IIM Kıberqylmyspen kúres ortalyǵy basshysynyń mindetin atqarýshy, polısııa polkovnıgi Rústem Dúısetaevtyń málimdeýinshe, taldaý jumystary mundaı qylmystardyń deni qaryzǵa aqsha alý arqyly jasalatynyn kórsetip bergen. 2021 jyly tirkelgen 6 myńnan astam ınternet alaıaqtyq osyndaı oqıǵamen baılanysty. Ásirese qyzmet kórsetýdiń san túrin syltaýratyp, qarapaıym halyqty taqyrǵa otyrǵyzyp ketetinderge tusaý salý qıyn bolyp tur. Jyljymaıtyn múlikti nemese kólik satý kezinde de alaıaqtar aıanyp qalmaýda. О́tken jyly úıin ne «temir tulparyn» satý barysynda alaıaqtarǵa aldanyp qalǵan 2 myńnan astam azamat polısııaǵa aryzdaryn arqalap kelgen. R.Dúısetaev sıfrly tehnologııalardyń damýy ınternet alaıaqtyqtyń órshı túsýine de túrtki bolyp otyrǵanyn alǵa tartty. Atap aıtqanda, ákkiler sıfrly tehnologııalardyń zor múmkindigin qalt jibermeıtindikterin anyq ańǵartyp júr. Sońǵy ýaqytta qoǵamdyq rezonans týdyrǵan ınternet alaıaqtyq faktileri osyǵan dálel.
Habarlandyrýlar boıynsha taýar nemese qyzmet kórsetetini úshin aldyn ala tólem alý – ınternet alaıaqtyqtyń eń kóp taralǵan tásiliniń biri. Tirkelgen qylmystyń 8 myńnan astamy osyndaı jolmen jasalǵan. Jıi kezdesetin ekinshi joly – mıkrokredıttik uıymdardyń saıttary arqyly onlaın nesıe rásimdeý. Máselen, jyl bastalǵaly beri jurttyń kóbi «Zaımer», «Tengo», «Aqsha – halyqqa» sekildi birneshe mıkrokredıttik saıttyń quryǵyna ilikken. Al jasalǵan qylmys sany 3 myńǵa jýyqtap otyr. Azamattardyń jeke derekterine qol jetkizgennen keıin olardyń bank shottaryndaǵy bar qarjyny jymqyrý derekteri de azaımaı tur.
«Kóp jaǵdaıda alaıaqtar ózderin bank qyzmetkerleri retinde tanystyryp, aldap qońyraý shalady. Alaıda myna bir máseleni de aıta ketkim keledi. Jábirlenýshilerdiń birazy, atap aıtqanda 1200-den astam azamat «fıshıngtik» ınternet resýrstarda jeke derekteri men málimetterin ózderi erikti túrde engizgen. Al 2 myńǵa jýyq alaıaqtyq is-áreketke túrli jobalarǵa, oıyndarǵa, ınvestısııalarǵa, stavkalarǵa aqsha salyp, tez baıýdy kózdegenderdiń ózderi sebepker bolǵan», deıdi polkovnık.
«Haıtek» jedel-aldyn alý operasııasy kezinde anyqtalǵan faktiniń birinde jábirlenýshiler sany 350-den asyp jyǵylady. Al keltirilgen zalal – 10 mln teńgeden astam. Atyraý oblysynda semeılik jigit aǵasy áleýmettik jelilerde joǵalǵan qujattar týraly habarlamalardy taýyp alyp, sol arqyly mıkrokredıt alýǵa onlaın ótinim berip kelgen. Al qujattaryn joǵaltyp alǵan adamdar merzimi ótip ketken nesıeleri týraly habarlama alǵanda ǵana alaıaqtardyń tuzaǵyna túskenderin bir-aq bilgen.
