysy
Qalanyń bas kóshesi – Buqar jyraý dańǵyly tórindegi Táýelsizdik eskertkishi aldynan bastalǵan Naýryz merekesiniń sán-saltanaty áp sátte jan-jaqqa jańǵyryp sala berdi. Kósheler boıynda qaz-qatar tizilgen 100-ge jýyq kıiz úı dastarqanyna dám jaıyldy. «Sharyqta kún sáýleli Naýryzym!», «Naýryzǵa shashý», «Qydyr atany qarsy alý» sııaqty teatrlandyrylǵan qoıylymdar óńirdi mekendeýshi júzge tarta ult pen ulystyń shyrqalǵan án-kúılerimen jalǵasyp, jurt qýanyshyn ósirdi. Qushaq aıqastyrǵan, tós túıistirgen halyq bir-birin quttyqtap, Naýryzdyń yrys ákelýin tilesti. Jas aqyndar aıtysy ótip, balǵyn daryndar óneri sharyqtady.
Bul kún, ásirese, qaıyrymdylyq sharalarǵa toly boldy. Nura aýdanynyń ortalyǵy men eldi mekenderinde soǵys jáne eńbek ardagerlerine, kópbalaly jáne turmysy tómen otbasylarǵa, jalǵyzilikti jandarǵa izgilik kómek kórsetildi. Kıevka kentiniń turǵyny Roza Jumabekova óz atynan aýdandyq ortalyq meshitke «Nıva» avtokóligin tartý etse, mereke qurmetine jerlesterin basqa da syı-sııapattarmen qýantýshylar az bolmady. Buqar jyraý, Jańaarqa, Aqtoǵaı aýdandarynda Ulystyń uly kúni jaryq dúnıe esigin ashqan náresteler analaryna gúl shoqtary usynylyp, tartý-taralǵy jasaldy.
Mereke aıasynda barlyq óńirlerde uıymdastyrylǵan qaıyrymdylyq aksııalary adamdardyń bir-birine degen taza peıil men izgilikke bekemdigin aıǵaqtady. Jer-jerdegi merekeniń kórkin Aqtoǵaı aýdanynyń áıgili «Toqyraýyn tolqyndary» ansambli odan saıyn jarastyrsa, Qarqaralynyń ataqty «Saltanaty» da tyńdaýshylardyń qulaq quryshyn qandyrdy. Nuralyqtarǵa jergilikti talapkerler sahnalaǵan «Zaǵıp ana» spektakli qoıyldy. Naýryz dýmany oblystyń barlyq qalalary men aýdandarynda keshke deıin seıilmedi.
Aıqyn NESIPBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Qostanaı oblysy
Qostanaıǵa áz Naýryz aqsha qarymen keldi. Jaǵalaı tigilgen aq shańqan kıiz úılerdegi naýryz kójeden jınalǵan jurt dám tatýda. Halqymyzda dastarqannan qasıetti ne bar?! Dám tatqan jerde bata-tilek birge júredi. Jeti, toǵyz dámnen qurap pisirgen naýryz kójeni tabıǵattan qýat alý dep bilgen jurt qystan aman shyǵyp, kóktemge aman-esen jetkenine qýanyp birimen-biri shurqyrasyp kórisýde. Qasyna kún men túnniń beınesindegi Kúnsulý men Aısulýdy ertken Qydyr ata bata berip, bereke-birlikti, adamdardyń dostyǵyn tiledi.
Jergilikti óner ujymdary án men kúıden shashý shashty. Oblys ákimi Nuraly Sádýaqasov qostanaılyqtar men qala qonaqtaryn Naýryz merekesimen quttyqtady. Munan keıin «Baýyrsaq merekesi» Naýryzdyń ajaryn asha tústi. Arýlar usynǵan ystyq baýyrsaqpen birge adamdardyń arasyn aralaǵan ystyq yqylastardy aıtsaıshy!
Aqsha qar jaýyp tursa da Naýryz merekesindegi qyzyq tolastaǵan joq. Ortalyq alańda ıisi burqyrap, birneshe jerde qazan-qazan palaý pisip jatty, bórenege órmeleý, gir kóterý, arqan tartý, beltemirge tartylý sekildi halyqtyq-ulttyq oıyndar men sporttyq jarystar qyzyp berdi. Áz Naýryz tabıǵattyń jańarýy, kún men túnniń teńelýi, jyldyń basy ǵana emes, bir kemeniń ústindegi sekildi bir jerdiń sýyn iship, aýasyn jutyp, bir Otannyń tilegin tilep otyrǵan barsha qazaqstandyqtardy jumǵan judyryqtaı biriktiretin qasıetti kún ekenin merekege jınalǵan jurt sezinip bara jatty.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
Qyzylorda oblysy
Jer álemge quty men berekesin, yrysy men nesibesin ala keletin Naýryz merekesin Qyzylorda oblysy erekshe sıpatta qarsy aldy. Osy kúni qalalyq ákimdiktiń uıymdastyrýymen kópqabatty úılerdiń aldynda ulttyq taǵamdar ázirlenip, turǵyndarǵa taratyldy. Qala irgesinde ańshylar úıi jasaqtalyp, qazaqy salt-dástúrdiń san túri kórsetildi. Eń bastysy, Syr boıy Ulystyń ulyq merekesin bir aı boıyna atap ótetin bolady.
Naýryz merekesi qarsańynda qaladaǵy ortalyq alańǵa otyz qazaqy úı tigildi. Sáni men saltanaty jarasqan, dastarqany dám-taǵamǵa tolǵan úılerdi turǵyndar aralap, máz-meıram bolysty. Aımaq basshysy Qyrymbek Kósherbaev pen Qazaqstannyń Eńbek Eri Abzal Eralıev te qyzylordalyqtardy merekelerimen quttyqtap, qýanyshqa ortaqtasty.
Osy tusta bir ádemi kórinistiń kýási boldyq. Úılerdi aralap kele jatqanda Qyrymbek Eleýuly men Abzal Jumashulynan jas balalardyń tusaýyn kesýdi ótindi. Qazaqy jón-joralǵyny jaqsy biletin oblys basshysy men Eńbek Eri nárestelerdiń tusaýyn kesip, aq jol tiledi. Qazaq týmysynan yrymshyl halyq qoı. «Balalardyń joly dańǵyl, bolashaǵy zor bolady» desip jatty halyq.
Búginde Naýryz merekesin tek qazaq halqy ǵana emes, jerimizdi mekendegen barlyq etnostar ókilderi de erekshe iltıpatpen qarsy alady. Ortalyq alańda ózderiniń ulttyq kıimin kıip, kóktem merekesin toılap jatqan ózge jurttyń ókilderi osy sózimizdiń dáleli bolsa kerek. Kún men tún teńelip, tirshilik jańasha sıpat alatyn ulttyq merekeni qyzylordalyqtar óz dárejesinde atap ótti.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen Qaısar Sherim.
Mańǵystaý oblysy
Naýryz meıramyn toılaý Mańǵystaý óńirinde Amal kúninen bastaý aldy. Ulyq merekeni árbir mekeme óz shańyraǵy astynda shadyman sharalarmen qarsy aldy. 21 Naýryz kúni teńiz jaǵasynda uıymdastyrylǵan qalalyq Naýryz meıramyna halyq, ásirese, jastar kóp jıyldy.
Tań atysymen teńiz jaǵasyndaǵy alańda tigilgen kıiz úıler mańy qarbalasqa toldy. Qazandar asylyp, úı ıeleri qonaq kútý qamyna kiristi. Kún kóterile bere, «Áz Naýryz múbárak bolsyn!» degen taqyryppen toı shymyldyǵy ashylyp, sahna tórinde túrkitildes halyqtardyń Naýryzdy toılaý dástúrleri teatrlandyrylǵan qoıylym túrinde beınelendi. Al merekelik sharaǵa kelgen qonaqtar ózara gir tasyn kóterý, armreslıng, qazaqsha kúres, toǵyzqumalaq, asyq atý syndy sport túrlerinen saıysty qyzdyryp jatty.
Mańǵystaýlyqtardy Ulystyń uly kúni meıramymen quttyqtaǵan aımaq basshysy A.Aıdarbaev eldiń damýyna, halyqtyń amandyǵyna, tynyshtyǵy men tatýlyq-birligine tilektestigin bildirip, keleshekte de órkendi damý jolynan, ózara birlik bıiginen tabylýǵa shaqyrdy.
Alańda 15-ten astam kıiz úı tigilip, tusaý kesý, kelin túsirý, bet ashý syndy salt-dástúrler kórsetildi. Biz bas suqqan «Aq jol» demokratııalyq partııasy tikken kıiz úıde qonaqtar Arý atty kishkene qyzdyń tusaý kesýine kýá boldy. Sondaı-aq, toı toılaýshy qonaqtarǵa arnalyp tigilgen shatyrlarda kól-kósir dastarqandar jaıylyp, naýryz kóje taratyldy.
Qala turǵyndary men qonaqtary ánshi A.Qosanovanyń konsertin, Mańǵystaý oblystyq mádenıet basqarmasy daıyndaǵan konsertter men qoıylymdardy, «Jyrdarııa» jyrshy-termeshiler saıysyn, «Altybaqan» folklorlyq ujymynyń oıyn-saýyq baǵdarlamasyn tamashalady.
Án áýelep, kúı kúmbirlegen mereke ertesine «Aqtaý» saýda oıyn-saýyq kesheninde kekýshınkaı karateden balalar men jasóspirimder arasyndaǵy Birinshi álem chempıonatymen jalǵasty.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Ońtústik Qazaqstan oblysy
Ońtústikte kóktemniń habarshysy báısheshektiń qyltıyp shyqqany qashan. Ashyq alańqaılar Naýryzdyń ystyq demimen kók kórpege orandy.
Oblysta Naýryz merekesi toǵyz kún toılanatynyn ilgeride aıtqanbyz. Ulyq mereke kúni oblys jurtshylyǵy “Naýryz” alańyna asyqty. Aqshańqan kıiz úıler, et asylǵan qazan, saqyrlap qaınaǵan samaýryn, qazaqtyń jazıra dalasyndaı keń peıili dýman kórkin qyzdyra túsken. Bir jerde asyq oınalyp jatsa, kúres kileminde býra san balýandar kúsh synasýda. Áýelegen án de, qan qyzdyratyn aıtys ta osynda.
Jurtshylyqty Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Asqar Myrzahmetov quttyqtady. «Naýryz merekesi tek ǵana tabıǵattyń túrlenetinin eskertip ǵana qoımaı, sonymen birge, adamzattyń jan dúnıesin tazartýǵa shaqyratyn mereke. Nıetti, peıildi, kóńildi tazartýǵa shaqyratyn mereke. Áz Naýryz eń birinshi kezekte eldiń birligin nyǵaıtýdy maqsat tutatyn mereke. Osyny eskerip, biz byltyrdan beri oblysymyzda Naýryz merekesin toǵyz kún toılap, ár bir kúnge ataý berip, meıirimdilikti, keshirimdilikti, birlik-berekeni nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan is-sharalardy uıymdastyryp kelemiz. Merekeni toǵyz kún toılaýǵa ózge oblystar da túsinistikpen qarap, basqa óńirler bizdiń bastamamyzdy qoldap, qýattap otyr. Ulystyń uly kúni qutty bolsyn! Aq mol bolsyn! Shańyraqtaryńyz shattyqqa tolsyn, aǵaıyn», dedi Asqar Isabekuly.
Naýryz merekesi oblystyń barlyq aýdan-qalalarynda óz jarasymymen ótip jatyr. Túlkibas aýdanynda el aǵalary T.Rysqulov atyndaǵy “Ardagerler saıabaǵyna” 30 emen, “Jastar” alleıasy men ortalyq saıabaqqa 30 emennen kóshet otyrǵyzyldy. Aýdan týmasy, belgili memleket qaıratkeri Sergeı Tereshenko jyldaǵy dástúr boıynsha “Naýryz” merekesi qarsańynda 1 myń túp emen kóshetin syıǵa tartatyn. Bıyl da sol dástúr úzilgen joq.
Naýryz Qazyǵurttan bastalady degen qanatty sóz jurtshylyq uǵymyna berik ornyqqan.
Qazyǵurt aýdanynyń ortalyǵynda etnomádenı birlestikter mazmunǵa baı konserttik baǵdarlamalar usyndy.
Ulttyq oıyndar merekeniń shyraıyn kirgizdi. Áz Naýryz Ońtústikke osyndaı berekesimen kirdi.
Oralhan DÁÝIT,
«Egemen Qazaqstan».
Pavlodar oblysy
Oblys ortalyǵynda kóktem jáne molshylyq merekesi – Naýryz meıramyn toılaý aıasynda halyqtyq oıyn-saýyq, konsertter, jármeńkeler, saıystar, túrli sporttyq oıyndar ótti. Kún raıy da jaıdary. Salqyn yzǵar ketip, Naýryz jylylyq ákelgendeı. Ortalyq alańda órnektelýi birinen-biri ótken 50-ge jýyq kıiz úı tigildi. Aınala án men bı, áýelegen kúı, máz-meıram asyq oınaǵan bala-shaǵa, qaýqyldasqan apa-atalar. Altybaqan tepken qyz-jigit. Neshe túrli ulttyq taǵamdar toly saýda qatarlary tizilipti.
Mereke qarsańynda qala, aýdan, aýyldardy tazartý jumystary júrgizildi, aǵash kóshetterin otyrǵyzý aılyǵy jarııalandy. Saıabaqtar, gúlzarlar da bir tynystap qaldy. Ekibastuzdyqtar Naýryz meıramyn «Qaıyrymdylyq» aılyǵy dep jarııalap, ony 14 naýryzda bastap ketti. Al Baıanaýylda ózen-kól, bulaqtardy tazartýǵa aqsaqaldar jınalyp, «Bulaq kórseń – kózin ash» atty sharaǵa qatysty. Oblys ortalyǵynda oblys ákimi Qanat Bozymbaev qatysqan «Jasyl qala» atty bastama aıasynda saıabaqtarda 16 shyrsha, 14 tal-terek otyrǵyzyldy. Ýspen, Jelezın aýdandaryna Naýryzben quttyqtap kórshiles Omby, Altaı ólkesinen qonaqtar keldi. Merekege jınalǵan jurtshylyq ystyq baýyrsaqpen býy burqyraǵan shaı iship, naýryz kójeden aýyz tıdi.
Bul kúni dámdi baýyrsaq pisirýshiler baıqaýy da uıymdastyryldy. Odan túsken qarajat jetim balalar úıine beriledi. Ortalyq alańǵa jınalǵan qala turǵyndary men qonaqtary qoshqar kóterý, jilik syndyrý jáne basqa da ulttyq oıyndarǵa qatysyp, qymbat syılyqtar utyp aldy. Naýryz dýmannyń kóńildi shattyǵyn ánshi Qaırat Nurtas jalǵastyrdy.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
Soltústik Qazaqstan oblysy
Áz Naýryz merekesi Qyzyljar óńirine de jyly shýaǵyn, Tabıǵat-ananyń meıirimin ala keldi. Osydan bes myń jyl buryn toılana bastaǵan Ulystyń uly kúni oblysta jańasha sıpat alyp, etnomádenı, sporttyq sharalar halyqtyq merekege ulasyp júr. Bul joly da Naýryz meıramyn toılaý «Dostyq» úıiniń aldynan bastaý aldy. Maǵjan Jumabaev kóshesiniń boıyna aq shańqan kıiz úıler tigilip, áýelegen ánder men myń buralǵan bıler jurtshylyqtyń kóńil kúıin kótere tústi. Túrli etnos ókilderi Naýryz meıramy qonaqtaryna ulttyq taǵamdarynan dám tatyryp, ádet-ǵuryptarymen, salt-dástúrlerimen tanystyrdy. Jeti dámnen quralǵan naýryz kóje tegin usynyldy. Qoldanbaly óner týyndylaryna arnalǵan kórmeni qyzyqtaýshylar da kóp boldy.
Vedomstvolar men uıymdardyń tikken kıiz úıleriniń ishki-syrtqy sán-saltanaty erekshe tamsandyrdy. S.Muqanov atyndaǵy qazaq sazdy-drama teatrynyń ártisteri Ulystyń uly kúnin beınelegen teatrlandyrylǵan kórinisin jurtshylyq zor yntamen tamashalady. Qyzyr atanyń batasy erekshe áser etti. «Kóktem kórki – Naýryz» atty horeografııalyq kompozısııa da taǵylymdylyǵymen este qaldy.
Aımaq basshysy Samat Eskendirov oblys turǵyndaryn Shyǵystyń jańa jylymen quttyqtap, densaýlyq, tabys tiledi. Kópultty Qazaqstan halqyn biriktirgish kúshin, eldegi saıası turaqtylyqtyń kepiline aınalǵanyn atap ótti.
Ortalyq alańda toǵyzqumalaq, arqan tartý, jilik syndyrý, gir kóterý, qol kúresi sekildi ulttyq, sporttyq oıyndar básekesi jalǵassa, qazylar alqasy kıiz úıler men ulttyq taǵamdar jáne naýryz kóje baıqaýynyń qorytyndysyn shyǵaryp jatty. Ár atalym boıynsha baǵaly syılyqtar tigildi. Pogodın atyndaǵy orys drama teatrynda sýyrypsalma aqyndardyń jyr saıysy tamashalandy.
Jekelegen kásipkerler men myrza azamattar jetim balalardy, turmysy tómen otbasylar men jalǵyzilikti qart adamdardy qoldaý qaıyrymdylyq aksııasyn ótkizip, demeý qoldaryn sozdy. «Nur Otan» partııasynyń qoldaýymen jasotandyqtar halyqtyq asar dástúri negizinde túrli sharalar ótetinin jarııalady.
Áz Naýryz meıramy aýdandarda, eldi mekenderde de keńinen atap ótildi.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy
Bıyl Shyǵys Qazaqstanda áz Naýryz aıryqsha atap ótilýde. О́ńirde ulyq meıram bir apta buryn bastalyp ketti. Jeti kúnge belgilengen Naýryz merekesiniń alǵashqy «О́nis» kúninde óńir basshylary dúnıege kelgen sábılerdi quttyqtady. Oblys ortalyǵynda bul kúni 16 bala dúnıege keldi. Olardyń ony – qyz, altaýy – ul. Shemonaıha aýdanynyń ákimi A.Toqtarov dúnıege sábı ákelgen alty anany quttyqtady. Bul shara Rıdder qalasynda da kórinis tapty.
«Qamqorlyq» atalǵan ekinshi kúni aımaq kásiporyndary patronattyq tárbıedegi balalarǵa syı-syıapat tapsyrsa, aýdan jáne qala ákimderi ardagerlerge qurmet kórsetti. Máselen, Kókpekti aýdanynyń ákimi S.Dúsipov sol kúni 90 jasqa tolǵan soǵys ardageri Moldaqusman Qojaevtyń úıine baryp, qarııany Ulystyń uly kúnimen quttyqtady. О́skemendegi №35 orta mektepte «Qut-bereke bastaýy» atty merekelik konsert ótti.
«Tazalyq» kúni oblys aýmaǵy boıynsha tazalyq jumystary júrgizildi. Zyrıan qalasy men Glýbokoe kentinde Jastar ortalyǵynyń bastamasymen «Mańaıdy qardan tazartamyz» atty flesh-mob aksııasy uıymdastyryldy. О́skemende tyl eńbekkerleri, soǵys ardagerleri men qarııalardyń aýlalaryn tazartýǵa kómek kórsetildi.
Tarbaǵataı aýdanynyń Quıǵan aýylynda kıiz úıler tigilip, jergilikti jurt Ulystyń uly kúnin merekeledi. Úrjar aýdanynyń Qońyrsháýli aýyldyq okrýginde ótken «Paı-paı, qazaqtyń kelinderi-aı!» atty kelinder saıysyna 20-ǵa jýyq aýyldyń kelinderi qatysty.
Al «Yntymaq» kúni túrli etnostar ókilderin bir maqsat, bir múddege jumyldyrǵan birligi bekem el ekenimizdi kórsetti. Bul kúni altybaqandar qurylyp, kópshilikti dostyq ánimen terbetti. Memlekettik tildi úırenýshiler arasynda qazaqtyń ulttyq dástúrleriniń baıqaýy da uıymdastyryldy. «Yrys» kúni mádenı-sporttyq sharalarmen jalǵasty. Balalar shyǵarmashylyǵy úıinde «Naýryz hanshaıymy» baıqaýy ótip, qala jasóspirimderi erkin kúresten kúsh synasty.
«Shattyq» – túrli mádenı sharalarǵa toly shat-shadyman kún boldy. Ertis jaǵalaýyndaǵy amfıteatrda oblys ortalyǵynyń turǵyndary men meımandaryna arnalǵan Qazaqstan men shetel estradasy ókilderiniń qatysýymen úlken konsert ótti. Ulystyń uly kúni О́skemenniń ortalyq alańynda aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jármeńkesimen jáne mazmundy merekelik konsertpen jalǵasyn tapty.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».