Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Qazir eldegi barlyq qarjy ınstıtýttary óz qyzmetterin avtomattandyrýǵa kúsh salyp jatyr. Basym bóligi ónimder men qyzmetterdi onlaınǵa kóshirip te qoıdy. Tek biri sony jedel ári sapaly atqarsa, endi biri baıaý bolsa da sapaly jumys istep jatyr, al birazynda jyldamdyq ta, sapa da jetkiliksiz.
Ekinshi deńgeıli bankterdiń onlaın-servısteri jyl sanap ótkirlenip kele jatqany ótirik emes. Sarapshylar 2022 jyly onlaın-bankıng odan ári kúsheıe túsedi dep boljaıdy. Ranking jazýynsha, eldegi árbir ekonomıkalyq belsendi turǵyn ekinshi deńgeıli bankterdiń tórtten kóp onlaın-servısin tutynady. Eki jyl bul kórsetkish ekeýden áreń asqan.
«Onlaın-servısti paıdalaný ósiminiń birden-bir draıveri – bıometrııalyq ıdentıfıkasııanyń engizilýi boldy. Qazir mobıldi qosymshalar barlyq banktik qyzmetterge degen qoljetimdilikti qamtamasyz etip otyr. Google Play dereginshe, 2022 jyldyń 11 aqpanyndaǵy jaǵdaı boıynsha birinshi oryndy Jusan Bank-tiń Jusan qosymshasy ıelendi. Qosymshada túrli baǵyt bar, sonyń ishinde bank qyzmeti jáne baǵaly qaǵazdar men saqtandyrý naryǵyndaǵy enshiles uıymdardyń ekojúıeleri de bar. Sonymen qatar qosymsha «Jusan Magazın» marketpleısine de qoljetimdilik beredi. Ol jerden taýarlar men qyzmetterdi bólip tóleý arqyly alýǵa bolady», dep jazady Ranking.
Ekinshi orynda Halyk Bank-tiń Halyk Homebank qosymshasy, úshinshi orynda Kaspi.kz ornalasqan. Onlaın-bankıngtiń óris alýyna baılanysty qolma-qolsyz jasalatyn tólem kúrt ósti. 2021 jyldyń qorytyndysy boıynsha, onlaın operasııalar negizinen ınternet pen mobıldi bankıng arqyly kúsh alyp, 83,4 paıyzdy nemese 60,1 trln teńgeni quraǵan. Ulttyq banktiń málimetinshe, 5 jylda qolma-qolsyz tólem 26 ese ósken.
«Qazaqstan qarjy-tehnıkalyq ónimder shyǵarý, ınnovasııa, dıdjıtalızasııa boıynsha teńdessiz serpilis jasady. Bul qazaqstandyqtardyń ómirin jaqsartyp jatyr. Birer jyl buryn ǵana eshkim Qazaqstanda dál osyndaı qarjy-tehnıkalyq ındýstrııasy bolady degenge senbes edi. Al qazir kez kelgen bank, kez kelgen kompanııa sıfrly ınnovasııaǵa erekshe mán berýde. Bárimiz úshin bul basymdyqqa aınaldy», deıdi Kaspi.kz basshysy Mıhaıl Lomtadze.
Buǵan deıin elimizge saparmen kelgen Ulybrıtanııanyń saýda mınıstri Ranıl Djaıavarden da Qazaqstannyń sıfrlandyrý salasynda úlken qadam jasaǵanyn aıtyp edi.
«Biz óndiristik, biliktilik bazasyn jáne qyzmet kórsetý sektoryn damytýǵa degen umtylysty qoldaımyz. Men, mysaly Kaspi-diń qarjylyq qyzmetterge arnalǵan tamasha qoldanba ekenin estidim. Jas IT-mamandardyń sheberligimen Qazaqstannyń sıfrly sektory Ulybrıtanııada qalaı damıtynyn kóretin shyǵarmyz», dedi ol.
«Bank SentrKredıt» basshysy Ǵalym Qusaıynovtyń aıtýynsha, bank sektoryn sıfrlandyrýdaǵy mańyzdy baǵyt – bank pen memlekettik júıelerdiń ıntegrasııalanýy.
«Memlekettik mekemeler bankter úshin óz servısterin asha bastady. Turaqsyz jumys sıpatyna oraı memlekettik organdardyń kóbi buǵan daıyn emes edi. Memlekettik servısterdiń ár kez qoljetimdi bolmaýy ekinshi deńgeıli bankterdi ózderiniń jeke júıesin qurýyna alyp keldi. Nátıjesi de jaman emes – olar arhıtektýrany aýystyra alatyndaryn kórsetti. Myńdaǵan qyzmetkerdi qashyqtan jumys isteý rejimine jedel aýystyrý da sıfrly damýdy jyldamdatty», deıdi bankır.
VTB (Qazaqstan) basqarma tóraǵasy Dmıtrıı Zabellonyń sózine qaraǵanda, sıfrly bankıngtiń damyǵany jaqsy-aq, biraq sol damýmen birge kıbershabýyldar da qatar óristeıdi.
«Prosester meılinshe ıntegrasııalanǵan saıyn derekterdiń urlanýy jáne alaıaqtyq táýekeli de kóbeıedi. Onyń ústine bul aqshanyń qatysýymen bolatyn prosester ǵoı. Odan bólek tehnıkalyq aqaý yqtımaldylyǵy da artady. Modeldik táýekelderdi de esepten shyǵaryp tastaı almaımyz. Bankter nesıeleý úderisinde sheshim qabyldaý jyldamdyǵyn arttyrý máselesine kópten beri tap bolǵan. Qarjy-tehnıkalyq kompanııalarynyń paıda bolýymen mindet eki ese qıyndady. Zamanaýı skorıng úlgileri – qaryz alýshynyń nesıe qabilettiligin baǵalaý – jeke derekterdiń úlken massıvin óńdeı otyryp, birden sheshim qabyldaýǵa múmkindik beredi. Bul derekter baldyq júıede baldyq úlgilerdi quraıdy jáne qate modeldi qurý qaýpi árqashan bar. Mysal retinde nesıe berý týraly avtomattandyrylǵan sheshim qabyldaýdy alaıyq. Eger bastapqyda osy maqsattar úshin nesıelik táýekelderdi anyqtaý modeli durys qurylǵan bolsa, onda bul klıentterge qyzmet kórsetý ýaqytyn jáne eńbek shyǵyndaryn qysqartyp, paıdany arttyrady. Al eger model tıimsiz jumys istese onda nashar portfel men shyǵyn úlesi kúrt artyp shyǵa kelmek», deıdi D.Zabello.
