Qoǵam • 07 Naýryz, 2022

Júz jasaǵan ájeler

96 ret kórsetildi

Júz jasaǵan qarııalary­myz­­dyń, shúkir delik, ortamy­zda júrgeni qýantady. Bir ǵasyr ishinde ult tarıhyndaǵy qan­shama oqıǵalarǵa kýá bolǵan qarııalardyń ónegeli ómiri – búgingi urpaqqa úlgi. Túrkistan oblysy, Ordabasy aýdany ákimdigi aldaǵy ýaqytta júz ja­saǵan qarttardyń ómir joly, jetken jetistikteri týraly derekter jınap, aýdan arhı­vin jasamaq. Sol arqyly da óskeleń urpaqty ótken tarıhy­myzben jan-jaqty tanys­tyrmaq.

 

Halyqaralyq áıelder kúnine ar­nalǵan merekelik is-sharalar­dyń basy aýdandarda ǵasyr jasaǵan áje­lerdi, kópbalaly analardy qut­tyqtaýmen bastaldy. Mysaly, Or­da­basy aýdanynyń ákimi Baǵlan Ba­tyr­shaev 106 jasqa kelgen tyl eń­bek­keri Shambek Rahmanovany, 100 jastan asqan tyl ardagerleri Hlaýda Keneldiqyzy, Kenje О́tkelbaevany, sondaı-aq Keńes Odaǵynyń Batyry Qarsybaı Sypataevtyń qyzy Naǵıma Júndibaevany ataýly merekemen quttyqtady. Iyqtaryna oramal jaýyp, merekelik gúl shoqtaryn syılady.

Temirlan aýylyndaǵy kenje qyzy Altynnyń qolynda turatyn Shambek áje 1916 jyly 1 qańtarda dúnıege kelgen. Búginde 15 ul-qyz tárbıelep ósirgen altyn qursaq ana nemere, shóbere, shópshek, nemenesin qosqanda 150-den astam urpaqtyń qazynaly aqylshysy. Al Uıaljar aýylynda turatyn Hlaýda áje el basyna kún týǵan qıyn kezeńde er-azamattarmen qatar ketpen shaýyp, shıetteı bala-shaǵasyn asyraǵan eken. «Hlaýda anamyz jas kezinde óte eńbekqor bolyp, aınalasyna, ásirese úlkenderge kómektesýdi ádetke aınaldyrypty. Mine, sol aýyldyń aýzy dýaly qarttarynyń «Júz jasa, baqytty bol!» degen aq batasynyń arqasynda búginde júzden asyp, ósip-óngen áýletke aınaldy», deıdi ájeniń uly, Bórjar aýyldyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Danaı Erejep.

Qarııalarǵa degen qurmet, olarǵa degen qamqorlyq tek merekede ǵana emes, únemi júrgizilip otyrýy tıis. Bul oraıda aýdan ákimi aýdandyq ortalyq aýrýhananyń bas dárigeri Baqytjan Myrzageldıevke aýyldyq okrýgterdegi júzden asqan qarttarǵa únemi medısınalyq kómek kórsetip, dári-dármekpen qamtamasyz etý jaǵyn tapsyrdy. Aýyldyq okrýg ákimderine qarttardyń otbasylyq jaǵdaıyn jıi qadaǵalap, qoldaý kórsetýdi júktedi.

Júz jasaǵan ájelerge Arys qa­lasynda da qurmet kórsetildi. Qala ákimi Gúljan Qurmanbekova 1922 jyldyń 8 naýryzynda dúnıege kelgen Bıbaısha Tostanbekqyzyn úıine baryp, quttyqtady.

Bıbaısha áje 2 ul, 2 qyzynan – 17 nemere, 59 shóbere, 2 shópshek súıip otyrǵan jan. Júzge kelgen ke­ıýananyń kenje uly – Qaldarbek Namatýllaulynyń ózi keler jyly zeınetke shyǵady eken. Al áje búgingi tańda úlken uly – Rahmattýllanyń qolynda turady. Onyń jasy – 73-te. Bıbaısha ájeniń zaıyby – Namatýl­la qarııa ǵasyr aýysqan shaqta, ıaǵnı 2000 jyldary baqıǵa attanypty. Eńbek jolyn jumysshy bolyp bas­tap, iskerligi baǵalanyp depýtattyqqa saılanǵan onyń kóp jylǵy eńbegi baǵalanyp, túrli nagrada, medaldarmen marapattalǵan.

Al 90 jasqa tolǵan Nazgúl Ásilova – 11 balany dúnıege ákelgen batyr ana. Aıaýly ana búginde 6 ul, 5 qyzynan – 52 nemere, 58 shóbere, 6 shópshek súıip otyr. Aıta ketelik, búginde Arys qalasynda 2 513 kópbalaly ana bar. Onyń ishinde «Altyn alqa» ıegerleri – 568 bolsa, «Kúmis alqa» ıegerleri – 1 769, 176 ana «Batyr ana» medali men I jáne II dárejeli «Ana dańqy» ordeniniń ıegeri.

Mereke qarsańynda Báıdibek ­aýda­nynda kópbalaly 25 ana altyn men kúmisten alqa taqty. Aýdan áki­mi Erjigit Sháripbekov altyn qursaq­ty analardy qabyldap, quttyqtaý lebizin bildirdi. El demografııasy­na úles qosyp otyrǵan aq jaýlyqty ­25 ananyń 7-eýi – «Altyn alqa», 18-i – «Kúmis alqa» ıegeri atandy. Jalpy, Báıdibek aýdanynda 500-ge jýyq «Altyn alqa» ıegeri jáne 1300-ge jýyq «Kúmis alqa» ıelengen analar turady. Sonymen qatar 200-den asa «Batyr ana» men 300-ge jýyq I-II dárejeli «Ana dańqy» ordenderimen marapattalǵandar bar.

 

Túrkistan oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda jer astynan sý atqylady

Aımaqtar • Búgin, 14:25

12 tamyzǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 10:30

Birqatar óńirde aýa sapasy nasharlady

Ekologııa • Búgin, 09:45

2186 adam koronavırýstan jazylyp shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:30

Baqytjan Saǵyntaev jańa qyzmetke saılandy

Taǵaıyndaý • Búgin, 09:22

Elorda «jasyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 09:13

Bir kúnde 1643 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:00

1/16 fınalǵa shyǵa almady

Tennıs • Búgin, 08:45

Uqsas jańalyqtar