Qoǵam • 23 Aqpan, 2022

Turǵyn úı tóńireginde shaǵym kóp

531 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Búginde elimizde turǵyndardyń baspanaly bolýyna arnalǵan memleket­tik baǵdarlamalar jeterlik. Bul oraıda, ár óńirde qurylys qar­qyn alyp, turǵyn úıler kóptep salynýda. Taraz qalasynda da jyl sa­ıyn myńdaǵan sharshy metr baspana paıdalanýǵa berilip, qara­paıym halyq qonys toıyn toılaýda. Alaıda sońǵy kezde kóne shaha­rdaǵy turǵyn úılerge jıi syn aıtylady. Árıne, kópshilik úshin úıdiń sanynan góri, sapasy mańyzdy. Talaı jyl tabanaqy, mańdaı terimen jınaǵan aqshasyna alǵan páteriniń sapasyz bolǵanyn eshkim de qalamaıdy.

Turǵyn úı tóńireginde shaǵym kóp

Sońǵy jyldary Taraz qalasynan 15-shaǵyn aýdan boı kóterip, kóp­te­gen turǵyn úıler salyndy. Mun­daǵy baspanalar da tıisti memle­ket­tik baǵdarlamalar arqyly túr­li áleýmettik toptarǵa berildi. Bastap­qy páterler berilgen kezde kóptiń qýa­ny­shynda shek bolǵan joq. Sebebi barlyq talapqa saı salynǵan úıler talaı turǵynnyń túıtkildi máselesin shesh­ti. Kópke baspana baqytyn syı­lady. Keıinnen úı­ler­diń sapasyz salynǵany týraly shaǵym kóbeıdi. Bul negizsiz de emes edi. Munyń zardabyn áleýmettik az qam­tylǵan otbasylar men múmkindigi shek­teýli balasy bar kóptegen otbasy kórip keledi. Sol sııaqty atalǵan sha­ǵyn aýdandaǵy №1025 kópqabatty tur­ǵyn úıdiń ıeleri de baspanalaryna kire almaı otyr. Kópshiliktiń kilti qolda bolǵanymen, kóńilderinde alań. Olaı bolatyn sebebi de bar. Bul úı turǵyndarǵa jańa jyl qarsańynda be­rilgen. Biraq úıde əli kúnge deıin ja­ryq pen jylý joq. Odan beri eki aıǵa jýyq ýaqyt ótkenin eskersek, turǵyndar bazynasynyń oryndy ekenin kóremiz. Budan bólek, úıdiń esik-terezeleri de durys salynbaǵan. Atalǵan úıdiń qurylysyn «Birlik servıs kompanı» JShS júrgizgen. Ala­ı­da ákimdik bólgen qarajat mar­­dymsyz bolǵan ba, álde atalǵan kom­­panııanyń jaýapkershiliginiń az­dyǵynan ba, áıteýir nysannyń sa­pasy kóńil kónshitpeıdi. Al ta­laı jyl tabanynan tozyp, tıisti qa­rajatyn jınap, baspana alyp otyr­ǵan kópshilik buǵan narazy.

Sondaı turǵynnyń biri – Zýlfııa Kúlimbaeva. Múmkindigi shekteýli bala baǵyp otyrǵan jalǵyzbasty ana jylýdyń joqtyǵynan óz páterine ózi kire almaı otyrǵanyn jetkizdi. «Men osy úıdi kóp kúttim. Qalada on jyldan beri pəter jaldap turyp kele­min. Endi pəterli boldym ba dege­nde óz baspanama kire almaı, pu­shaı­man kúı keship otyrmyn. Alǵan pə­terimizde kemshilik kóp. Páterdiń sýy da, jaryǵy da qosylmaǵan. Men densaýlyǵy joq balamdy mun­da qalaı alyp kelemin? Qalalyq əkim­dikke de baryp shaǵymymyzdy aıt­tyq. Qurylysqa jaýapty Ta­raz qalalyq qurylys bólimi bas­shy­sy­nyń mindetin atqarýshy Shyńǵys Alıasqar degen jigit kelip, ýədeni úıip-tógip ketti», deıdi ol.

Sondaı-aq bes balanyń anasy Indıra Aıtbaeva da alǵash pəter alǵanyna qýanǵan jandardyń biri. Ol tipti súıinshi habardy estigen boıda osy kúnge deıin jalǵa alyp turyp kelgen pəterin ótkizip, kóshýge asyǵypty. Alaıda onyń da qýanyshy uzaqqa sozylmaǵan. Endi eki aıdan beri pəterine kóship kele almaǵan soń, 90 myń teńgege qaıtadan pəter jaldap ábigerge túsip otyr.

«Qolymyzǵa pəter kiltin ustatqan kúnniń erteńine-aq biz kóshýge daıyn­dal­ǵan edik. Biraq bizdi úıdiń sapasy, odan keıin jaryq pen jylý ustap otyr. Jaryqqa barsaq «qujat ótken joq» deıdi, jylýǵa barsaq «jylý kelip tur, biraq sorǵy joq» deıdi, əıteýir syltaýlary bitpeıdi. Úıdiń sapasy tómen. Esik-terezeleri de qalaı bolsa solaı salynǵan. Bizde ortaq chat bar. Ol jerde 40 adam tirkelgen. Bári de úıdiń sapasyna narazy. Biz basshylardyń bárin qostyq sol jerge. Keledi dep bári bir-birine silteıdi. Olar kelgenmen eshteńe bi­tir­­­meıdi. Shydamnyń da shegi bar», deı­di Indıra Aıtbaeva.

Eń sońynda osy úıden páter al­ǵan Ádil degen santehnık «kináli» bo­lyp shyqqan. Ol bolsa jalǵyz óziniń qolynan eshteńe kelmeıtinin aıtyp, sharasyz kúıde otyr. Al san­tehnıktiń bir ózi búkil úıdiń ju­mysyn taǵy isteı almaıtyny aıtpasa da túsinikti.

Jańa turǵyn úıdegi jurt­shy­lyq­tyń janaıqaıy osy. Qara­paıym tur­ǵyndardy jaýapty shendiler tyń­daýdan qalǵan. Al kópshilik máse­le­niń sheshilmeı kele jatqanyna kúıi­­nedi.

«Mundaǵy kópbalaly analar men az qamtylǵan otbasylar pəterlerine kilttiń joqtyǵynan emes, jaryq pen jylýdyń, sý men gazdyń beril­me­gendiginen kire almaı otyr. So­ny­men qatar sapasyz qurylys ju­mys­taryna narazylyqtaryn bil­di­rýde. Bul məseleni əleýmettik je­li­de qozǵap, bılikke de jetkizdik. Taraz qalasynyń əkimdigi mundaǵy kem­shi­lik­terdi bastapqyda 15 aqpanǵa deıin qalypqa keltiremiz dep ýəde bergen. Endi 28 aqpanǵa uzartyp otyr. Pəter kilti tapsyrylǵannan beri qala bıligi qur­ǵaq ýəde berýden asa almaýda», deı­di oblystyq qoǵamdyq keńestiń mú­shesi Islambek Dastan.

Al Taraz qalalyq qurylys bólimi basshy­synyń mindetin atqarýshy Shyń­ǵys Alıasqar qurylys kom­panııasyna kemshilikterdi joıý týra­ly tapsyrma berilgenin, atalǵan kem­­shi­likter retke keltiriletinin aıt­­ty.

«Qalanyń 15-shaǵyn aýda­nyn­da­ǵy 80 pəterli №1025 tur­ǵyn úıdiń qury­ly­sy aıaqtalǵan. Joba aıasynda 5 qabat­ty turǵyn úıdegi pəterlerdiń jalpy alańy 4 625,30 sharshy metrdi quraıdy. Úıdiń bir bólmelisi 15, eki bólmelisi 45 jáne úsh bólmelisi 20 páter. Onyń qurylys jumysyn mer­diger segiz aıda támamdaǵan. Tur­ǵyn­­dardan túsken aryzǵa sáıkes, «Bir­lik servıs kompanı» JShS-ǵa atal­­ǵan turǵyn úıdegi kemshilikterdi tez arada qalpyna keltirý boıynsha esker­tý hat joldandy. Qazirgi tańda, serik­­testiktiń on jumysshysy iske kiris­ti», deıdi ol.

Qazirgi tańda atalǵan másele Taraz qalasynyń ákimi Erjan Jylqy­baevtyń ba­qylaýynda. Ol atalǵan shaǵyn aý­dandaǵy №992 jáne №997 kópqa­batty turǵyn úıler­diń jaǵ­da­ıy­men de tanysyp, turǵyndarymen kezdesken. Ákim óz kezeginde jaýapty tulǵalarǵa kópqabatty turǵyn úıler­diń jóndeý jumystaryn belgili mer­zimde aıaqtaýdy tapsyryp, jeke óz ba­qylaýyna alatyndyǵyn aıtqan. Kúr­meýi qıyn kúrdeli másele aldaǵy ýa­qyttarda ońynan sheshiledi degen úmit bar...

 

Jambyl oblysy